¿SERÁ ASÍ?

Tiña un crédito que vencía, e decir tocaba reintegralo, pero había un problema: na caixa so había po, nin un can.
Chegou a un acordo co banco: pedia outro crédito por o doble e xa tiña para pagalo e seguir mantendo o ritmo de vida.
Durante un ano a cousa foi ben: o banco contento porque cobrera e porque prestera diñeiro a un bon xuro.
As contas do directivo do banco eran: cobremos o crédito, sigue a debernos o mesmo, e o xuro é mais alto, ¡esto marcha!
Pasou outro ano, o crédito venceu, habia que volver a pagalo. A festa era a mesma, non habia pasta, polo tanto tiña que volver a endeudarse. O banco puxo pegas, pero ante a posibilidade de perdelo todo, aceptou un darle outro.
O banco tamén tiña un problema, él tampoco tiña diñeiro, prestera demasiado, recurrira a outros bancos, e éstes xa non se fiaban. Non é que non se fieran, é que estaban todos na mesma situación. Item mais, non fixeran ben as contas co xefe dos bancos, e este empezaba a mosquearse.
O xefe de todos os xefes dos bancos, tiñan o mesmo problema. En fin, todo o embrollo consistía en que todo o mundo debia a todo o mundo. O asunto arreglariase perdonandose uns os outros as deudas, mais non era posible, pois habia que pagarle a toda a xente que traballaba para eles, a xente que traballaba na sanidade, na enseñanza, as subvencións a toda aquela xente que subvencioneran antes etc.etc..
E decir a roda non podia parar, pois o que se saira da roda solo le quedaba a fame e o frio camiño.
Nunha pequena aldea, quedaba un humano, que todo aquelo non le afectaba. Tiña unha pequena chabola feita por él mesmo. Cultivaba cada día o que necesitaba comer o seguinte dia. Tiña unhas ovellas as que solo le pedia la para confecionar un pouco de quitafrio, un pouco de leite co que artellar un queixo, e entretiñase en cuidalas unhas horas cada dia.
Según él non necesitaba mais nada.
Cando o resto do personal desapareceu por mor de unha enganchada entre uns e outros, pois todos querian arreglar o mundo, chegando a conclusión que os contrários eran o problema, lieronse a tiros entre si. Aquelo durou demasiado, cando os que gañeron quixeron vivir ben, atoperonse con que non tiñan nada que comer. Iso si armas e trastos bellos tiñan a reo.
Morreron de fame e a tiros entre os que quedaban.
Solo quedou o paisano da aldea que non necesitaba mais.

SONETO ESMENDRELLADO

Alí non faltaba de nada. O luxo estaba por todolos lados.
Xa falaremos o luns, daiqui alá
Que o pasedes ben



Empezaba a xente a arremolinarse polos arredores.
Logo sairon algúns decindo de arrumbar a porta.
Apiques de tirala, apareceron os donos dela.

O fedor era insoportable.
A casa era espléndida, mais ben luxosa
Dixo de súpeto a dona :Debeuse ir a luz.
Haberá que tirar o conxelador.

¡Fodeuse o marisco!.
Haberá que comer berzas, po eso iremos a prepara a horta da
Porteliña.

DIA DAS LETRAS GALEGAS 2010

Fumos a terras de Celanva a celebrar o dia da Letras Galegas.
Uns a Vilanova dos Infantes de troula. Eu soliño a Castromao a renderle tributo os antepasados.
Digo eu soliño, pois ali so estaba eu, uns merlos e uns ferreiriños, que xa estaba coa leria das novas xeracións de páxaros.
Columbriele o nIño os ferreiriños, as merlos non fun quen.
TaméN descubrin queN estivera alí antes que eu, sen contar os castrexos, : O porco montés, estivera por alí fozando. Na coroa mesma do castro deixou a súa arada.
Estando alí, e matinando no asunto das letras e do nome da nosa terra veume a caluga a maneira como Estrabón xa nomeaba estas terras : Kalikoe, que despous voltouse Galaecia, e eis ahí o nome actual.
Esto fíxome pensar, mais de forma romantica que cientÍfica, aceptando a estadía dos Celtas polos nosos lares, seguramente os kalikoe estaban antes e de sempre foron os primeiros poboadores. ¡Que carallo, galegos toda a vida!.
Lástima que aquela Galeciae, que o parecer era desde o rio Douro para acá, se olvidera do asunto. ¡Que mais dá! ¡Sempre será Galicia se os galegos queren, e coido que os galegos queren!
Como xa non queria estar mais alí decidin ir a Bande a ver a capela visigotica, e de paso o campamento romano de Aqua Querquenis.
Valame Zeus, para que eu iria ali!, so para levarme un bon cabreo. Todo o reconstruido estaba asulagado polo encoro, apenas se ve parte de campamento.
Dos nacementos de auga quente, nin ren. Todo debaixo da auga. Así e todo a entrada está o centro de interpretación. Pechado, seguramente polo dia festivo.
Xente pola zona ningunha, agás uns rapaces collendo carpas. Por certo ben grandes.
Volta a Vilanova, donde a xente estaba a bailar. O pobre solitário non le fixeron nin puto caso.
Está claro que as cousas culturais se non se fan ver, parece que non le gustan a ninguén.

PRIMEIRA CARTA DESDE O FUTURO

Hola, que tal?.
Oxe escribote despous de vir de Rochouso, onde estivemos arando nas leiras, fecendo a decrúa.
A Cachorra parece que xa empeza a acostumarse o xugo. Oxe arou sen dar ningún problema. Dicen que será unha das mellores vacas da comarca.
Un día destes colleremos os arreos da mula, porémoslos enriba e iremos a buscarte. Xa temos arreglado aquel cuarto que tanto te gustaba. Espero que te guste e estés comodo nel.
Un día destes pasados, entereime de que cando tu eras novo, desde aiqui, da aldea, a o lugar onde ti vives, habia unha cousa que se chamaba carretera, e que todos tiñais coches, como ese que hai na aira. Inda non entendo como podian camiñar eses bichos e andar vinte leguas nunha hora. Este que está na aira creo que non anda nin costa abaixo.
Tamén me dixeron que tíñais unha cousa que chamábais diñeiro, que non servia para nada, mais que todos andábais loucos por él.
Non entendo como alguén podia vir aiqui, e a cambio duns papeis, levarse os nosos tomates ou patacas.
Eso no era nada xusto nin intelixente, pois ¿acaso se pode comer ese papel?
Dicen que habia mais de dous tercios que comian o que o resto producia, a cambio deses papeles, que despois deron en deixalos por números nunhas contas corrientes, e que o fin acabou todo de ma maneira. Nunca entendín eso.
Menos mal que nos non vendéramos as leiras dos nosos antepasados.
Agora traballamos plantando e recollendo os nosos produtos que nos chegan ben, e despois do traballo, todalas tardes temos baile de gaiteiro nas airas.
Non te preocupes, dentro de catro ou cinco días imos a buscarte, e cando veñas, dixo o abó que abririamos unha nova pipa de viño das viñas de Vilares, xa verás que bon está.
Bueno deixote, pois chega a hora na que cortan a electricidade, e non poderia mandarte este correo electrónico que é o único que quedou sano da túa época.
Un grande abrazo, e xa veras que pronto disfrutarás da Natureza na beiras do Tuela.

¡HOMES COBARDES!

ISTÓRIA ESCOITADA POR MIN A MIÑA AVOA, FAI ANOS.

Primeiro cuarto de século do pasado.
Xa estaban os rixelos nas cortes, as vacas acomodadas, era a hora da xuntanza dos homes da aldea, debaixo do balcón da mai de Paulos.
Normalmente chegaban alí despous de merendar, a falar das súas cousas, comentar como ian as colleitas, se xearía e queimaria os froitos, se ainda podia vir unha nevada, pois aquel dito de que “hasta el cuarenta de mayo no te quites el sayo”, a mil metros de altura sobre o nivel do mar, non era un dito calquera ¡era unha lei!.
Aquela tarde-noite, habia unha boa concurrencia, acababa a semana e o dia seguinte domingo podiase descansar algo.
As mulleres da aldea, aquelas horas, adoitaban ir a fonte a por auga, tamén tiñan as súas xuntanzas e os seus “corrillos”.
Diante dos homes, pasou unha muller de arredor duns trinta anos. Estaba preñada, e notábasele ben. O parecer xa estaba de sete meses. Estaba solteira, e as más linguas decian que ela mesma non sabia que era o pai.
Unha vez que pasou, os homes escomenceron a botar fora da boca cousas irreproducibles. Xa sabedes as estupideces dos homes cando estan mais de dous xuntos, e se queren facer “mais homes”.
-¿Quen de nos é o pai?- dixo un botarate.
Entonces empeceron as gracias de uns e os outros-
- Se é meu, que saia con dúas cabezas- dixo un pequeño baboso.
- Se é meu que saia con cornos- dixo outro.
- Se é meu, que tarde quince meses en nacer- outro.
Asi, un detrás de outro, estupidez tras estupidez, e baladronada arriba e abaixo. Grandes risotadas, algún case perdia os folgos rindo.
Volveu pasar aquela muller e o silencio foi casi sepulcral. Despous de todo eran bastante cobardes.
Pasou un mes, e aquela muller deu a luz, desgraciadamente para ela, a criatura naceu morta, cousa que certificou o médico do concello.
Como non foi bautizado, e era fillo de solteira, o recien nacido-morto, foi enterrado, na parte norte do “sagrado”. Aquela era a zona para os non cristians. Alí nunca enterreran a ninguen. Esa foi a sentencia do crego.
Foi un duro golpe para a mai. Non queria perder o fillo.
Dias despous de uns días, correu polo pobo un rumor: Uns decian que a criatura, nacera con duas cabezas e que por eso a matera. Outros que si nacera sen pernas, outros…., en fin, cada un decia a burrada mais grande que se le ocorria.
Chegou os oidos da pobre muller.
No o superou.
Unha mañá, atoperon-na colgada polo pescozo debaixo do único Teixo que quedaba.

¡PRONTO NOS VEREMOS DE NOVO!

