jueves, 27 de enero de 2011

¡MARCHANDO UNHA DE ALHEIRAS!


 Tiña idea de falar de política, mais, tendo en conta o transcurrir dos acontecementos, decidín contarvos algo sobre as ALLEIRAS.
  En primeiro lugar, o falar de Alleira será o mesmo que falar de político, pous alleira case é sinónimo de chourizo, e en segundo lugar estamos na época na que se comian estes fabuloso “fumeiros”, que diría o meu amigo Cormanlareiro.
 Por se alguén se fai a pregunta de quén é o Cormanlareiro, direi que é un amigo que vive pola zona de Tras os Montes e as veces por a Alta Xeabra, fillo dun amigo meu e do “ti Alexandre”, o xastre de Montouto que se aveciñou en Sancibrao.
 Iamos falar das ALLEIRAS. Imos alá:
 Un pouco de história sobre as mesmas, según a parte portuguesa do Cormanlareiro.

 A arte de fazer alheiras foi inventada pelos judeus como artimanha para escaparem às malhas da Inquisição. Como a sua religião os impedia de comer carne de porco, eram facilmente identificáveis pelos seus perseguidores pelo facto de não fazerem nem fumarem os habituais enchidos de porco.
Assim, substituíram a carne de porco por uma imensa variedade de carnes, que incluíam vitela, coelho, peru, pato, galinha e por vezes perdiz, envolvidos por uma massa de pão que lhes conferia consistência.
A receita acabaria por se popularizar entre os cristãos, mas estes juntavam-lhe a omnipresente carne de porco. Hoje, as mais afamadas são as de Mirandela, mas por toda a Beira Alta e Trás-os-Montes se fazem alheiras artesanais de excelente qualidade. Geralmente são fritas em azeite e servidas com legumes cozidos... Mas também podem ser estufadas, depois de envolvidas em couve lombarda.

 Pola zona de Val dos Marcos, facianse alleiras, eso sí solo con xixa de porco, arros, pan, cebola allos, e seguramente algo mais que eu non recordo.
 Recordo os chourizos, cousa similar con as variantes de que tiveran sangue ou non. Aquello era especialmento bo para aquela época, pois os traballos eran duros, e as farturas non eran excesivas.¡Tempos!.
 Agora, por estas datas que eran as da época na que habia pouco choio, moito mondongo colgado (as veces sen colgar), recordar esas cousas, fai que a un se le encha a boca de auga.
 Tamén era unha época na que os que se facian mozos pagaban a patente os mozos vellos, apandando uns cántaros de viño.
 Eu inda recordo cando o pagueí. Paguémolo o Vidal e mais eu xuntos. O baile era na aira da Filomena, e o asunto non tivo demasiada trascendencia.
 O gaiteiro era o inefable Luis, bombeiro o Silverio, a o tambor, pois non sei que era.
 Se tendes a oportunidade, por estas atas de acercarvos a Portugal, concretamente a Tras os Montes, non perdades as ganas de provar as “alheiras” da zona.
 Recomendovos uns “fumeiros” de or alí: os de Motesinho, que xunto co queixo de ovella da zona, son algo digno dos deuses do Olimpo grego. Pódese ir facilmente, tanto desde Calabor como desde a Teixeira, ainda que desde esta última hai que ir no vehiculo de San Fernando: Unhas veces a pé e outras andando.

martes, 25 de enero de 2011

¿QUEDAN TRUTAS NO TUELA?



                             O Tuela por Veigadiz


 Non hai que perder os costumes, nin as boas maneiras.
 Xa ia un tempo, pouco, pero tempo, que non falaba aiqui do riu Tuela, e por ende de Val dos Marcos, terra brava, e fria no inverno, non así no vrao.
 Hoxe imos falar, non do riu Tuela, senon dos inquilinos do mesmo, que nun tempo non demasiado lonxano inda vivian nel e sacaban ós que querian mollar  cú, da indigencia de comer peixe, que o parecer é bon para a saúde, ainda que non teña ese mineral que fai que non le saia bocio ós que o inxieren. Unha cousa que abundaba en demasía pola zona.
 Funme polas ramas, coma sempre, mais eu o que queria era falar da `pesca das trutas, naquel fermoso e caudaloso riu, sobre todo na época das tormentas pola serra de Chaos, Lubián, Hedros e Padornelo, e no tempo do derreter do carouxo e a neve nas serras.
 Vereis, nos tempos ós que me quero referir, no Tuela habia trutas por todolos cantos, nas caldeiras que levaban auga os prados, os muiños e nos rigueiros afluentes.
 Desde a raia hacia arriba, a última caldeira era a que saia da preseira chamada do couto que acumulaba un montón de auga en Chaguazais e levaba auga o couto e a Veigadarea. Nas vicadas das preseiras criábanse trutas hasta mais de cen metros pola caldeira, aparte das que se criaban no propio riu. Pasaba que as que tiñan a sorte de vivir nas caldeiras tiñan moitas mais posibilidades de supervivencia que as do riu, pois os predadores eran menos. Sabreis que no Tuela habia, lontregas e outros mustélidos que zampaban trutas, así como gran cantidade de kiobras truteiras, e outros vichos que non eran homes, que vivian das trutas. Os homes eran colledores de trutas no vrao. O resto do tempo naide as collia, salvo no inverno coas manxoeiras.
 A seguinte preseira era unha que eu xa non coñecín, no cimo dos prados de Chaguazais, e mais arriba a do Prado Grande. Era esta preseira coa sua caldeira un verdadeiro viveiro de trutas, pois ó principio dos prados do Prado Grande, para remontar os desniveis do terreno facia unhas charcas bastante considerables que casi facian outro riu, e alí as trutas tiñan poucos depredadores.
  A seguinte preseira é a de Penacoba, no fondo do pozo de Barxelas que como a anterior ramén tiña un bon tramo para a cria de alevins de truta, que logo remontaban e incorporabanse o riu.
 As eguinte preseira era a da luz de Hermisende, por debaixo da ponte. Nesta habia trutas desde as vicadas hasta a volta da auga o riu.
 As seguintes xa eran as dos muiños, e destas xa falaremos noutro momento.
 Falaremos ahora da maneira de cómo se collian as trutas daquela: A maneira mais común era co tesón. Un dos mellores era un home de Hermisende chamado Gabriel, tamén habia un home neste pueblo que as collia con anzuelo e cebo de mioca. Era o “ti” Sardiña. Andaba polo riu cun lareiro grandísimo que manexaba como se fose unha palla, era tan experto que casi sempre enchia o cesto de trutas. Das manxoeiras xa falei por aiqui, polo que non falarei mais delas.

