Mostrando entradas con la etiqueta SANABRIA MUERE. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta SANABRIA MUERE. Mostrar todas las entradas

jueves, 23 de febrero de 2012

COUSAS QUE SE PERDEN NA ALTA XEABRA( Y EN LA BAJA) -FIN



 Probable orixen do carro xabrés e galego.

 ¿Quén sabe cantos séculos levaban os carros dos nosos antergos rodando polo mundo?.No Piamonte italiano, nunha descuberta arqueolóxica feita na terramara de Mercurano, ó pé dos Alpes apareceu unha roda coma as que teñen inda os carros que quedan enteiros por Val dos Marcos. Teñen un mión dúas cambas e os ollais. Esto era na terramara de Mercurano na Idade do Bronce. Según  Florentino López Cuevillas, no Miño portugués, no exvoto de Arnoia, hai duas xugadas xunxidas en dous carros; O exvoto de Arnoia e conteporáneo dos nosos castros, polo que antes, xa antes da Idade do Bronce, na Idade do Ferro, xa os carros andanban dando berros polos camiños e inundando os vales e lombeiros dos seus rechouchíos.
 ¡Cantas veces, eu os teño escoitado, traendo centeo, torgos, rachos e levando esterco nos renovos!
O mellor tamén serviron para axudar nas liortas das invasión tribais e non tribais. ¡Cuantas cousas nos podian contar se é que teñen entre eles a súa história!¡O mellor os cantos eran unha maneira de referir a súa!
¡Xa teñen desaparecido tantas cousas, que me temo que os carros non le queden xa días!
  Tamén me quero laiar de todas esas cousas que agora están en vías de desaparición, que se non hai remedio marcharán con todo aquelo que xa desapareceu, ainda que hai cousas que sería importante preservalas como parte dunha cultura que foi destas terras, sempre olvidadas, e as veces algo asoballadas.
 Xa desapareceron vestidos tradicionais ou case, enseres e apeiros de labranza, as maneiras de falar, esa fermosa fala entre galego portugués e castelán, que xa os novos caseque non coñecen. Ë como se unha airazada arrastrera eso como se fora unha névoa.
 Tamén morreron crenzas e costumes, bailes e música e cancións.
 Xa non se fai seitura e como consecuencia non se sinten as cantigas dos seitureiros, nin os berros dos mesmos.
 Son dos que opinan que cualquer tempo pasado non foi mellor, mais todo aquelo que formaba parte dunha cultura,deberia terse en conta. ¡A cultura dos nosos antergos!
 O carro tamén se marcha con todas estas cousas. O malo é que chegados o punto actual dunha economia que solo fixo que especular,  e tentar ter un crecemento sin límite e sen ter en conta que estamos vivindo nun Planeta no que todos os recursos son limitados. Digo mais: OS RECURSOS DEBERIAN SER DE TODOS E NON SO DE UNS POUCOS.
 ¿Qué estarán pensando todos aqueles que viviron da terra, querendoa, conservandoa, e tamén as veces odiandoa polo escaso rendemento?
 Inda recordo eu as verbas dun vello de Sancibrao con relación o lume que queimaba os montes. Decia que o monte solo se debia queimar cando era totalmente preciso, e se había que facelo deneriase facer con moito sentidiño, pous en definitiva, era de onde se vivía.

martes, 21 de febrero de 2012

COUSAS QUE SE PERDEN NA ALTA XEABRA( Y EN LA BAJA)


O chapapote, agora, na Alta Xeabra xa chega hastas as serras. ¡Sempre se viviu mal na zona, mais agora damosle posibilidades o gran capital!. ¡Pobriño capital e capitalistas, ¡que  ia ser deles se non asoballeran nos lugares onde non hai nin policia nin guardia civil que defendan os intereses daquele descendentes daquelas persoas que un dia, xa lonxano, se hipotequeron pedindo diñeiro para pagar, primeiro os terreos ós feudais, e logo para pagar os impostos dos de sempre.
 Bueno, non era desto do que queria falar. Hoxe toca falar dunha cousa, que espero  non sexa a única da que me faga eco.
 Quero falar daquelo que xa se perdeu ou se está perdendo na nosa comarca. Hoxe vou falar da perda do CARRO DAS VACAS.
 Hoxe pola banda do Val do Tuela, concretamente en Val dos Marcos, xa non cantan os carros. Nin na acarrexa, nin na herba, nin na leña, nin en levar esterco as leiras.
 Acarrexa xa non hai, no hai sementeira, non hai vacas, polo que a herba non fai falla, leña tampouco, pous non se fai lume para quentarse nin pra facerle de comer os porcos, nin as persoas. A leña traen-na de fora, o xamón tamén igual que os chourizos as patatas e todo o resto de cousas que había. Todo elo sen falar de cuando habia liño que servía para facer roupa, tanto de camas como de abrigo para a xente que alí VIVIA. Hoxe mercase todo. ¡Problema! dentro de nada o diñeiro non chegará. ¿Seremos capaces de volver a pór a andar toda aquela maneira de vivir?.
 Houbo épocas nas que os carros cantaban polos camiños sinuosos e torcidos, con subidas e baixadas, nas que para subir necesitábase cuártia e para baixa apretar as terraxas.
 Coido que cuando mellor cantaban os carros era na acarrexa. De todo era sabido que a palla cargada de grau pesa. Eso facia que os eixes se queixeran, aparte de que cuando, diante das vacas as ia “chamando” un mozo, ó chegar o Camiño Novo paraba a xunta e aprteba ben as terraxas para facer que cantase mais e mellor.
 Antes facíanse os carros; a aixeda de negrillo e o eixe de afreixo. Os negrillos enfaderonse por pensar que xa non sirven para nada.
 Dise por ahí que hai un hongo que fai que os negrillos morran. Eu creo que non é certo, morren, sobre todo en Val dos Marcos,. Os negrillos morren por que pensan que xa non sirven para facer aixedas de carros. Un ser vivo cando pensa que xa non sirve, decide morrer. Ë o que le pasou os negrillos. Veremos mais.

   Seguiremos informando.