Todolos dias, cuando o Astro xa iva baixo e a súas raiolas lambian o Castro Bastián, desde facía un bon feixe de anos, sempre, sempre, estaba esperando aquela hora.
Facia que escavacaba nun cacho de amieiro, como se estivese a facer uns zamancos. A madeira xa estaba tan renegrida e seca, que, con solo mirala, decía a cantidade de anos que levaba sendo manoseada.
Chegada a hora en punto de todolos días, o can, aquel can vello, erguiase e asomaba o fuciño pola porta carral, saia a rua en daballe unha lambetada na man a velliña que subia paseniñamente. Cando camiñaba, cada paso consistia en adiantar o equivalente a uns catro centimetros sobre o outro, o que daba a ideade que para percorrer o camiño da fonte levariale unha hora polo menos. Eso se o tempo era bo.
- ¿Qué, vas a fonte?- decia o vello desde o tallo no que facia que escavacaba.

- ¡Si!, - respondia a velliña.-Vou por unha barrila de auga fresca.

- ¡Avía, que se te fai noite!- repondia o vello.

Pasada unha media hora, o can reptia o seu ritual, a velliña sacaba da faltriqueira un cacho de pan, que xa o mesmo esperaba. Coma sempre.
- ¿Cómo vai o zamanco?, preguntaba a velliña.
- Ben, ben. Un dia destes acabo-o –Contestaba o vello.
- ¡Vou contenta de verte de novo!
- ¡O mesmo digo, espero verte mañá!.
Esta era a conversa todalas tardes, fixera sol, chovera ou nevera.
Invariablemente, levaban repetindo os mesmos ditos, á mesma hora, desde o dia que aquel home volvera de Arxentina.
Cando eran mozos, mocearan un co outro.
A terra era avara cos habitantes dela, polo que él, decidiu emigrar as américas, para poder volver con algo co que mercar terras e vivir xuntos.
Volveu, eso sí despois de mais de trinta anos. Como él decia moitas veces, volveu con algo ¡algo mais de anos, e cunha mau detrás e outra dediante!
Xa se les pasera o tempo de casar, e inicieron aquela rutina que tiñan de mozos: ela ia a fonte coa barrila, él estaba na porta traballando, despois da xornada diaria, e desde facia un tempo repetian sempre o mesmo.
Seguramente se algún dia o ritual non se repetira, o can sería capaz de facelo. Nunca perdera ripio.
Un dia a velliña non subiu. Na hora de sempre, unha vez rebasada a mesma o can púxose a aluar, o vello mirouno e caseque non o viu. As bágoas non o deixaban ver. Chamou polo can e metendose dentro da casa rosmou: ¡Pronto nos veremos de novo!.

¡FODIDA XENTE!

Hoxe deixovos eiquí, a noticia (funesta noticia)de LibreRed o diario dixital alternativo.
Pasoume a información a miña sobriña Eva, que hoxe ven a Vigo desde Santiago a unha manifestación para dar a coñecer o que a prensa parece que agocha.¡Valanos Zeus!.
Noticias como esta son daquelas que fan que un se sinta cada vez mais perto do mundo dos animais, sobretodo do dos cans.
Eilo ahí o enlace:
http://www.librered.net/wordpress/?p=19493

¡PARIDAS?

De cando en vez, o ir a Val dos Marcos non so serve para alixeirar o caletre, desestresarse e darle unha tunda o lombo. As vece tamén serve para agarrar un bon cabreo coas cousas, daqueles langráns que queren facernos comungar con ostias coma rodas de muiños.
Estando alí, cousa que fixen este fin de semana, entereime que a crise tamén chega os únicos productores de riqueza de Val dos Marcos: O Xeantoño e o seu cuñado o Telmo. Parece ser que agora venden menos rixelos que vai un ano, e ainda por enriba estan reducindo a sua produción, pois o matela suponle mais perda.
E sinxelo sacar as contas, se non gañas co que tes por mor dos costes reais, canto mais produzas mais perdes, se o precio de venda noN cubre todo.
Para acabar de arreglar o asunto, no fin de semana aparecen noticias de cómo hai que salvar a Grecia: FODENDO OS MAIS DÉBILES.
Esta puñetera,( quitadele o eere, pois xa non hai traballadores), clase dirixente, clase especulante, e clase divina, está coma sempre: MANTENDO O SEU ESTATUS A COSTA DO ESTATUS DOS DEMAIS, SOBRE TODO SE SON DEBILES.
En Grecia todo o fregado van pagalo os de sempre, os que malviven, os que van o frente de batalla en caso de guerra, e decir os esbirros de Ulises, e os adoradores de Helena. Menos mal que de cando en vez habia un Príapo, que todo o muno o coñecia pola forma da súa túnica.Non fodia por defecto.
Fódeme moitísimo que sempre acaben facéndonos pagar os pratos rotos, mentras eles seguen a manter as prebendas.
Nuns poucos días farei unha reseña aiqui dunhas ideas escribidas vai mais de vinte anos sobre estas democrácias europeas, que xa o autor decia que os politicos so se preocupaban deles e dos que os axudaban, os verdadeiros introductores das nacións na crise. Textualmente dice que viven coa mirada posta en catro anos, e en eleccións. Namentres a encher os petos por se non os reelixen.
Saúde para todos menos para eles.

¿DE QUE BANDO ERAN?

Eran os tempos nos que había que reconstruir a casa.Tempos duros, no caso noso, para poder arreglar a casa, tiñamos que buscar madeira para as xanelas, portas e fundamentalmente para o piso.
Ainda que en Val dos Marcos abundan os castiñeiros, a madeira para unha casa necesita un tempo despous de cortada para que sirva. Non debe estar verde, e non debe estar cortada en calquer época. Nesto último as luas teñen moito que decir.
Aquel dia estábamos tratando de sacar uns tablóns dunha torada, que xa levaba un cantos anos cortada e medio queimada na Mallada.
Pola tarde, despous de comer a merenda, apareceron por alí os dous guardias civiles, que aquel dia estaban de servicio polos montes.
Senteronse a parolar con nós, e pasouse a falar de unha cousa a outra, sen sentido de continuidad en ningún dos temas sacados a colación.
Os dous guardias eran, un de Hermisende e outro da zona de Extrremadura.
Nun momento determinado empeceron a falar da guerra civil espñola, como eles le chamaban.
Xa se acabara a bota de viño que nós tíñamos para mollar o gaznate, de cando en vez, e noi sei se foi polo viño ou porqué, empeceron os guardias a presumir das suas andanzas no frente de guerra.
Aquelo chamoume moito a atención e púxen todo o meu interese no que se decia.
O que era de Hermisende, relatou que, cando estaba no frente, nun momento determinado entreron nun corpo a corpo cos soldados do outro bando.
Efronteronse uns os outros a “bayoneta calada”. De súpeto atopouse con outro soldado dediante, e según él nunca soubo se a mirada daquel rapaz era de odio ou de medo, mais como ambolos dous tiñan os mosquetóns coas “bayonetas”, e ante o temor a se era vida dun ou do outro embestironse e o que nos falaba tivo mais sorte, pois conseguiu ensartar(palabras testuais) o seu contrário, e alí mesmo o deixou despous de rematalo por compasión, según él. Tal como falaba, eu tiven a sensación de que o contaba como unha verdadeira “hazaña”.
Entonces o outro guardia, enseñounos a parte esquerda da súa cara.Debaixo da orella tiña unha especie de rosetón de un tamaño considerable.
Esto es fruto tambien de la guerra.- díxonos, e a renglón seguido contounos a sua andaina: Parece ser que aquel home fora fusilado, as balas do fusilamento non le acerteran, por sorte para él. Deixouse caer cos demais fusilados. Despous desto un oficial pistola en mau foi de un en un dandole o tiro de gracia, que consistia nun diparo na cabeza. Él disparenronle a altura da orella dereita, donde apenas tiña sinal, a bala saíra a rentes da outra orella, que era a que tiña o rosetón.
Sucedeu que, unha vez feito o fusilamento, recolleron os corpos para o seu soterramento, e unha das persoas que os recolleron douse conta de que él inda vivía, leveron-no o hospital, puideron recuperalo.
O mais chocante desta história foi cando me enterei de que o guardia natural de Hermisende, loitaba no bando chamado nacional, e o de Extremadura no Republicano.
Parece ser, que puideron amañar a sua pertencia o bando republicano, despois de acabada a guerra, polo que puido ingresar na guardia civil.
Contaron-no, con tanta naturalidade, que eu non púxen en duda as súas histórias, nin a súa boa intención, pois como me dixo despous meu pai: “Daquela cando te levaban o frente, nunca sabias a que bando ibas, solo o sabia o secretário do axuntamento”.
Falaba con coñecemento de causa.

NAS POLDRAS

Hoxe, escoitando “charade”, a través de internet, veume as mentes un lugar onde, nos vraos dos anos cincuenta e tantos, soiamos ir a beira do Tuela a parolar.

O lugar está na marxen esquerda do Tuela no fondo da Charca Negra, xusto por donde pasaban as primeira poldra entre Hermisende e Sancibrao.
Digo as primeiras, porque cambieron de sitio tres veces, hasta que definitivamente desapareceron. Ahora xa no fan falla, aparte de que non hai xente, a carretera é moito mais comoda para transitar dunha aldea a outra.

Para chegar as poldras, habia un carreirón que baixaba desde o Outeiro, pola borda do prado dos Tomés que tamén levaba o Muiño do Freixoeiro. Uns cen metros antes de chegar o muiño, o carreirón adentrábase no salgueiral que ainda existe, entre o riu e as caldeiras do muiño do Carrizal e a do propio muiño, que creo que tamén le chamaban da Veiga.

Inda existian as paredes de outro muiño un chisco mais arriba, enfrente do que, na caldeira da Veiga as muleresiban a lavar a roupa, a facer a barrela como elas decian.

Por certo a barrela era unha forma de blanquexar a roupa a base de mollar, fundamengtalmente as prendas de liño, e despois de tendelas botarle cinza do lume enriba para que ampleceran, despois vavian a lavalas e xa está. Mais ou meno coido que era así.

Ben, pasábamos as poldras e no prado que creo que era dos Pitos, a sobra de un chopo e unpar de afreixos, xuntábamos-nos uns chavalotes de Hermisende, unhas chavalotas e eu, as veces a Marisa da Nélida, e a Amparito.

Eramos todos menores de vinte anos, excepto un par de mozos de Hermisende, entre os que se atopaba Don Paco, a aszón médico da zona.

Debaixo daqueles altos amieiros, proxectábamos o noso futuro, facíamos cábalas e quedabamos para o dia seguinte sempre esperando a que cheguera a festa do dia quince de agosto.