                             O Tuela debaixo da Ponte

 Mais tarde apareceron as cañas con cebos artificiais como cucharillas e moscas feitas con plumas de galo. A partir desto cada ano empezouse a notar a falla de trutas. Seguramente coincidiu a incorporación das novas tecnolxias de pesca coa construción das carreteras entre Padornelo e a Canda, mais tarde a autovia, e o encauzamento do riu na zona do Padornelo, facendole un leito de cemento, cousa silenciada polas administracións.
 Ahora durante os invernos, na autovia, os de Fomento tiran cantidades enormes de sal para quitar o carouxo, o que leva este salitre o riu coa conseguinte mortandad de trutas.
 Pensade que durante a época da construción da variante de Lubián, o riu foi vedado. ¿Para conservar as trutas,’ ¡Non!. ¡Para que ningún pescador se vira na necesidade de denunciar a mortandade!.
 Bueno, queria falar da pesca das trutas e das fames que quiteron polo Val do Tuela, mais foiseme “ o tarro”, e xa vedes.
 Fortes apertas, os que inda leen as hitorias do abuelo Cebolleta.

lunes, 24 de enero de 2011

ARRIBES DEL DUERO


 Tenia, desde hace un tiempo, ganas de contar una estancia por la zona de los Arribes del Duero, que para mi en aquel momento resultó muy interesante y bastante instructiva.
 No es mi idea instruir a nadie, pero sí me gustaría transmitir algo a todo aquel que lea esto, que sirva para despertar su curiosidad y que esta le mueva a darse una vuelta por la zona.
 Como las fotos que saqué de la zona, son muchas, y la zona pateada también, me limitaré a aquellas cosas que mas llamaron mi atención, centrándome sobre todo en el bonito y casi abandonado pueblo de Villadiegua.
 Es este pueblo, en sus construcciones, algo así como un museo arqueológico al aire libre donde las piezas arqueológicas forman parte de la vida cotidiana.
 Una des piezas mas representativas del pueblo es una figura animal de lo que podría ser un verraco, aunque es conocida como “la mula”. Está en lo que debió ser el atrio de la iglesia del lugar. Si se fija uno bien, alrededor de una pared que separa la plaza de unas huertas, encontrará piedras de origen prerromano y romano. 
                                   "La mula"

  Así mismo en las paredes de las casas hay desde trísqueles, cabezas pequeñas de verracos o similares, y varia estelas. Incluso en una casa en ruinas hay un montón de pilas, cuya utilidad se me escapa, pues por todo el pueblo se ven varias.
                                              Cabeza de verraco y trisquel en una pared

                                                Una estela en un cerrado de fincas.
 A unos kilómetros al oeste del pueblo, por un camino que va hasta el río Duero, después de pasar por unos molinos asentados en un regato, se llega a un castro celta de los vetones, don todavía se vislumbran restos de la muralla, y las ruinas de un templo, seguramente romano y mas tarde ocupado por los cristianos.
                                   Resto de un castro?.

                               Restos de un templo
 Yo desde aquí recomiendo un viajecito por la zona, unos buenos bocadillos, una botellita de vino de Fermoselle, y pasar un día de primavera al lado de la ruinas del castro y contemplando el magnifico cañón del Duero en la zona.
                                 El Duero encañonado
 Si alguien va, espero que se digne contarme sus impresiones.
 Queda para otro día nuestra estancia en Fermoselle, un pueblo excepcional y con una gente amable, acogedora de la que ya creo que queda muy poca por la piel de toro.
 También hablaremos algo de la tierra portuguesa de Miranda do Douro, y Tras os Montes.

viernes, 21 de enero de 2011

UNHA TOUZA EXTRAÑA


…… Achábame medio atordoado o lado dun valado moi alto. Esperguiceime e dando bandazos de peneque, conseguin ter mau de min, a duras penas.
 Mirei para todolos lados e agás o valado non habia ren mais. Tiña unha altura considerable, non se via nada por enriba e hacia a parte do oeste non se le via fin, pola banda do leste, cerca de onde estaba eu víase unha esquina. Dei a volta na mesma, e logo albisquei unha porta, moi extraña, por definila dalgún xeito.
 Os laterais daquela porta semellaban estalactitas que colgaban dun teito moi alto, práticamente invisible desde o chao. As estalactitas xuntábanse cada unha con unha estalagmita enterrada na terra. Tiñan grabados un signos que podia ver ben, desde o mais alto hasta o chao, aqueles signos semellaba que estaban unidos por un estrinque. Tamen tiñan a particularidade de que os das dúas columnas eran identicos, como sé se reflectisen nhun espello. Eran xemelgas.
 Non habia porta, so unha arbore moi grande que enchia a lumieira e non deixaba albiscar mais que alí debia haber unha fraga ou souto de grandes arbores similares a castañeiros ou carballos norriguentos xigantes.
 Traspasei o umbral hasta a primeira arbore, que era rexo, alto e con moitos canos e gallas, víase moi ben pois parecia que aquela arbore nunca tivera follas. Mais tarde descubrin o porqué.
 Camiñei pola direita, pois parecia que aquelas árbores seguian unha orde concreta. Pensei que daba igual empezar pola direita que pola esquerda. Elexin a primeira.
 Cunha cadencia matemática, a distancias iguales estaba outra árbore, todas eran distintas, unhas mais rexas que outras, con follas algunhas, espiñas outras e núas outras, asi hasta catorce. Formaban dentro do cuadrado da finca, un circulo perfecto
 No medio do medio habia tres árbores moito mais grandes e frondosos que os primeiros. Cada un destas árbores facía por catro ou cinco dos outros catorce. Estes tres conformaban no medio un triangulo equilátero perfecto.
 No medio deste triángulo estaba unha árbore inmensa. Contemplado-a, facia que o resto con seren grandes, semelleran herbiñas comparadas cunha sequoia.
 No daba creto a aquello que estaba a ver. Volveron as dudas de saber onde estaba, ou se as meciñas que me deran no hospital, inda estaban a facer das súas.
 Pase-ei moito tempo por aquel xardín, non podo decir cuanto, supoño que perdí a noción do mesmo. Cada volta que daba achaba algo novo que se relacionaba con todo o que habia dentro.
 Nunha das revoltas que dei, de repente vin pasar, moi rápido, un cervo todo branco, que no medio das gallas-cornas levaba unha cruz, na que no travesaño horizontal puide ler:”Todalas cousas descansan conectadas con nós ar… Magnetism…….. fisico”, a parte de puntos non se leia.
 Desapareceu a visión e quedei abraiado o lado da peana da árbore que estaba xusto enfrente do da entrada.
 Fiquei dormido.
 O espertar, xusto a altura dos meus ollos, nun torgo-raigoto da arbore, puiden ler, nun circulo a verba: THEOLOGIA.
 Todas as árbores tiñan nun circulo unha verba.
 Quedei dormido de novo.

miércoles, 19 de enero de 2011

OS QUE NON SON COMA NOS ¡QUE NON MOLESTEN!

Foi na miña época de relacións co mundo editorial. Nunha ocasión estábamos dando unha volta pola zona do nautico de Vigo, o editor Luis Mariño e mais eu. Quedéramos en vernos para comer xuntos, nun restaurante da zona, con un autor. Tratábase de convencelo de que nos deixera traducir o galego unha das súas obras, e editala.
 Cheguemos antes de tempo a nosa cita, e puxémonos a pasear polos arredores do Nautico. Estando nestas, acercouse a nos un cativiño, que teria uns cinco ou seis anos, e pediunos diñeiro. O preguntarle para que queria o diñeiro díxonos que era para mercar comida.
 O rapaz tiña trazas de non estar demasiado ben alimentado, e deducimos que era de raza Cigana.
 Entonces díxemosle que, se queria comprábamosle un bocadillo. Dixo que bueno, mais que tiñan que ser dous, pois o seu irmán tamén tiña fame. Luis e mais eu miremos un para o outro, e murmuremos, é listo o rapaz, quérenos tangar.
 Entonces dixémosle que trouxera o irmán e que le mercabamos dous bocatas. Saiu correndo e en menos do que canta un galo apareceu con outro rapaz de dez ou unce anos. A vestiementa era como a del, menos mal que era vrao, e non facia frio.
 O rapaz mais vello estaba bastante receloso, e non paraba de mirar para todolos lados, pensemos que tiña medo de que viñera a policia ou algo parecido. Entonces o mais pequeno díxonos que era mellor que le déramos os dous bocadillos él, e que seu irman quedaba fora do bar.
 Era un bar que estaba, non sei se inda está, na cabeceira do pantalán onde os donos das embarcacións de recreo as atracaban. Dentro do bar daba a sensación de estar dentro dun barco, había ollos de boi, un astrolabio grande na parede, e o mostrador de madeira, aparentemente noble, e uns camareiros uniformados e moi elegantes, supoño que de acordo coa clientela que entraba por alí, ainda que non debian ser demasiado esixentes pois deixabanos entrar a Luis e a min, e por outra banda non tiñan ningún letreiro que reservera o direito de admisión.
 O rapaz entrou de xeito tímido, un chisco detrás de nos, e entonces un dos camareiros moi digno, berroule que saíra para o camiño que alí él non podia entrar.
 O rapaz xa ia a sair cuando nos agarrémolo por un brazo, e dixémosle o camareiro que estaba con nos.
 O camareiro dixo que alí non podian entra ciganos, que o prohibia a dirección. Nos puxémonos teimudos decindo que solo queriamos mercar un par de bocadillos, e como non atendian a razons, tivemos que ameazalos con chamar a policia.
 Acepteron facer un par de bocadillos, démoslos o rapaz  e saimos con él. Entonces chamou polo irmán e meteronse nun calexón o lado da piscina do naútico. Chamounos a atención aquelo, e preguntémosle o pequeno, que era o que se prestaba a conversa, e díxonos que o pai deles estaba cerca vixilando-os, que solo podian coller diñeiro e levarlo a él, que si ahora os via comendo un bocadillo, bateriale ó mais grande, pois solo debian levarle diñeiro.
 Aquelo deixounos co corpo mal, e pensado que qué tipo de sociedade era a deixaba que uns cativo como aqueles, xa tiveran problemas como se fosen maiores, e que enriba houbera xente racista que le negaba todo.
 Antes de despedirnos dos rapaces, díxemosle que se fixeran ben en nos, e que cada vez que nos viran pola cidade, se querian e tiñana gana dun bocata, que se acerqueran a nos e nolo díxeran.
 O peuqeno vin-no unha vez pola zona da doblada, andaba cun carretillo recollendo ferros pola rua e esculcando nos caixons da basura. Coñeceume, pregunteile se queria un bocadillo e dixome que non, polo que deduxe que o pai non deberia estar lexos.
 Non o volví a ver.
                        Non está bébedo. ë un sin teito 

Por certo, comimos co autor que nos deixou editar o galego un dos seus libros, e o mais bonito a favor del; renunciou os dereitos de autor.

sábado, 15 de enero de 2011

¡OS DO PARO, QUE LE DEN!