Este dia tíñamosle todos bastante medo, pois unha vez que pasaba, xa escomenzaba o éxodo. Avolta de un mes xa non quedaba nadie da pandilla pola zona, e entonces, pouco a pouco, a medida da falta de algún, a nostálxia caaba cada vez mais fondo en cada un de nós.

Daquela estaba en boga a música “charade” do gran compositor Mancini, por eso oxe o escoitala, veume as mentes, aquel curruncho, que podiamos considerar un dos lugares que co paso do tempo se botan de menos, xunto cunha xuventude, falta de mopitas cousas, mais chea demoi bon “rollo”.

A INDEPENDENCIA É "FODIDA"

Despous dunha xornada, que eu consideraba completa e aproveitada, volvin para casa-
Os castiñeiros de Falgueiras xa non daban mais de sí. Seguramente no quedera nin un por esculcar. Era a época na que os estorniños, pombos, pitos verdeais e outros páxaros, estaban a punto de soltar as niadas.
Fixéraseme case noite, mais traia un carrelo impresionante de páxaros. Moitos estorniños, algún pito verdeal e tres ou catro pombos.Todos eles xa bastante emplumados.
Viña todo ufano, pois esperaba os parabens da familia por a suculenta comida que traia.
Algúns, coma os pombos, estarian boísimos con arroz.
Cheguei a casa, e nada mais subir as escaleiras, baixou a miña nai a recibirme. Como benvida, atizoume unha labazada que me deixou medio teso. Debia ser que estaba contenta, dixen para os meus boches,menuda maneira de falicitarme!.
Cuando cheguei a cociña, estaba o Pepe escarallandose de risa. A Dolores entrou ainda mais enfadada por aquelo e atizoume de novo, eu tentei meterme debaixo do escano.
Entón a bronca chupouna meu pai, por que non le seguia a corda a mai.
Parecia que miña nai non estaba enfadada polos páxaros, ainda que eran moitos para desplumalos.
O mosqueo víñale, porque o parecer aquel día, eu, estrenera pantalóns. Creo que enriba de min non habia mais que unhas pequenas tiras do que foran aquelas ciroulas, mais claro, como eu tentei de explicar: subir alconchando os castañeiros, non era doado, e tiñan garnanchos.
Aquelo solo fora un acidente sen importancia.
Estonces a Jefa, dixo; Mira ahi o tes, mais fresco que unha leituga, e ti sen facer nada. Ante esto mei pai sacouse a boina e deume un gorrazo, miña nai ia a darme co ferro da cociña, e o querer liscar, esbarei e aticei coa caluga contra una esquina da cociña, e automáticamente escomencei a botar sangue.
Entonces, despois de ver a ferida, díxoseme que aquelo no era nada e que o tiña ben merecido. “Deus castiga sen pedra nin pau”, escoitei.
O ver que non me facian caso, ameacei con marcharme da casa, pois alí xa naide me queria. Como ninguén dixo nada, todo enfurruñado e desde a porta berrei: Voume de casa. Contra a miña esperanza naide respondeu.
Baixei polas escaleiras, desde o fondo volvi a berrar o mesmo. E a resposta foi a mesma: Nada.
Saí do corral e iniciei, con pouca convición,eso sí, a marcha camiño arriba, hasta que cheguei ó “minoco”, onde antes metian os carros.
Como xa empezaba a oscurecer, pensei que era un bo sitio para acampar por aquela xornada, o dia seguinte reemprenderia o camiño hacia ningures.
Fíxose noite, escomenzou a facer frio, e as tiras que levaba por roupa non abrigaban. Xa case tiritaba, e a fame escomenzaba a facer das súas.
Despous de unha reunión conmigo mesmo, cheguei a conclusión que era mellor, deixai a partida fora de casa para outra mellor ocasión.
Agarrei a estima e o orgullo que me quedaba, metin-no no que quedaba dun bolso do pantalón, e coa caluga baixa e ensangrentada iniciei o camiño de volta.
Atopeime coa tia Maria Rosa, que me dixo: anda menino vai para a casa que vai frio. Creo que aguantou a risa con esforzo. Subin de novo para a casa, e na cociña xa se estaba cenando. Coa cabeza gacha, entrei, e miña nai díxo: Veña senta a cenar. Os recordos da viaxe xa nos los darás mañá.
A independencia é “fodida”.

¿RITOS ANCESTRAIS?

Falando coa miña tia Jesusa, recordoume un dos rituais que habia pola nosa terra, sobretodo na Teixeira. (Lástima que dos teixos so quede o nome Teixeira).

Polos anos cuarenta e cincuenta do século pasado, os pobos estaban ateigados de xente, e o terruño non daba casi para manter a todos.
Era moi importante que as colleitas fosen adiante, coa menor merma posible. Delo dependia que a fame fose mais ou menos grande.
Unha das peores situacions era que entrre a primavera e o veran viñera algunha tormenta, e se era de granizo moito peor. Podia arrasar os sembrados e todo aquello que estivera en sazón. Era polo tanto algo o que se le temia en extremo.
Nunha ocasión presentouse unha fea tormenta que non presaxiaba nada bon. Cúmulos negros, cada vez mais xuntos. A atmosfera encheuse dun calor asfisiante, mesmo parecia que da terra tamén saia calor abafante.
Pola parte da serra, empeceron a escoitarse os primeiros tronos, que se escoitaban duas ou tres veces gracias o eco que producian os lombeiros no val.
A xente empezou a preocuparse. Miraban o ceo casi implorando que aquello pasara. Alguén subiuse o campanario a tocar as campas, pois deciase que tiñan “virtud” e espantaban as tormentas.
Nas casas as mulleres empeceron a facer lume no que metian uns cachos de madeira a queimar, que foran bendecidos un dia na igrexa.Tamén escomenceron a queimar parte dos ramos que foran bendecidos o dia dos mesmos, antes da Semana Santa.
De súpeto unha muller entrou no forno, e collendo a “pa” de meter e sacar o pan, como se fose un estandarte empezou a camiñar polo pobo con direción a faceira.
Empezou a seguila o resto da xente da aldea, homes mulleres e nenos. Ian todos rezando aves marias e outras oracións, e cantando algún que outro salmo.
A tormenta empezou a deslizarse polos Moares, e esmorecendo desapareceo hacia o Patateiro.
A pala volveo o forno donde quedou entronizada, hasta o proximo dia que se cocera pan.
A miña pregunta é : ¿De donde procederia aquela creencia? ¿Seria unha creencia relacionada cos ritos agrarios?
Sea como fora, ahí queda, o que a xente creia.
Daquela, fora polo que fora, a tormenta pasou de largo.

TESIS, PARA PAULA

Falar do contrabando da zona de Val dos Marcos, normalmente é falar de contrabando a pequena escala, salvo algunha rara excepción.
En realidade cada aldea tiña o seu lugar na raia para pasar o mesmo. O contrabando pequeno, que era mais ben un contrabando de necesidade, normalmente chamabanle “trelo”.
No axuntamento de Hermisende habia tras zonas diferenciadas, onde os veciños ian a mercar, cousas como café, xabrón, e algunha tela para facer fundamentalmente camisas, pois daquela habia “camiseiras”, e un xastre en Hermisende e outro en Lubián. Costureiras habia varias.
Antes da guerra do 36, habia un contrabando diferente pois unha materia obxeto deso mesmo eran a vacas.
Escoiteile varias veces a meu pai, que él axudera a pasar vacas de Portugal para España, varias veces, fundamentalmente a un curmán del que se chamaba Euloxio, que o parecer era bastante forte neste eido.
As vacas arreaban-as pola noite, ben polo terreno de Hermisende e Castrelos ou ben polo de San Ciprian, dependendo se o destino era a zona da Canda ou Lubián ou o Padornelo ou Requeixo. Neste último caso o arreo facian-no pola serra da Teixeira. Parece que este parente do meu pai tamén facia algún outro tipo de contrabando, sobre todo café, a gran escala. Tamén le escoitei que por dúas ou tres veces se fixera rico e outras tantas quedou aruinado despois de ser atrapado polaas autoridades.
Unha das persoas que tamén se dedicou a pasar gando, foi a nai do cura Don Manuel, a tia Florinda. Parece ser que era unha muller de armas tomar, e non tiña inconvinte en enfundarse nuns pantalóns de liño, e arrear vacas por Valdecabritos e as Valiñas. As mulleres, daquela eran bastante “botadas pradiante”. Seguramente a necesidade tamén axudaba, pois unha zona como aquela non era necesariamente un sitio onde as oportunidades de gañar uns pesos, abunderan.
O marido da tia Florinda, seguramente para complementar o negocio, tamen se dedicaba o “trato”, comprando en vendendo vacas. Era o que se chamaba un tratante.
Sendo eu un neno, nun vrao que le fun a coidar as vacas ésta familia, contoume mais dunha vez o que le pasera unha vez que se fora a confesar, cun crego que creo era de por alí.
Díxolle ó crego en confesión, que como andaba no trato, as veces, se podia engañaba os que le vendian as vacas ou las compraban. Entonces o crego díxole que tiña que restituir o mal ganado, pois aquelo era pecado. Ante este razoamento do crego o ti Elias contestoule que as veces tamén o enganaban a él ó que o crego respostou “hay que abrir el ojo”.
Cada vez que o contaba escachaba a rir.
Mais tarde este tipo de contrabando esmoreceo, e quedou o do café, as pedras de chisqueiro, e armas. Coido que estas tiñan un fluxo nos dous sentidos, hacia Portugal e o revés.
No contrabando pequeno, os de Castromil e os de San Ciprian, iban fundamentalmente a pobo da Moimenta. Os de Hermisende mais ben a zona de Mofreita e os da Teixeira a Vilarinho e aldeas do aredor.
Desde San Ciprian á Moimenta habia dúas rutas: a de Lagoas e a de baixo. Esta última iba pola beira do Tuela a Cancelada, e polo camiño da Moimenta a ponte do Cunqueiro.
Os de Hermisende pasaban pola zona da Escusaña, habia varios camiños que levaban a prados e leiras na raia. O transito non era complicado.
O contrabando de España hacia Portugal era fundamentalmente de bacalao, aceite, e tamén algunhas telas. Neste senso o punto mais importante era Hermisende pois tiña comercios, e a Mezquita.
No axuntamento da Mezquita, en Cádavos, estaba o contrabandista mais famoso da zona. Se pasades por esta aldea podedes preguntar pola casa do Urbano, pois ainda está en pé. Este home, nunha ocasión, tivo a casa rodeada pola Guardia Civil, nove ou dez guardias, él estaba dentro, mais cuando entreron para detelo, non aparaceu nin alto nin baixo. Por alí xa habia máxia.

PASOU EN CALQUER LUGAR

Era fillo de solteira. Estivera a punto de criarse nun hospicio, levera-o a nai alí. As monxas pedironlle que quedera alí uns días, pois tiña leite dabondo para o seu fillo e para algún neno mais que o necesitara. Quedou unha pequena tempada e cando volveu a aldea non quixo deixar o fillo.
Cando volvia, aquela muller levaba consigo un gran desacougo, tíñale medo a reación de seu pai, pois él fora o que a inducira a levar a criatura a casa cuna.
Se as cousas se poñen feas marchome de casa, pensou ela para darse folgos a si mesma.
Chegou a aldea despois de camiñar pola serra os vinte kilómetros de distancia desde a parada do autobús a casa dos pais. Chegou pola noite. O pai enterouse un par de dias mais tarde, entre a aboa do neno e unha tia da moza artelleron que non se enterera, mais estas cousas non se poden manter agochadas sempre e o fin o túzaro do avó do pequeniño enterouse.
A trifulca foi das que fan época. Berros xunto con unha paliza a rapaza, e según algunhas persoas tamén lle zorregou a muller.
Durante unhas semmanas a criatura e a nai foron a vivir cunha tia. Pasado un tempo o intransigente patriarca, no sentido mais antergo da verba, púxose doente, e o non poder facer o traballo da casa a muller sola, pediu que a filla voltera a casa, pensando sobre todo que él era quen mais necesitaba os traballos da filla.
Pasou o tempo, o vello mellorou, e o neno e a nai incorporeronse a vida familiar. Eso sí co vello apenas se falaban, porque él non se baixaba da burra na que estaba escanchado. A preñez da filla era unha afrenta a súa dignidade, ainda que él non sabia o que era aquelo.
Paseron os anos, o rapaz íase criando nunha atmósfera familiar enrarecida, cun avó facendo as veces de pai, mais de pai-dictador, e sen compasión.
Faciao traballar arreo, moi por encima das posibilidades de un neno de sete anos, ia coas vacas, sacaba esterco coa súa pouca forza, non ia a escola a pesar da súa intelixencia manifestada no seu pequeno andar pola vida.
O vello cando consideraba que o rapaz non facia o que debia, castigabao. Unhas veces sen comer, outras pechábao na casa nunha das habitacións.
Sempre o ameazaba con pechalo na corte dos porcos, a próxima vez que se portara mal.
Un día que o rapaz fora coas vacas, tardou en volver para a casa, porque unha das vacas se le extraviera. Cando chegou, levou unha labazada pola tardanza e unha malleira pola falta da vaca,a que chegou mais tarde ela sola.
O vello, despois de mallar no neno, na nai do mesmo e darle un empurrón a muller, encerrouno na corte dos porcos tal como viña ameazando. Os berros do neno sentianse en toda a aldea, mais niguen fixo nada por evitar a inxusticia.
Pechou a noite e mediada esta os berros que saian da corte dos porcos remitiron, hasta non volver a escoitalos. De madrugada, a nai do neno foi a corte a sacalo, cando entrou non estaba alí ninguén. Empezou a dar voces por todolos sitios preguntando se alguén vira o seu fillo, mais ninguén daba razón.
Durante dous dias a anguria dos veciños era grande, menos a do avó do rapaz que solo se le ocorreo decir que o neno estaría co pai, quenquera que fose.
No segundo día, na corte dos porcos no medio do esturrio apareceu un oso, que o pescudar mais no esterco, foron aparecendo mais osos. ¡O neno fora devorado polos omnívoros marraos!
Mentras ian a denunciar o asunto no pobo veciño, onde estaba a garda civil, o cabrón do vello marchou a escaldeirar un prado.
Cando chegueron os guardas, e foron a buscar o avó do rapaz, este estaba, desangrado nas vicadas da preseira do prado, coa cabeza casi separada do corpo, e unha fouce rozadoira o lado. Fora agredido con saña e deixado alí, morto.
Nunca se soubo quen fora o agresor.
Solo unha pequena coincidencia, na aldea próxima, un rapaz novo desaparecera. Soubose mais tarde da súa marcha para América.
A nai do neno, cando xa vellinha, dixo que aquel home era o pai do seu fillo.

OFICIOS TRANSEÚNTES

Sonou, alá polas airas das Pirlas, o chifro do capador. Era tempo de capar os porcos e as porcas.
Como todolos anos, apareceu por Val dos Marcos O Paulino de Pentes.
Era este home un afamado capador, recoñecido nun radio de mais de cuarenta kilometros, con centro en Pentes.
Cada vez que aparecia pola aldea as mulleres, preparaban unha toalla limpiña, unha palangana limpiña, e auga limpiña recien traida da fonte.
Se esas cousas non estaban preparadas, o Paulino, automaticamente aparte da súa navalla de capar, sacaba a lingua a pacer, e puña-as a caer dun burrro ameazando con non capar o animal.
Os rapaces, polo menos a min, chamábame moito a atención a operación que facia para deixar estériles os xamóns e chourizos, incluindo botelos, rexóns e demais delicatessen desa maravillosa ave que non voa. ¡Se voara, menuda!
Cando o animal a capar era unha cocha, o asunto era unha operación en toda regla.
Primeiro rapaba na barriga do bicho a pel para deixala limpa, a continuación, coa navalla de capar (un bisturí) facia un corte polo que introducia o dedo indice e anular, e rebuscaba nas entrañas da porca hasta que atopaba o que buscaba, unha especie de berruga, que sacaba fora, e unha vez confirmado que aquelo era o que habia que extirpar, procedia a facelo. Neste intre era cando viña a rapidez: pedia auga, limpa da fonte, lavaba o corte, volvia a meter a resto dentro da barriga da marrana, e sen solución de continuidade, na pel púñale dous ou tres puntos, e mandaba soltar o bicho, que liscaba dalí sen esperar por mais.
Cuando o capando era macho, o asunto era distinto. A operación era un pouco mais bestia. O aasunto consistía en atarle a bolsa testicular por detrás dos testículos, e a continuación rachaba e devandita bolsa e sacaba os mesmos, lavar e deixar.
Recollía os testis, e unha vez acabada a xornada, unhas veces levábaos á casa do Caxera, e nalgunha que outra, entre él e o Pepe dábanlos a Dolores para que os fixera a plancha enriba da chapa, daquela cociña de cantería con chapa o roxo vivo.
Unha vez asados, Dolores púñaos nun prato, e mentra eles os comian ela desaparecia da cociña, chamandoles cochinos, por comer aquelo. Eu proveinos algunha vez e estaban bastante bós.
Mais tarde, aquel oficio de capador, desapareceu, pois aquelo era competencia dos Veterinários – Nos primeiros tempos, estes últimos tiveron algún problema de falta de experiencia, mais o fin impuxéronse. Era xa o fin dos oficios tradicionais daquela.
Outro dia falaremos dos afiadores, paragüeiros e demais oficios ambulantes.

¡GENTE COLGADA!.

La antesala de las consultas estaba abarrotada. Los asientos copados todos. Gente apoyada contra las paredes y mirando por la ventanas como si quisieran adivinar el devenir del tiempo.
Daba gusto ver toda aquella gente: Unos con cara de angustia, otros con cara de aburrimiento y otros con aspecto de dolerle algo.
Por lo observado, allí, no se conocía nadie, pués nadie hablaba con nadie. El que no leía 20 minutos leía algún libro, escuchaban algo a través de unos auriculares, o simplemente estaban adormilados.
Sentada a mi lado estaba una señora ya abuela, por lo que dijo un par de veces.
Después de un un par de llamadas a consulta, la buena señora se dirigió a mi, tratando de contarme sus dolencias. Me hice el sordo y pasó de mí. Después de otro par de llamadas a consulta, la venerable anciana, no mucho más que yo por cierto, se encaró con una mujer mas joven sentada a su izquierda, con la misma intención. Esto hizo que la otra mujer se levantase con la idea de no volver a sentarse.
Pasados unos minutos mas, de una de las consultas salió una pareja de alrededor de setenta y tantos años. Al verlos mi vecina de asiento se levantó como si la izase un resorte y se abalanzó a abrazar a la mujer que salía de la consulta, ante la mirada resignada del acompañante de esta última, que después supe era su marido.
Mi vista quedó prendida de una muleta de ésta mujer. Al fijarme me dí cuenta de que le faltaba la pierna derecha. Estaban de pié delante de mi, y la cantinela de mi vecina de asiento era la misma. Le importaba un carajo que la señora y su marido hiciera ademán de largarse. Ella iba a lo suyo: contar sus cuitas y las de su familia.
La buena señora tenia huna hermana inválida y también un poco trastornada. Su marido estaba encamado, espero que no fuese por oírla. Tenia dos hijas universitarias, un hijo estudiando e Santiago, tres nietos haciendo oposiciones, porque las cosas oficiales son más seguras. A cada enunciado le añadía esta coletilla: ¿verdad que me entiendes?
La mujer a la que le faltaba la pierna, le dijo al marido que estaba cansada y le dolía algo. Aprovecharon para largarse.
Una vez que el matrimonio se introdujo en el ascensor y la puerta se cerró, la buena señora nos contó todo lo relativo a la mujer coja. Se quedó coja con catorce años, se casó con un marino, tiene tres hijos, ahora el marido está jubilado y cuida de ella pués tiene problemas de columna. ¡Pobre mujer, desde los catorce años sufriendo!
Mientras contaba todo ello, a un auditorio totalmente callado, no sé si interesado, nos fue ilustrando con su vida actual. Por eso descubrí como era su familia.
Lo mas curioso era porque estaba en el ambulatorio, pués no iba a consulta de cita previa, tampoco iba por recetas. ¡Había ido a una tienda que estaba al lado del consultorio, y se pasaba por allí a esperar que la consulta del dentista no tuviera nadie para ver que le arreglaran un problema bucal!
Eso sí, llevaba un abrigo que parecía de piel de algún pobre animal, llevaba anillos en las dos manos, parecían de oro, y unos buenos tacones en los zapatos que, para una señora de su edad, no sé si sería el mejor calzado para caminar con pies hinchados.
Ruego a la Madre Naturaleza, que no me haga pasar ese trago. ¡Habrá que ponerse al loro!