   Nesta picota deberia estar exposto algún.


¡Pensaba que era un home porque levaba pantalóns!. Non ia trabucado, pois os homes visten pantalóns.
 Os vellos de Val dos Marcos, cando falaban desto, decian: ¡Hai que vestirse polos pés!. Cando decian esto non se referian a maneira de vestirse. Antes de que as ideas cheguen a cabeza, nun mundo no que todo sai da Terra, esto non podia ser de outra maneira.
 Tamén pensaba que era un home, porque estudiera nunha universidade, certo era que fora un estrudiante bastante mediocre, mais como era dos(familia) que mandaban, un “lacayo” dopoder, xa seu pai era igual, opositou e déronle unha praza nun lugar do estado onde non se estaba mal. Casou cunha colega de choio, e vivian no mellor barrio da capital.
 Chegou a democrácia, apareceron os partidos, ese sitio onde meten nomes para rechear espacios, e se a xente bota esa lista, ¡xa está, calquer chaiñas sube como a escuma!
 Mangonea os colegas, chegou a ser cabeza de lista dun partido herdeiro dos seus, que predican a democrácia para si mesmos, agás para os demais.
 Era mediocre, pensaba qe era un home, fixéron-no presidente Habia quen decia que os pantalón los puña a súa dona. ¡Polos pés!
 Ó país iportabale un carallo, el tiña-o craro, habia que medrar, para eso era un home, e por eso levaba pantalóns.
 Dicese que un correlixionário del afrimou aquelo de “estou aiqui polos cartos”
 Deixou de presentarse, el aduxo unha cousa, pero en realidade foi por medo a que a xente, que xa o coñecia, non le votera. Non o podria resistir, seria algo que nunca asimilaría se ocorrese.
 No mundo corria unha especie de epidemia de mandamaises, de baixo nivel. Algúns eran peores que él.
 Deixeron que os especuladores se fixeran os donos do cotarro. Aproveitéronse delo
 Cobraban, naquel pais, unha pensión vitalicia de arredor de millón e medio de pesetas o mes.Solo por haber sido.
 Como non tiñan dignidade nin etica, empeceron a cobrar daqueles que mais fodian o planeta, decian que por asesorar. Eu creo que estaban a pagarle servicios prestados.
 A cousa vai en plural porque os da oposición empeceron a facer o mesmo.
 As cousas mal feitas deles mesmos, estaban a afogar a  maioria da xente, que nalgúns casos empezou a pedir que renunciaran o que cobraban do estado.
 Como todos os que van nesas listas, que chaman cerradas, son os que fan as leis non qixeron retirarle as prebendas. Podia ser que algún dia chegueran eles o mesmo.
 Outro dia atopei un porco fachendoso vestido con pantalóns. Levábaos con dignidade, pois o pasar diante dun escaparate e verse vestido así, espiuse alí mesmo, e colleo o camiño do monte.
 Deuse de conta que os habia mais porcos, con pantalóns limpos, e garabata.

jueves, 13 de enero de 2011

A GATIÑA CAGONA


 Hoxe quérovos contar unha história que me acacéo a min, e que solo a recordo a través de miña avoa que ma contou algunha vez.
 Aproveitarei para facer un chisco de patria pequena, como é a quela onde un naceu, aínda que a naide se le escapa onde o fixen eu, pois presumo delo, e tamén de ter dúas patrias, e con un chisco de orgullo pódome achegar a catro.
 Explicome: A mai de meu pai era de Castrelos, a mai de miña nai procedia dun carabinero que era de Hedroso, miña mai, da Teixeira e meu pai de Hermisende, barrio de San Ciprián.Todo sen contar a ascendencia Compostelana e agora a descendencia. No quixen averiguar moito mais por modestia.
 Eu nací nese fermoso pobo que era a Teixeira, no mesmo paralelo que Montesinho, pegado a Serra Grande e no medio, casi, da Gamoneda.
 Vin éste mundo na Curralada, e ó pouco tempo parece que a familia da Tia Martina aposentouse nas Moreiriñas hasta a data actual.
 Nas Moreiriñas tiña uns veciños da miña avoa os que queria a rabiar: Era a familia do ti Pedro e a tia Xabel i a da tia Joaquina, esta última muller deume as primeiras “tetadas”, cousa o parecer normal naquela época. O meu irmán de leite é o meu amigo David, a mellor persoa que coñezo e sinxelo como él solo.
 Tamén teño que decir que, o enemigo mais grande meu daquela era a “gatiña de tia Xabel”
 A gata en cuanto me albiscaba fuxía como alma que leva o diaño, e eu teimaba agarrala para medirle o lombo co primeiro que atopera.
 Aquel “carño”, que nos tíñamos empezou nunha noite de inverno, a carón da lareira da avoa, que por aquel entonces eu chamábale “mamá”, cousa que facía que a miña mai tivera ciumes da súa.
 Daquela, no inverno, faciase o fiadeiro en casa da tia Xabel e a familia da miña avoa estaba todalas noites puntualmente alí. Tiñan unha grande  lareira rodeada por un gran escano, que por un dos lados facia de tabique co dormitório da tia Xabel e o ti Pedro.
 A casa tiña a cuberta de palla, era o que daquela se chamaba colmado, polo que facia que fora moi quentiña. Non podía ser menos, mais de medio metro de espesor de palla no cumio e a corte das vacas por debaixo xunto cunha verdadeira fogata de rachos de carballo e torgos de urz, facian que casa fose casí como un forno en época de facer pan.
 Un dos meu entretenimento, metras os grandes falaban das súas cousas, era acariñar a gata. Sentado detrás do trafugueiro nunha farrapa, a gata acomodábase no meu colo, eu acariciaba, ela ronroneaba, e moitas veces quedábamos os dous dormidos.
 Eso pasou, hasta aquela famosa tarde de inverno. Eu tivera unha conversa coa miña avoa da fiquei moi abraiado e sobre todo enfadado.  Pola noite cando cheguémos á casa do fiadeiro, a cousa foi normal hasta que a gata se acercou a min. Entonces cargado de fúria e dun tizón, aticeile un zurriagazo que casi a deslombo. A gata fuxiu, eu corrín tras dela, derramei o lume hasta que alguén me colleo e non me deixou continuar coa miña teima de desleixar a gata.
 A todo esto todos os presentes estaban atónitos co suceso, agás miña avoa, que nun canto escachaba a rir, e libroume das maus da miña nai, que andaba atareada e medirme a cara coas mesmas dela.
 Daquela aclarouse o asunto. Naquela tarde, cando miña mai me foi a dar a teta,(hai de decir que mamei casi hasta os tres anos), a miña aboa, ante a miña teima de non deixar de mamar, enzoufou a teta cun pouco de vinagre e pementón, que cando fun chupar revolveume as tripas.  Entonces díxome que a gata da tia Xabel “caguera” na teta, que non debia volver a querela. Cousa que así foi, mais a miña rabia coa gata tardou moito tempo en desaparecer, pois nadie era capaz de meterme na cabeza a realidade.
 Eu sempre decia que le quixera moito a gata, que confiaba nela, e que eu non le faria tal, éla.
 Coido que o fin a gata morreo de vella.
 ¡Un gran recordo para toda aquela xente, que xa vai moito que nos deixou.!