O LADEAIRO EN SEMANA SANTA

Xa empeza a haber un chisquiño mais de vida en Val dos Marcos.
O meu amigo porcopisco, ou porquiñodorei, tamén chamado petirrojo, aquel do que xa falei algunha vez del por aiqui, agora ten competencia. Pois na Porteliña andaban rondando por alí un par deles mais.
Tamén vin uns páxaros un tanto estraños para min, pois nunca os vira. Andaban xuntos sete ou oito, de colores moi vistosos e dun tamaño case como o dun merlo, estudiaremos este novo inquilino.
Non eran solo estes páxaros, xa se notaba por todolos lados o rechouchio deles, e tamén asomaban o fuciño as corzas por Rozas, mezclandose cos cabalos de Santiago-
E decir a primavera xa se empezaba a notar, inda que as neves non acaban de deixar tranquila a comarca.
Daban fé da súa chegada as anduriñas que tamén andaban por alí.
No mundo dos humanos, tamén xa se empezaba a ver retorno dos invernantes nas cidades.
Se continúa o bon tempo, antes de fin de mes haberá que ir por alá a revolver a terra para poder plantar esas cousas tan ricas que comemos no vran.
¡A vida empeza un novo ciclo!
Visitémos o castro de Formigoso por enésima vez, e tentemos visitar o da Cigadonha e a ponte do medievo, que cruza o Tuela, mais abaixo da ponte do Cunqueiro, mais unha nevariscada fíxonos abandoar o camiño cando estábamos na metade,
Por certo na zona desta ponte tamén hai unhas fontes de augas caldas unha, outra ferruxenta e outra sulfurosa. Estas non se poden ver mentras o Tuela veña de monte a monte. Xa falaremos desto.
Ben, parece que xa estamos casi en temperaturas mais benignas que as actuais, a ver se somos quen de disfrutar delas.
Solo unha pega: baixei o Tuela, o domingo, coa idea de pillar algunha “camela” para levar a “cricadeira”, mais quedei coas ganas.
Se vei que xa non me coñecen

GUSTOUME MOITO ESTE ARTÍCULO, POR ESO O TRANSCRIBO

30/03/2010
El Plural / Política
Otras noticias | Enviar |
POLÍTICA

De su amigo Matas, si rentabilizó unas pequeñas islas, qué no habrá hecho en un ministerio
"Paco, enchufa a mi secretario", le dijo Aznar a Correa cuando era presidente
A mí el muchacho abuelo de los abdominales y las pulseritas horteras no me la da con queso. Le tengo tabulado hace muchos años. Puede engatusar e incluso acojonar a los nuevos entrevistadores que caen rendidos de hinojos ante el rayo divino que desprenden sus ojos; puede, incluso, reescribir una historia mítica que nunca tuvo, salvo en el abuso del poder que le llevó a tener ganapanes a sueldos públicos que cantaban sus glorias (Medalla de Honor del Congreso, profesor en Geortown, todo ello regado con dinerete nuestro) etc, porque al fin y a la postre siempre fue "the boy next door", el chico de al lado que nunca destacó por nada.
En diciembre del 2005 le pregunté a bocajarro, en la última entrevista que me concedió, si estaba seguro de que gente de su alrededor no se lo habían llevado crudo. Porque yo tenía mis propias informaciones respecto a los gürtelianos, todavía moviéndose en la oscuridad, y el trinke, y, además, había conocido desde el enriquecimiento de su consejero Pérez Villar en Castilla y León a lo que subyacía en el caso Naseiro, donde gentes como Carlos Aragonés, Miguel Angel Cortés, Eduardo Zaplana y otros amiguetes de esa calaña hubieran quedado abrasados en la hoguera, de no ser por las andanzas del abogado penalista Cobo del Rosal ante el Tribunal Supremo.

Me respondió displicente, sobrado, soberbio, prepotente, perdonándome la vida. ¡Precisamente él a mí! Me confundiría con algún Buruaga, José Antonio Sánchez, Urdaci o deudo de sus ochos años.

Pues bien, dos años después estaba Gürtel en el candelero. Y no es que fuera a su alrededor, no. El detritus inundaba de hedor su propio domicilio. Esto son los hechos irrefutables y lo demás son cuentos. Y esos hechos irrefutables perseguirán su memoria y la de Botella mientras vivan e incluso para la pequeña historia que les acoja.

“Paco, enchufa a mi secretario”
El sumario, con escuchas o sin escuchas, es claro: Aznar habló con Francisco Correa, de presidente de Gobierno a delincuente (presunto): "Paco enchufa en tu empresa a Antonio Cámara, mi secretario particular". Esto es, además de relevante, irrefutable.

Y doña Ana se enamoró del delincuente
Luego llamó Alejandro Agag a Correa, Don Vito: "Paco manda a Alvarito para que se encargue de las cosas de doña Ana". Y doña Ana se enamoró de un delincuente (presunto). Y luego Agag figuraba en la contabilidad B de la trama. Esto son los hechos. Y son irrefutables. Y esos hechos les perseguirán mientras vivan.

En el intermedio, no el de Wyoming, que es algo divertido y sano, nada menos que el presidente Aznar llama a dos presuntos delincuentes de cuello blanco y manos largas que ni siquiera hacían declaración de Hacienda llamados Correa y Blanco Balín (otro presunto) para que se lleven a Paco García Diego, Pedro Arriola y a Alejandro Agag a Caracas y paren los pies a Hugo Chávez. Paga Repsol de Blanco Balín a quien Aznar había colocado ahí de consejero delegado. Esto es, vivían, convivían con delincuentes. Esto son los hechos y son irrefutables.

De Pérez Villar a Zaplana
Cuando empezó la enorme andadura de su enorme poder personal, Aznar ya olió la corrupción. Su consejero de Industria, Pérez Villar, fue condenado por autoconcederse subvenciones en sus negocios de minería. Luego llegó el ínclito Eduardo Zaplana, Palop, y hasta Carlos Aragonés y Miguel Angel Cortés, que junto con Arturo Moreno estaban de hoz y coz en el caso Naseiro que no se sustanció judicialmente pero que apestaba. Ya saben lo que pasó y pudieron llegar a ministros, secretarios de Estado, jefes de Gabinetes de Presidencia, bla, bla, bla. ¡Qué inmenso descaro!

Villalonga y MAR
Dejo la letra pequeña que afectaría a Ana Mato, FAC y otros dirigentes de menor nivel en el PP. El gran pelotazo de Juan Villalonga en la TELEFONICA de Aznar, ese obsceno y orondo sinvergüenza, lo pudo realizar porque era amigo del presidente. Alrededor de Aznar todo Cristo se ha forrado, incluido su último panegirista, llamado Miguel Angel Rodríguez, quien por cierto en ese libro inexportable para la verdad se olvida de lo fundamental. Decir con cuánto dinero fue recogido por Aznar en Valladolid y cuál es su patrimonio actual. Ganado por su inmenso prestigio y preparación intelectual, naturalmente.

Podemos hablar también de su otro amigo, Miguel Blesa y sus andanzas con el dinero semipúblico de Cajamadrid. O si prefiere hablemos de Jesús Sepúlveda, el alcalde de Pozuelo al que Aznar ponía, no hace mucho, como ejemplo de prosperidad y riqueza...Claro, para él y sus jaguar.

¡Qué jeta! ¡Qué inmensa jeta! La de ámbos.

Lo de Matas
Por si faltara algo (todavía habrá más sorpresas) nos enteramos de que el amigo balear era un pozo inmenso de corrupción, Maite Areal incluida. Sí, sí, Aznar, tu ministro de Medio Ambiente, el que te vendió Zaplana como un mirlo blanco, hasta la coronilla de detritus.

Si hizo eso en unas pequeñas islas, ¿acaso está de más preguntarse que pudo hacer en un ministerio que movía miles de millones, por ejemplo, con el trasvase de ríos?

Lo de IB3
Por cierto, que si cobró hasta de José Luis Moreno, qué no habrá detrás. Lo de la televisión autonómica dará que hablar, y mucho. Por ejemplo, habrá que conocer qué "tertulianos" pululaban por ahí, cuánto cobraban y en qué concepto. Todo cuadrará, se lo aseguro.

Me he dejado otros amigos aznaristas en el tintero. Habrá ocasión.

Así que, campeón de todo, déjate de cuentos y chistes baratos. Nadie te ha dilapidado, ni injuriado, ni calumniado gratuitamente. Reconoce la verdad por una vez en tu vida. Simplemente no eres lo que te crees. Fuiste mediocre y no sabes ser una personal normal.

La historia, gran conducator inmarcesible, no es como tú la cuentas ni como la relatan tus deudos. No. La verdad es una. La corrupción y el aprovechamiento del poder estuvo siempre a tu alrededor. Y esto es irrefutable. Te pongas como quieras, gran conducator. Y ni todo el dinero que manejaban entonces en fondos reservados o de reptiles ese dúo inexportable Aragonés/Timermans es capaz de hacer cambiar una realidad perfectamente descriptible y desoladora para tu recuerdo en la Historia. Que necesariamente será pequeño.

Ni siquiera te he sacado Irak. Ni te he dicho quién organizó y pagó la Boda de El Escorial.