martes, 11 de enero de 2011

UN SECUESTRO NAS MALLAS DAS BICHAS



 Fora un dia duro. Levábamos dous dias de malla, os dous dias mallando pras tias Bichas.
 Sempre tiñan a malla mais grande (dúas medas), mais, nesta ocasión as medas parecia que unha vez plantadas na aira, medreran.
 Naquel ano, cuando facía as medas o Modesto, sobre todo nunha, o pasar da metade, algunha vez houbo que axudarle a mandar os mollos o alto.
 Desde o carro, clavábamos os mollos nunha espalladeira que suxetaba o Franco de Dine que estaba no medio de unha escada, desde onde a levantaba hasta o sitio da meda que xa estaba feita, alí recolliao a Felicidad, que o achegaba a tia Josefa que lo acercaba o Modesto que os ia colocando en roda na meda.
 Esto dará idea da talla da meda.
 No segundo dia acabouse de mallar a medio dia, e decidiuse, que antes de empezar outra meda, era mellor limpar o grao. Ameazaba chuvia e era mellor guardarlo antes de empezar outra malla.
 Instalouse a limpadora, e iniciouse a limpa, coa promesa da Felicidad de unha boa merenda, que acompañaria o final cuns “sapiños”
 Casi a hora do solpor acabouse de mallar. Non o recordo moi ben, mais creo que as “minas” levadas o couso rebaseron as cuatrocentas dabondo.
 Comeuse unha opipara merenda na mesma aira, correo o viño da uvas de Vilares, e houbo leria hasta a hora de vir a res, momento en que a tropa liscou pro Esterqueiro, a seguir a parola, e ver ir as mozas a fonte do Souto a encher as barrilas.
 Tratouse de botar un trago de viño, daquel que soia traer o Paco. Entre todos, rebuscando nos petos, cheguemos a conclusión que non tíñamos nin para un cuartillo.
 Alguén dixo que na aira quedera unha caneca nun canto, o Modesto ou á Felicidad non le importaria que o bebéramos. Fumos alá un par deles, e o entrar na aira atopemola tia Josefa que se levaba o caneco para a casa. Dixémosle o noso propósito e sin delación deunos o caneco, decindo que era pequeno, que se queriamos trainos un mais grande. Chegábanos ben.
 O chegar o Esterqueiro, o primeiro que puxo nos morros o caneco, deuse conta de que aquelo non era viño ¡Era un caneco con tres litros de aguardente!.
 Apareceu por alí o Emilo do ti Laudio, que dixo que o mellor para beber aguardente era unha cesta de noces, cousa que se arreglou nun santiamén indo a nogueira do Souto, abanando-a casi enchendo-a.
 Acabouse a cesta de noces casi o mesmo tempo que a aguardente. O Paco pechou as portas do “comercio”, pois daquela naide entrera alí, e nin as boas noites nos deu.
 Alguén propuxo que sería unha cousa ben feita, atracar o comercio do Paco, pois como era rico tería o caixón cheo de cuartos.
 Houbo dúbidas o respecto, falando dunha cousa pasouse a outra, hasta chegar a conclusión de que, mellor que roubar no comercio, era mellor secuestrar a Palmira, e logo pedirle un rescate o seu marido.
 Aiqui a discusión foi forte. Que si se pedian mil pesetas, que era mellor cen mil, que onde escondiamos a muller, é decir, démonos de cheo con todoslos problemas de un secuestro.
 Nestas estábamos cuando o Emilo tomou a voz cantante, e coa experiencia que xa daban os anos dixo:
 “¡Estades todos errados. Non vai dar nada por recuperar a muller! ¡Parece mentira que non coñezades os humans!.
 ¡Se queredes cobrar un rescate, debereir, primeiro secuestrar a muller, escondela varios días, unha vez pasado éstos, mandarle unha nota decindole: SE NON PAGAS, DEVOLVEMOSTA, DE NOVO!
 Pudo haber sido un bonito secuestro, que solo quedou neso, nun anteproxecto.
  Por Val dos Marcos éramos así.