Graciano Palomo es periodista y escritor, director de FUNDALIA y editor de IBERCAMPUS.ES

LUBIÁN: ORIXE DO NOME E POBO.(Con licencia)

Dias atrás, estando na beira do Castro de Trasil, despois de encher a andorga con algunha cousa da zona e de gorentar uns viños da Ribeira do Douro, dediquémonos a parolear sobre todo aquelo que se nos ocurría.
Nunha destas, agromou na conversa con meu cuñado Xusto, a orixe do apelido Lubián que él ten algo mais que duplicado. No transcurso da conversa contounos unha lenda da orixe. En definitiva, según a tradición oral, e tamén escrita, parece que o apelido proven do nome do pobo. Eu fixen, por miña conta unhas investigacións, e atopeime, xusto coa idea contraria. Non podia ser menos.
Atentos: Subin a serra de Lubián nunha carroza onírica, e estando polo nacemento do Tuela, nos dous gallos que fai na baixada, un pola zona de Chaos, e o outro pola de Hedroso, xusto no único lugar onde estaba enxuto, acercouseme unha fermosa muller, vestida con túnicas transparentes que deixaban ver un corpo de luz que non deixaba ver nada corruptible.
Como quedei abraiado coa visión, para calmarme díxome que non tivera medo, pois so viña a axudarme nas dudas que tiña con relación a Lubián. Ela era Artemisa, que andaba por ali de caza. Subira o alto detrás de un cervo. Igual era Acteón.
“Mira, díxome a deusa cazadora, para non remontarnos demasiado no tempo, empezaremos na época dos Zoelas, sete mil anos antes da era actual, Lubián ainda non existía daquela. Habia na beira do Tuela, no lugar que agora chaman Castrillón, un poboado dedicado fundamentalmente a caza e as veces a pesca daquelas trutas “salmo fario”, que fixeron famoso o liño xabres, co que se facian as redes para collelas.
Era aquel un poboado bastante grande para a época, e a xente vivia feliz e contenta. Xa adoraban a deusa Lubentia, que como sabes era a deusa da alegría e do pracer.
Daquela xa tiñan domesticadas unhas cuantas corzas, unhas ovellas e un par de cabras que apacentaban as mozas e os rapaces. Os mais grandes ian a cazar osos a Fraga da Osa e algún porco montés.
Un día do mes de Agosto, unha das pastoras viu que pola zona que hoxe se chama a Tuiza, a medio día e cun sol de xusticia, caia unha nevada que cubría un cachiño de monte, todo de neve. Acercouse a ver aquelo e atopouse conque, no medio da neve, habia un fermoso menino arrebullado en brancas sabas de liño. Era un neno recien nacido que estaba con cara de risa, mais tamén coa mesma de fame.
A pastora muxiu unha cabra e doulle un pouco de leite, que chupou con fruición.
Levouno para o poboado, donde despois de convocar o consello de vellas, chegueron a conclusión de que debian amamantalo a turnos as mulleres do poboado que tiñan nenos inda lactantes. Hay que decir que aquelas sociedades tiñan uns fortes matriarcados.
Así foi, todos os días unha muller amantaba a aquel neno, caido do ceo.Entonces escomenceron os veciños a facerse preguntas sobre a procedencia daquel rapaz, uns decian que seria fillo dunha moza do poboado, dunha moza dun poboado veciño, mais a incógnita non se daba resolta.
Dixóse que ó mellor era fillo dun lobo e unha deusa, cousa que eu, Artemisa, agora mesmo afirmo, ainda que o lobo como podedes colegir era Zeus, que era un rijoso, e disfrazabase do que fose para para chegar a coiunda. A nai era unha deusa tamén moi afecionada as neves, dahí que dera a luz no medio dunha mininevada, por aquelo do albor.
Deron entonces, por chamarle ó rapaz Lupiorum, porque daquela xa os romanos andaban pola zona, e os nomes en latin “molabanle” moito os mozos.
Cando os romanos empeceron a dominar a zona castrexa e obligueron ós nativos a abandoar os castros, o primeiro que se foi a vivir para a zona da Fonte Arbela, foi o Lupiorum, que xa le chamaban “Lupián”, por deturpación do nome primeiro.
Entonces a aquel novo poboado deusele, por costume, o nome do seu primeiro habitante: LUBIAN.
Daquela era bastante normal que as “civitas” adoptaran os nomes dos seus fundadores.
Este é o verdadeiro orixen tanto da toponimia Lubián como do xentilicio.
Que fique esto para os estudiosos da istória, que iremos ampliando, da zona da Xeabra Alta”.
Esto foi o que me foi comunicado pola deusa Artemisa, que tamén despois le cambieron o nome polo de Diana.
Hoxe podo presumir de ter parentes directos de Zeus, ainda que sea cincuenta ou sesenta xeracións mais tarde.
A translación a escrita fixoa o deus Dinisios, polo tanto se hai erros de bulto, a culpa é del. Éste tamén le cambieron o nome polo de Baco.

UNHA DE PORCOPISCOS

Neste fin de semana, aproveitando un festivo que alargaba os dias de folgar fumos á capital de Val dos Marcos. (Algún dia que teña ganas contarei aiqui mesmo, por que Vicente Risco le chamaba así).
A idea cando fumos era de plantar uns castañeiros na Cova de Frade, e facer algún inxerto. So puiden facer esto último pois ó tempo doulle por soltar auga a reo e os castañeiros fiqueron sen plantar.
Os inxertos, fixen algúns, inclusivamente (ti Dario dixit) puxen un no dedo gordo da man esquerda. Cousas das distracións.
Estando na Porteliña, tentando trasplantar unhas parreiras, acercouse a min un bonito porcopisco, que por alí tamén se chama porquiño do rei, non deixou de obsequiarme cos seus trinos cada vez mais cerca de min. Esto levoume a pensar que estes pequeniños páxaros gostan moito de compañía humana, cousa que mais tarde volveuse a reptir no castro de Trasil, cando estaba dandole unha clase de arqueloxia “Zoelorum”, as miñas sobriñas, e a Miguel, o mozo dunha delas.
Estábamos no que, na parte oeste do castro, fora un foxo de defensa, parloteábamos debaixo de un castañeiro inda noviño, cando por enriba de nós escomenzou a trinar un porcopisco, e de súpeto voou e pousouse a menos de dous metros das nosas cabezas, dando uns asubios que coido que querian decir : Estou eiqui, facedeme caso.
Outra cousa da que me decatei foi de que a primevera xa está enriba, escoitei cantar on Ruxiñol, un zorzal, e outra cousa foi que encima do galiñeira da Esther xa estaban de novo os pardais. Lin vai punco que os ornitólogos queixabanse de que estaba a desaparecer. Botarianse moito de menos estes espabilados, roubapensos.
Como choveu a reo, e seguramente nas serras habería un feixe de neve, o Tuela viña de monte a monte ou como diria meu pai, traia un sorbo de carallo. Espero que esto sirva para que nesta temporada, podamos coller algunha “camela” que pasar pola “cricadeira”
Todo foi ben, so unha tristura nos arrepiou, son esas cousa que non teñen remedio, e que a Natureza ten como costume levar a diante sen contar con nós : Deixounos a Xon Tomela. Que descanse en paz.
Non quero mentar mais isto pois teño para min que poido converterme no relator dos decesos da terra, e xa empeza a ser duro.
Despois de todo o dia dezanove era o santo de meu pai e o cumpleanos de meu irman Xéria. Foi un bon dia para recordalos e falar algon con eles.

POUCO MAIS

HOXE IREMOS A DAR A PALIZA A VAL DOS MARCOS. ATAREMOS ALGUNHA TRUTA PARA CANDO AS AUTORIDADES DIGAN QUE SE PODEN COLLER(ESPEREMOS TER ALGUNHA COMIDA PARA AQUELA), PLANTAREMO UN CASTÑEIRO OU DOUS, PODAREMOS UNHA PERREIRA E POUCO MAIS.

RESPIRAR BON AIRE, BEBER BON VIÑO, E POUCO MAIS.

cANDO SEXA A VOLTA FALAREMOS DAQUELO, E POUCO MAIS.

DIXO A PRENSA

Hai dias nos que é mellor non tentar ler a prensa, para evitar esas subidas de tensión e aceleracións do ritmo cardiaco.
Un empeza a pensar se o mundo se voltou tolo, se un é o tolo, ou se alguén por ahí pensa se o pobo espñol é subnormal. (O mellor nesto último acertan).
Vereis, esta mañá, como todas, deille un pequeno repaso a prensa. Tanto nacional como galega e doutras comunidades, e valame Deus, para que o faría, pois só conseguin un cabreo monumental. Vou ter que perder o vicio de ler a prensa e solo ler a Mortadelo e Filemón.

Primeiro titular que me chamou a atención: JUANJOSE CORTÉS FICHADO POR RAJOY COMO ASESOR PARA LA REFORMA DEL CODIGO PENAL. Meu Deus, moi faltos debemos estar de xuristas para esto, con todos os respeto para a dor dun pai que perdeu unha filla.
Contentos deben estar os pais que fixeron un sacrificio pagando os estudios de Dereito dun fillo/a, para que despois os partidos politicos fagan esto.

Segundo titular: COSPEDAL DICE QUE NO PIDE LA NULIDAD DEL CASO GÜRTEL.- ¡Outra vaca no millo!, parece que a señora Cospedal non coñece o caso Naseiro, no que tivo moito que ver o señor da invasión de Perjil. ¿A quen quere enganar?

Terceira, DIAZ FERRAN INSOLVENTE, pechanle unha empresa de seguros por precaución. Este home non dimite do seu cargo como presidente da CEOE, mais sigue a alabar a señora Aguirre, pero donando desde unha empresa en bancarrota, uns 240.000 €, a unha Fundación do PP. ¡Caralludo!.

Cuarta UN GUARDIA CIVIL IMPLICADO EN CONTRABANDO DE COCAINA, tamé é ma sorte que quen ten que detelos traficantes, en vez de eso os axude.

Quinta, BERLUSCONI, gañou 8,5 millon mais que no ano anterior. Esto demostra que a crise so afecta os mais pobres. Os ricos sexa polo motivo que sexa saen reforzados nas súas ganancias.

Sexta, O señor Baltar afrecelle os seus empregados a dedo os servicios xuridicos da Diputación de Ourense para que se querellen contra o lider dos socialistas galegos que publicou as listas dos enchufados. ¡Esto si que non ten desperdicio, inda por riba de despilfarrar os cartos públicos, trata de defender a desfeita tamén con cartos públicos!
¿Por qué carallo non di que paga do seu peto?

Non quero seguir, pois habia mais. So unha consideración: ¿Para qué sirven as Diputacións?.