sábado, 8 de enero de 2011

ESTANCIAS EN PICHIRICHE



 Xa estamos de novo en Vigo. Xusto, nese punto da autoestrada entre Benavente e Puebla de Sanabria desde o que se albisca o Teleno e Trevinca, desapareceume todo vestixio de gripe, que me amolou o que quixo en Magerit.
 Teño para min que, cando os nacidos pola Xeabra, ou quizabes mellor, polo fondo da Segundera, nesa zona onde o lobo resiste, como os galos de Asterix, onde o vento que ven deses cúmios fai a nosa pócima máxica. Quítanos todos os males, e rexuvenécemos, deixandonos  dispostos a arrollar a todolos romanos que nos mande Xulio César, cual Viriatos auténticos.
 Cando cheguemos a Puebla de Sanabria, desviémonos hacia a gasoliñeira para respostar . Por ésta entrada a Puebla, xa facía tempo que non circulaba. Desde a rotonda que leva o Lago, non pasaba desde moito tempo atrás.
 O entrar, no término de Puebla, pasei por un lugar de grandes recordos para min. Casi todos bós agás un. Un dia falerei del.
 Coido que no límite de Puebla e Otero de Sanabria, é onde está o lugar do que estou a falar: AS VENTAS DE PICHIRICHI.
 Eran, estas ventas, dos pais do meu amigo e primo Euloxio Martínez, fillo doutro Euloxio Martínez Fernández, curmán a súa vez de meu pai e un chisco mais vello. Foran colegas, aparte de parentes, nos seus tempos mozos. Coido que incluso trapaseron mais de unha vez o Muga, tentando gañar algún peso, cousa que non abundaba pola Xeabra, daquela.
 Na primeira vez que estiven en Puebla, levoume meu pai a durmir a casa do seu primo. Eu non o coñecia, nin él nin a súa familia. Vivia meu tiu Euloxio coa súa dona e tres fillos e dúas fillas. Os dous maiores de poco mais tempo ca min e o resto, unha filla do meu tempo eos dous rapaces pequenos mais xoves.
 Inicio aiqui, unha série de relatos que titularei :
                 AS MIÑAS ESTANCIAS EN PICHIRICHI
 Corria o ano de mil novecentos cincuenta e sete. Unha estupenda mestra, a primeira boa que coñecín, que pasou por San Ciprián, artellou a maneira de que eu fora a estudiar interno a un colexio de Benavente (Noutro momento falereri del), e cando chegou a hora da incorporación, escomenzou a primeira aventura real da miña vida.
 Tíñame que incorporar provisto de roupa de cama: mantas, sabas, almofadas, colcha etc. Miña nai xunto co meu pai fixeron un “paquete” no que estaba todo o necesário para a cama.
 O Resto levábao nunha “maleta” de madeira feita por meu pai. Era unha boa “maleta”, forte, rexa, segura, so tiña un problema ; casi pesaba mais valeira que chea.
 O dia que tocou, saimos de casa, meu pai e mais eu, co “fato” no alto de unha burra, camiñando pola Ladeira dirección a Castrelos, subindo o Rañalobos camiño de Lubián pobo que traspasariamos camiño da estación do ferrocarril, no que colleríamos o tren correo Orense- Zamora. A burra ficaba en Lubián en casa dalgún parente hasta a volta do pai. Chegábamos a Puebla pola tarde, esperando coller na mañanciña seguinte un autobús que ia a Zamora desde Puebla (Tiña a parada diante da casa das Moranas) do que nos tíñamos que baixar en Mombuey, pueblo no que collíamos outro, directo(e un decir) a Benavente. Este directo paraba absolutamente en todolos  pobos polos que pasaba, maís algún “apeadero” no intermedio.
 Habia que estar as sete da mañá nas Moranas para coller o autobús,e chegábase o campo da feira de Benavente despous das sete da tarde. (Xa se empezaba a aprender Xeografía).A estancia en Mombuey era longa, tamén
 Para non facer pesado todo esto, deixmolo aiqui hasta a próxima, coa imaxe de un servidor de ustedes e o meu santo pai, que´, como deixéramos a burra en Lubián, iamos cargados nos como a tal, por Benavente adiante.
 So pensade un par de cousas: desde a estación de Puebla o pobo, andando, o petate fica na Moranas, logar desde o que íamos andando a Pichiriche. O dia seguinte, andar desde Pichiriche as Moranas, e n Benavente outra camiñata de polo menos catro kilómetros.
 Por aqueles dias, conocer un estudiante interno na vila era sinxelo. Se vias alguén con roupo de cama o lombo, unha maletiña e poucos anos, xunto con un acompañante con boina e chaqueta de pana, xa o tiñas claro: Interno a vista.
 To be cont….

jueves, 6 de enero de 2011

LA INOCENCIA, QUE NOS FALTA


¡Caray, de vez en cuando uno encuentra motivos para reconciliarse con uno mismo y con sus semejantes!
No hacen falta grandes cosas ni grandes discursos ni nada parecido.
¡La sonrisa de un niño, es suficiente para darse cuenta de que no todo está perdido todavía!
Como sabéis, estos días de principio de la segunda década del siglo veintiuno, estoy intentando reconciliarme con la capital del reino, tratando de dejar atrás una persistente fiebre, que por lo que parece, me ha cogido cariño y pretende instalarse de forma definitiva conmigo.
Ayer estaba mirando por la tele, algunas cabalgatas organizadas por los ayuntamientos para solaz de los más pequeños, y un poco de cabreo para los mayores.
En una de las cabalgatas la tv trataba de hablar con los niños indagando sus reacciones y conseguir sus impresiones.
En un lateral, y muy cerca del lugar por el que pasaba uno de lo reyes, estaba un niño que tenía muy cerca al rey. La cámara lo enfocó durante unos instantes y la cara del niño pasó por una serie de distintos procesos.
Primero, miraba a aquel enorme personaje en su carroza con una especie de temor y admiración simultáneos. Después, cuando el rey se acercó a la zona donde estaba el niño, los ojos del mismo, se llenaron de una expresión serena de curiosidad y admiración que seguro que el pintor mas experto sería incapaz de trasladar a un lienzo. Yo desde luego soy incapaz de describirlo.
Aquel niño, por unos momentos, estuvo transportado al mundo donde todos querríamos haber estado por lo menos una vez.
Me gustaría poder haber visto a aquel infante a la hora de coger los juguetes que los reyes magos le hubiesen dejado.
Casi podría asegurar sin temor a equivocarme, que, cuando fue a los zapatitos dejados la noche anterior, fueron los propios reyes magos los que le entregaron sus juguetes.
No puede haber ningún ser en este mundo incapaz de defraudar esa Inocencia y Credibilidad, y si lo hay debería ser aniquilado de cualquier tipo de vida.
¡Gracias, desconocido niño por unos momentos inolvidables, aunque fuera delante de una tv.









martes, 4 de enero de 2011

Madrid me detesta


Desde el domingo estamos en la Capital del Reino, pasando unos días con nuestro hijo y su compañera.
Como ya empieza a ser habitual cada vez que me acerco a Madrid, llevo los días de estancia aquí
con fiebre (38º), bajándola con antitérmicos. Ella sola se encarga de subir, a las pocas horas.
Quiere esto decir que  desde la llegada, prácticamente no he salido de casa. ¡Bonita manera de visitar Madrid!
Como decía al principio, esto ya empieza a ser habitual. Las dos veces anteriores que he estado por aquí, he tenido que visitar a los galenos. Incluso en una ocasión he llegado a estar semi-ingresado
en observación y en otra me marché con unos pedruscos en el riñón.
Por todo eso, empiezo a pensar que Madrid y yo somos incompatibles. La verdad es que esta ciudad, a mi no me gusta mucho, y por los resultados, parece que yo a ella tampoco.
A ver si este trancazo empieza remitir y puedo darme una vuelta por el museo Arqueológico Nacional. Para conocimiento de muchos hay que decir que las mejores piezas arqueológicas del país están aquí.
Tengo que agradecerle a nuestros anfitriones su trato. Con relación e esto tengo que decir que lo más probable es que vuelva a Vigo con algún kilo de más. Haremos un sacrificio por la playa de Samil y “na Porteliña”, para recomponer la figura.
Cuando se me pase la morriña, a ver si soy capaz de contar algo de este monstruo de ciudad.
¡Pobres habitantes de la Villa y Corte!

viernes, 31 de diciembre de 2010

¿CRISIS? VADE RETRO. SYSTEM




 Viene el 2011. Está llamando a la puerta. Como todos los que nacen, este no trae un pan debajo del brazo. Creo que trae algo para partirnos el brazo.
 Esta mañana, leyendo la prensa he comenzado a entrever parte, solo parte de aquello que nos espera. ¡Menudo embrollo!.
 Aunque mi formación es más por el camino del MK, voy a intentar comentar mis, y digo “mis” impresiones sobre esta crisis y lo que nos afectará durante el 2011.
 En primer lugar, decir que la crisis, por ser una crisis sistémica, la tendremos instalada entre notros, sin querer ser agorero, unos pocos años.
 Durante el año que comienza  vamos a ir enterándonos de lo que va a pasar con nuestras economías, que a fin de cuentas, es lo que mas nos interesa individualmente, por supuesto sin olvidarnos de la economía nacional y europea, que para eso estamos dentro de las dos.
 Decía que esta mañana, al leer la prensa ya venían algunas pistas. Ya se nos han anunciado subidas en el recibo de la luz, del gas, hace poco subió el iva, el tabaco, y esto no ha hecho más que empezar.
 Los producto de consumo, tendrán su talón de Aquiles en el precio, sobretodo si son prescindibles, es decir si no son de primera necesidad. Problema con esto productos bajará la producción porque las ventas no acompañarán, lo que conllevará despido de trabajadores con todos los problemas que eso acarrea.
 Los productos de consumo imprescindibles, como consecuencia de parte de lo anterior, también sufrirán bajas en sus ventas, sobre todo por culpa de los precios.
 Como veis esto es una pescadilla que se muerde la cola, con la diferencia de que en el caso que nos ocupa, nunca se cerrará el circulo sinó que se asemejará demasiado a una espiral.
 Esto, aunque parezca mentira, afectará y mucho, a las cuentas del estado, que como consecuencia de ello cada vez tendrá menos ingresos, por lo cada vez podrá ofrecernos menos servicios. Ya tiene un problema con la deuda a la que recurren todos los estados, ahora mismo tienen que endeudarse para pagar interese de deuda pasada, y la deuda real, tendrán muchos problemas para hacerle frente.
 Si cada vez vendemos menos, producimos menos, aportamos menos a las arcas estatales, llegará el momento en que, para tener servicios tendremos que pagarlos porque los estados no podrán. Creo que está a la vuelta de la equina el copago en la sanidad, a lo peor esas autovías que tenemos también nos las tendrán que cobrar (Véase a Portugal), la enseñanza se encarecerá, será como “antes”, solo tendrán acceso a ella los que puedan económica mente. En definitiva, y para no aburrir, que el estado del bienestar se irá al garete, que cada uno podrá tener aquello que pueda pagar, por lo tanto solo podremos obtener aquello que seamos capaces de ganar.
 No quiero aquí hablar del paro y de los parados, va implícito en todo lo expuesto, y no quiero ni pensar en una tasa de paro el doble de la actual, y que los subsidios de paro se agoten.
 A lo mejor con el tiempo, mucho tiempo, esto traerá consigo un retorno a lo rural. El problema estará en la adaptación al mismo. Pero esto es otro tema.
 VAMOS A SER LIGERAMENTE OPTIMISTAS Y PENSAR, POR LO MENOS, QUE EL AÑO QUE VIENE NO SEA MUCHO  PEOR.
 QUE EL 2011 SEAMOS,POR LO MENOS ALGO FELICES.

jueves, 30 de diciembre de 2010

EL SEDANO DE DELIBES


         Entrada a Sedano por el norte.