AGRADECIMENTO OS MEUS INICIADORES NA LECTURA

O acercamento a lectura, moitas veces depende de que sexa inducido dalgún xeito ou por alguén. Sobre todo se éste desde edades xuvenis..
Independientemente da curiosidade de cada un, por aquelas cousas que se podan atopar nos libros, e quero decir todo tipo de libros, non só os de texto.
A influencia dos proxenitores é importante, e a dos primeiros mestres tamén.
Hoxe eiqui, queria rendir unha pequena homenaxe a aqueles que me axuderon neste eido.
En primeiro lugar a aqueles famosos calendarios que se chamaban do Corazón de Xesús, creo que editados polos xesuitas, e nos que cada dia habia que arrancar a folla correpsondiente. Aparte do que le chamaban “un minuto de filosofia”, que viña na parte dianteira xunto co dia do mes, da semana e do santoral católico, pola parte de atrás, sempre tiña un pequeño comentário curioso, algún chiste, é os sábados a referencia a os evanxeos prescritos para o dia seguinte. Este foi probablemente o primeiro “libro” na miña andaina lectora.
Outro foi cando escomencei a ir a escola con aqueles maestros e maestras que habia daquela. Recordo a un tal D. Mauricio, na Teixeira, e en San Ciprián a Dña Marina, e nunha ocasión nun veran a D. Julio. Naquelas escolas que inda tiñan os libros, poucos eso sí, da época Republiana. Daba gusto aprender que en España habia catro idiomas a saber: Castellano, Catalán, Galego y Vascuence los dialectos eran el Valenciano, el Andaluz y el Bable.Non sei se se me queda algún no tinteiro.
Na escola de San Ciprián habia unha colección de tomos do Quixote, escrito en Castellano antigo.(Por certo, ¿queseria daqueles libros?). Todos arredor da mesa da maestra iamos lendo e pasando a palabra de uns os outros. As gargalladas das andanzas do Cabaleiro da Triste Figura, e de Sancho Panza, a veces eran caseque como tormentas.
O primeiro libro que lin foi un que me prestou o pai de LoRo, Modesto, cousa que xamais olvidarei, pois por primeira vez lin-no casi dun tirón. Era un libro de Xules Verne con un nome moi atraente “VIAJE AL CENTRO DE LA TIERRA”.
Non olvidarei nunca como me enganchou, e deitado debaixo dun castañeiro, cheguei o centro da Terra e fun subindo hasta volver a superficie.
Daquela no pueblo non habia demasiados libros, por eso, quero agradecerle o Modesto haberme prestado aquel, creo que de cando él estivera nun colexio de Verin.
Outro libro, daquela prestoumo a Severina, debia ser un libro de cabeceira dos seminaristas, pois mais tarde entereime de que casi todos os cregos o coñecian, o libro tiña por titulo: BERTOLDO BERTOLDINO Y CACASENO. Era bastante simple, pero riase un a cachón.
Tamén habia a costume de ler na casa polas noites. Liase en voz alta para o resto da familia que escoitaba. Libros como Genoveva de Brabante, ou Colon, creo que eran do ti Victor, fixeron que a luz dequele candiles, me inicieran nunha boa miopia, con grandes dosis de astigmatismo.
Por eso hoxe desde aiqui digole a Modesto, Severina e a Don Quixote, moitas gracias por iniciarme, e poder mais tarde enamorarme da prosa dun home, para min incomparable: DON MIGUEL DELIBES SETIEN.

¡ADIOS MAESTRO!

Esta madrugada me he despertado muy temprano. Eran alrededor de las siete de la madrugada. La hora en que un cazador se levanta para prepararse par salir al campo con la Escopeta al hombro.
Me estaban esperando El Nini, El Senderitos y el Corto, cuando llegó El Azarías con su Milana sobre su hombro.
Me dijeron que era la hora de acercarse a Sedano, a acompañar a su creador a la última jornada de caza.
Yo encantado, salí sin dilación, y me decidí a llevar aquel perdiguero de Burgos llamado Sol. Había que dar lo mejor de uno mismo, nos esperaba el Maestro de Maestros, tanto en los lances cinegéticos como en la manera de relatarlos.
Llegamos a tiempo para decirle adiós. Nos dijo que se iba, pués hacia mucho tiempo que no veía a su mejer.
Le dijimos adiós, ges no queríamos que perdiera tiempo en volver a reunirse con ella.
Querido Maestro: ADIOS.

¡EN VAL DOS MARCOS HAI OPIO!

Rebuscando nas alacenas daquela casa, alacenas nas que, non sei porqué, so habia códices e pergaminos, nun estado bastante dificultoso de atopar pois so nos anaqueis das mentes estan, achei este pergamino que agoraquero referir.
Este pergamino estaba no anaquel codificado co número IX, da fila III, relativa as aventuras dos santos da época.
Coido que o santo, debe estar enterrado no sagrado da Igrexa, é adicado a Nosa Sñª do Rosario.
Como non teño ganas de trancribilo tal cual, pois entre outras cousas, inda está en latín, fiareime, e teredes que fiarvos da miña memoria, que as veces fai trouladas.
No Castrro da Centinela, a man esquerda según se baixa, inda quedan os restos daquel cenobio, famoso polos que foron os seus moradores, e consultores, tempo hai.
Vivian na época referida uns eremitas, adicados a contemplación, oración e flagelación do corpo, para mais honra do espiritu, e mellor entrada triunfante no paraiso.
Vivian ben, pois aparte de seren os donos da comarca, tamén tiñan por costume ameazar os aparceiros que traballaban, con mandalos o inferno. Podian ir o ceo, se no último momento se arrepentian, confesaban e deixaban as pertencias que puideran ter o devandito cenobio.
Non hai mellor cousa que vender intaxibles da outra vida e cobralos nesta.
Os penitentes cenobitas, eran donos de unha finca,¿Qué digo, unha finca?, eran donos absolutos dun lugar chamado Freixoeiro, no que aparte de freixons, tamén habia cicutas, afreixos, negrillos e unha opiácea endémica.
Era un lugar, no que adoitaban moito ir alí, pois aparte de ter muiños para moer o centeo e aas castañas, tamén agarraban algunha truta, e na época dos frutos, habia cuasi de todo.
Nunha ocasión o abade baixou alí coa idea de relaxarse e orar.Era na primavera cando o sangue está en sintonia coa savia das plantas. Na súa mellor e mais forte circulación.
Chegou o Freixoeiro, púxose a sombra dun olmo grande daqueles que medran na beira do rio, e deixou correr a súa imaxinación por todolos lugares onde ésta quixo ir.
Cantaban os ruxinois, as carrixas, e os zorzais, páxaros estes últimos que imitan todo canto escoitan.
A crónica di que quedou extasiado escoitando os páxaros e o marmurio do rio Tuela. Tamén di que cando levantou e voltou o cenobio, ali xa non existía tal, en realidade chegou a conclusión de que pasaran trescentos anos; según o autor da crónica, que era nin mais nin menos que o propio abade.
Igualiño que o Abade de Armenteira, na zona do Salnés en Pontevedra.
Cando lin aquelo, eu non puiden menos de acordarme das opiáceas que se dan na zona, e nos bós viños da zona de Vinhais que por alí circulaban.
¡Non hai mellor cousa que chutarse!
¡Cantas histórias hai destas, baixo os efectos lisérgicos!
Problema: O ceo ten que ser outra cousa!.

OS LOBOS PEREGRINAN Á FISTERRA

Nacera na serra da Teixeira. Criérase deambulando por aquelas serras, desde Tras os Montes hasta Trevinca, e desde a Culebra hasta Manzaneda.
Cando tiña tres anos, independizouse da camada familiar, é dedicouse a cazar; nos vraos polos altos serranos, e nos invernos acercandose polos vales as aldeas.
Levaba unha vida saúdable, quitando os meses de invernia nos que a comida as veces fallaba, no resto non habia problema, pois as meiriñas enchian as serras, e os cans que traian aqueles pastores eran uns bos amigos. So habia que non despertalos das súas dormidas.
Nunca quixo ter unha camada propia con outra loba. Sempre pensou que aquelo quitaba liberdade. Habia lobas dabondo que non pedian eso, e se fose necesario, de cando en vez podiase achegar a algunha cadela daquelas que traian os pastores. Cando estaban en celo non les importaba xuntarse cun lobo novo.
Nas súas andainas polas serras, as veces axuntábase con lobos de outras comarcas, e contábanse historias uns ós outros de cada zona e, outras de oidas.
Os da zona do Courel, Valdeorras e Monforte tiñan un biógrafo que deixou na escrita as súas aventuras. Claro que agora aquelo xa non ten sentido, xa non hai lareira, e o Candil xa non da lus. O historiador, tamen xa finou, era un tal Anxel Fole.
Pola zona do Barbanza tamén se falaba das aventuras dos lobos, de maneira especial pola zona do Pindo. Este monte está cerca do Fin do Mundo, cousa que todo mundo debe ver antes de morrer. Un lobo que se precie deberia ir unha vez, polo menos, na vida a cazar o Monte Facho, e ver ó santuário de San Guillermo., donde a lenda di que as mulleres machorras empreñaban deitandose nunha pedra que o cura abenzoaba mentras afoscallaban.
De tanto escoitar aquelas histórias, o noso lobo decidiu, cando xa era lobo vello (Os lobos coma os cans tein tres anos de lobos novos, tres de bos lobos e tres de lobos vellos) ir a coñecer o fin do mundo e se era o caso deixar por alí os ósos.
Polo camiño, ó ter que percorrer zonas mais civilizadas, posou por unha morea de sucesos, nos que nunca pensera.
Comeu veleno nun cacho de carne dun matadeiro, estivo quince días gomitando e con dóres de estómago.
Caeu nun lazo o saltar un valado, tivo que roer unha pata dianteira polo códabo para poder liscar. Outra tempada fodido.
Pasado Santiago de Compostela, meteu a pata cota nunha garduñeira. O tentar roela, deixou os dentes no intento, quedou polo tanto totalmente fanado cunha arnelas que xa non daban para nada.
Chegou o Finisterre e desde o Trono do alto do Facho, contemplou durante outra semana como, polas tardes-noites, o Sol se apagaba no Oceano. Chegou a escoitar algunha tarde, o chisporroteo o apagarse o Astro.
Alí non tiña que comer, pois xa é sabido que os lobos non son bós collendo peixes. De-cidiu volver o Pindo e morrer alí, no Olimpo dos deuses dun Pobo, que algún dia tivera o lobo como totem. E mais, unha raiña daquel pobo tiña de nome Luparia. Inda está o seu pazo perto de Iria Flavia.
Camiño do monte Pindo, sentiuse indisposto, xa non podia caseque camiñar. Tiña dolores forte no estómago, doianle as feridas mal curadas, e as posibilades de comer era nulas. Decidiu que o mellor era morrer.
Pola anoitecida albiscou un magote de ovellas, cuidadas por un vello e un rapaz. Tiñan dous cans daqueles que él tantas veces escorrentera.
Decidiu que alí ia deixar os ósos, aqueles axudarianno.
Arremeteu, non contra as ovellas, pois sabia que coa lá non faría nada, senón directamente contra o pastor vello. Só queria arrebuñalo, que se asustera o rapaz novo, e entre os cans e él rematarian-no.
Mordeule nunha man o vello, e xa non puxo mais resistencia, deixouse matar polos cans. Cando o rapaz le espeteou a espalladeira xa estaba casi morto.
A última imaxen que le veu as mentes foi o Castelo de Rechouso rodeado de cordeiriños..

LOBOS FEROS POR CEE-(CORUÑA)

Noutros tempos, aquel lobo exercera como tal. Zampábase algunha ovella de vez en cando, escorrentaba algún que outro can, e asustaba nenos e mulleres.
Nestes días pasados, o noso amigo, pasou sen solución de continuidade, de fera salvaxe a escarnio de cans ben mantidos.
Andaba, polos montes de Cee, buscando algo que tragar, sen necesidade de mascar, mais acabou morto da maneira mais ignominiosa para un fero lobo.
Acabou asasinado por dous homes ( o parecer un inda non o é, e o outro xa o fora), e dou cans ben mantidos da raza mastín.
O lobo tiña unha boca mais grande do normal, pois tiña-a toda fanada. Igualiño que un tronzador sen dentes, sen lizo e mal limado.
Parece que, según os biologos que le fixeron a autopsia, o becho teria entre dez e quince anos, os equiparables os do pastor, que tiña uns oitenta.
Era digno de ver o enfrontamento dos dous, co carrelo de vivencias de cada un o traverso dos anos.
O pobre animal xa le faltaba unha pata, seguramente recordo de algunha garduñeira, e cando le quixo ensinar os dentes o pastor, éste case se escaralla da risa, dentro daquelas fauces so habia unhas arnelas que decian que alí algunha vez houbera incisivos, caninos e molares. Estaba desdentado. Xa se sabe que a seguridade social non atende os implantes dentais.
A min o que me chama a atención é como debeu ser a mordedura que le fixo o pastor, pois parece que le furou un dedo.
Para reducir o fero lisiado, coido que era algo así como o espiritu de Millán Astray, tivo que vir un colega do vello de vinte anos con dous mastins ben gordos, que o fin asesineron o lobo coa axuda de unha grande espalladeira.(A noticia é certa, saiu na Voz de Galicia e creo que en 20 minutos), a espalladeira non estaba fanada, tiña os gallos todos.
O lobo, din que morreu dando as gracias o ceu, pois según se escoitou, decia que o que le quedaba non era vida de un fero lobo. A última vez que vira un neno, éste fixoo fuxir. Tiña mellores dentes e non estaba coxo, o neno.
Hoxe as cousas xa non son como eran. Parece que todo muta, todo se transforma mais nada se perde, según unha vella lei da Natureza.
O gran problema é cando este estado de cousas se achega o reino animal.
Un gran recordo para aqueles lobos que de vez en cando le afanaban algunha vella ovella ó Romboia ou ó Parrico.

¿QUIEN ES MAS EMIGRANTE?

Queridos y desocupados lectores, gracias a los cuales la SGAE, cada mes me envía este suculento cheque con más de doce cifras. También hay una coma, que no diré donde está puesta.
Hoy toca escribir en el idioma Castellano de Castilla, pués no en vano he estado hace unos días en la capital del reino, y todavía no me he sacudido el complejo.
Ahora vamos a escribir en serio, muy serio y con un punto de cabreo, decepción y poca esperanza con relación a la línea de sensatez de mis conciudadanos. Excluyo a todos aquellos cuya sensatez sea loada por sus convecinos y enemigos.
Bien, como decía, hace unos días he estado e Madrid, donde lo hemos pasado francamente bien, tanto Ángela como yo gracias a Heitor y Elisa, que nos han atendido de maravilla.
No era de esto de lo que quería escribir, sinó de aquello que me ha causado desasosiego y cabreo.
Debido a las andanzas por la capital, creo que de todos los españoles, he visto cosas que, por mucho que lo intente, no me encajan con lo que los políticos dicen. Unos más que otros.
Se está hablando en los medios de comunicación, tanto escritos como de audio y audiovisuales, de esta crisis, no seria tanta si los emigrantes fueran menos o ninguno, que si viven del cuento etc., etc..
En este viaje he constatado que por la capital, efectivamente hay muchos emigrantes, desgraciadamente para ellos lo llevan escrito en sus rostros que no son nativos de aquí. Pero no los he visto desocupados, sinó trabajando, y trabajando e sitios donde seguramente ningún españolito querría estar mientras le dure el paro, la baja, o el cuento correspondiente en ese momento.
Todos trabajaban, o bien en servicios de limpieza de grandes almacenes, grandes superficies, cafeterías y restaurantes.
Todos los que he visto, no llevaban la etiqueta de jefe de sección, o encargado. No sé si en algún lugar financiero los habrá, pero me temo que de haberlos, ostentarán el mismo cargo o cometido.
En un restaurante, pequeñito pero coqueto, hablando con la dueña, dijo textualmente que la crisis provenía de ellos.
En medios de más enjundia creo que también piensan lo mismo. No lo pensaban cuando esta gente era objeto de sus campañas de promoción del consumo.
Cuando salíamos del mencionado restaurante, vi. en la cocina una señora de color negro, que no era precisamente del Condado de Treviño. Y la camarera que nos atendió al cobrarnos le delató su forma de hablar, que no era precisamente de Salamanca.
Entonces le dije a mi interlocutor: ¿Está seguro de que todos los emigrantes que trabajan están dados de alta en la seguridad social? A lo que él me contestó. Casi podría poner la mano en el fuego a que no.
¡Coño!, ¿Porqué tanto ruido con los emigrantes, cuando los pobres estan cogido por las amígdalas y no rechistan, por miedo a no poder llevar unos € a su casa?
A raíz de todo esto, he pensado en mis abuelos, los que ya hace más de treinta años que ha muerto el último. Tres de ellos habían sido emigrantes en Sudamérica, y habían vuelto casi tan pobres como había ido, digo casi, pués lo que trajeron les dio para comprar cuatro tierras donde deslomarse y seguir casi como emigrantes pero en su tierra.
No le oí a ninguno hablar mal de los nativos de aquellas tierras. Tal vez porque ya había sido exterminados por los europeos.
Señores que tanto protestan contra la emigración, miren ustedes entre sus antepasados y casi seguro que encontraran más de un emigrante, si eran pobres, y algún expoliador si no lo eran.
En Vigo conozco varias personas emigrantes, que trabajan honradamente, y algunos tienen suerte pués han encontrado patronos que les dan todos sus derechos. Otros no. Todos los que han hablado conmigo, son nietos o hijos de españoles.
¿Qué carajo tenemos que echarles en cara?
A los que sean católicos, que se quejan bastante, les diría, que algún sitio de literatura sagrada para ellos he leído, que la tierra la puso Dios para los hombres.
Díganselo a las autoridades romanas y vaticanas, porque a lo peor se les ha olvidado.
¡He dicho!

¡ A ACTITUDE É IMPORTANTE!

Eran tempos bastante románticos aqueles, mais cós de agora. Estábamos a finais dos anos sesenta do século pasado.
Daquela ETA, ainda non era o que é. Entre outras cousas, tiñan a simpatía de moita xente. Facian cousas que os demais non éramos quén de facer. Pelexar contra a ditadura, daquela era unha cousa, cando menos, romántica.
Eu coñecera, estando na “mili”, a dous ou tres vascos. Eran da mesma pandilla e levabamosnos moi ben. Un deles, nunha ocasión, contounos as súas simpatías polo movimento etarra. ¡Aquelo non tiña nada que ver, co que mais tarde pasou a ser!.
Andando eu camiño de Bilbao, e sen saber como nin por qué, perdinme no medio dun monte cunhna forndosa arboreda , prados verdes, caseríos solitarios e aillados todo dun verde moi especial.
Daba tumbos dun lado para outro tentando sair daquel lugar, mais non o conseguia.
Unhas veces atopábame con paisanos que me coñecian e convidabanme a pasar con eles uns días.
Noutras ocasións encontrábame con compañeiros que fixeran o servicio militar conmigo, e, ¡mais do mesmo!.
Outra vez atopeime co meu amigo Alberto Aguirre I… Este, cando estabamos a punto de licenciarnos, pillouno a “vigilancia de noite”, por sair a bailar nas festas do lugar, e meteron-no no calabozo durante tres meses.
Cuando o resto se licenciou, él quedou dous meses mais convidado polo capita´n xeral da cuarta rexi´n militar. Coido que aquela putada non la perdoou nunca ó cabo de Vixiancia.
Non sei si algunha vez se atoparan, como le andaría a pelexa aquel “capullo”, se eso ocorrera seria digno de ver.
Por fin chegou o momento de abandoar aqueles fermosos lugares, e aquela acolledora xente, e despois de despedirme, iniciei o camiño hacia o Bocho polo camiño do medio do bosque que me amoseron.
Cando levaba un par de horas camiñando, nunha revolta do camiño, vinme rodeado por mais de unha dúcia de soldados, baixo o mando dun “teniente”; deronme o alto, e encañonaronme, como se fose un terrible bandido.
Despois de cachearme, e mirar a miña documentación, deixéronme tranquilo, decindome que desaparecera dalí o mais axiña.
Co nerviosismo desvieime do camiño e metinme por unha ladeira pola que queria chegar a unha estrada que se vía no fondo.
Pola zona que baixaba, unha fraga de alisos con algún que outro acivro aiqui e alí, e cun manto debaixo dos mesmos de afetos que me daban polos xeonllos. De súpeto apareceu un mocetón, con cara mais de susto que de outra cousa.
Levaba un pistolón a cinta e intentou botar man dela, mais eu anticipandome metín a mau no bolso de atrás do meu pantalón e con voz enérxica, dixenlle que eu tamén estaba armado, é que non fíxera tolerias, que en definitiva eu non tiña nada contra él.
Desistiu e decindome que era un gudari, preguntoume se vira soldados.Dixenle que si, e donde quederan. En todo o tempo non saquei a mau do bolso traseiro, hasta que o perdin de vista. Entonces saquei aquelo que tiña agarrado no peto, que era nin mais nin menos que un peine. Eso sí, un peine sen dentes.
Cando empezaba a escachar coa risa, despertoume o meu primo Santos. Aquela noite durmíramos na mesma habitación, na súa casa de Algorta.