 
Aprovechando un viaje a Burgos a pasar la navidades con la familia de mi hermana, mi cuñado Justo tuvo a bien enseñarme algunas, de las muchas cosas que hay que ver en esta provincia, sobre todo desde el punto de vista de nuestra historia, y de la arqueología donde hay gran cantidad de yacimientos muy poco conocidos por lo menos por mi.
 En una de esas excursiones por la provincia, nos acompañó a un maravilloso pueblo, Orbaneja del Castillo, pueblo del que os contaré algo en una próxima entrada. La carretera atraviesa la aldea de Vivar del Cid, un poco mas adelante una señal nos indica un pueblo que para mi ya casi es como si fuese el mío: SEDANO.
 Desde hace mucho tiempo, yo soy un lector, del que considero uno de los mejores escritores españoles, sin ningún género de dudas el mejor contemporáneo. No podía pasar por aquella carretera y no acercarme al pueblo de las lides cinegéticas de Don Miguel, no en vano tengo todos los libros publicados sobre el tema de ese caballero Valisoletano que fue Delibes.
 El día era de los de estar acurrucados a la vera de una buena estufa. La temperatura siempre por debajo de cero, la carretera con nieve, y a ratos con hielo. En el desvío hacia Sedano pasamos algún apuro por mor del hielo, presumo de conducir bien con nieve y hielo, no en vano soy de entreportelas, en Sanabria. Hubo un momento en creí que tenia que hacer uso de las cadenas. Nos libramos de ellas por los pelos.
 Por fin llegamos a Sedano, un pueblo cabeza de partido, no excesavemente grande, y alargado alrededor de la carretera. Con un castillo y una iglesia que me dio la impresión que era de arquitectura románica.(¡Cuánto románico hay por esta tierra, aunque creo que no tanto como en Zamora!).
 Tenia ganas de ver la casa de Delibes, pero desde la entrada del pueblo hasta la salida no encontré a nadie a quien preguntarle, tal era el frío que los habitantes preferían no salir a la calle. Ya casi al final del pueblo, al lado del cuartel de la Guardia Civil, había un señor que parecía cuidar del jardín, pero al acercarme y preguntarle, me dijo que él no era de allí, solo estaba pasando unos días con una hija suya..
 Cuando leía los libros sobre la caza o aquellos de las Ratas, La Mortaja o el disputado voto del señor Cayo, cuyo pueblo esta casi pegado a Sedano, comencé a entender la gran afición de Delibes a la caza.
 Yo pensaba en un panorama castellano, plano, muy labrado e seco. Pues estaba equivocado. Es montañoso, con un matojo bajo, que daba envidia por lo bien que se podría patear en comparación con los nuestros de la Sanabria Alta. En los bajos, tierras de labradío donde las perdices tendrían buena comida, dos ríos pequeños y el Ebro muy cerca.
 Me imaginaba a mi mismo acompañando al Maestro y sus amigos, cazando por aquellas laderas, y escuchando las charlas, por las tardes de él y los curtidos y serios habitantes de la zona.
 Nunca en mi vida he sentido una envidia, sana, como en esta ocasión. Solo pensar en la posibilidad de acompañarlos, por aquellos cerros que estaban delante de nosotros, hacia que me sintiera, casi casi acompañándolos.
 Prometo volver a la zona, visitar Vivar del Cid, el pueblo del señor Cayo, y sobre todo hablar con algún vecino del pueblo, y si conoció a Don Miguel Delibes Setién, mucho mejor.

lunes, 27 de diciembre de 2010

MANIFESTO FUNDACIONAL

dDOMESMO XEITO QUE NACEU MORREU. COMO O DIA DOS INOCENTES XA PASOU RETIRAMOLAS CANDIDATURAS E DAMOS DE BAIXA O PARTIDO NON NATO.

 PARECE QUE NON COLOU O ASUNTO PORQUE NAIDE QUERE O CHOCOLATE.
O ANO PRÓXIMO HABERÁ QUE SER MAIS IMAXINATIVO-

 SINTO-O POLO NOSO CANDIDATO PRINCIPAL  O CORMANLAREIRO.
                    Candidatos correndo a apuntarse(ESTES SIGUEN NA SÚA)

jueves, 23 de diciembre de 2010

¡ COMERÁS BERZAS!


¡BOOOON   NAAADAALL  A TODO MUNDO.! (Desde Burgos¡que bon viño!

 Tempos duros. Naqueles anos a cousa estaba  “francamente” fodida. A hora de comer incuestionablemente sempre pasaba o mesmo, caldo de berzas un pouco de touciño, se habia sorte. O dia seguinte a cousa variaba, berzas con cheiro a touciño.
 En Val dos Marcos, habia bastantes vacas, tiñan vitelos, éstes os seus donos vendian-os, mais os “bisteques” comian-os noutros lugares. Coido que nin o crego, o médico e os guardias civiles os cheiraban.
 O peixe, xa era cousa casi de extraterrestres, pois a mellor ocasión era polo mes de Santos. As veces viña un paisano de Verin que traia sardiñas e cambiabas por castañas. Unha dúcia de sardiñas, unha cesta de castañas. A cesta coido que era de arroba (algo mais de once kilos).
 Polo tanto, e tendo en conta o que precede, ter a oportunidade de comer algo de peixe, polas datas do Natal era algo que todos desexábamos e poucos facian .
 Daquela polo Val dos Marcos, adoitábase unha cousa natural para poder comer algo de peixe, ainda que fora de rio. Tamén daquela polo Tuela habia trutas, barbos, bogas e escalos. Tamén pululaban por alí lontregas, garduñas, martas e fundamentalmente ratas de muiño e unha especie de rio chamada nízcaro que é unha especie de toupo de auga. O que se adoitaba facer era armar as manxoeiras, unha espécie de nasas, feitas polos lugareños, coas que se collian as trutas, por estas datas, aporveitando a “freza” da salmo fario, truta endógena do riu Tuela, hasta que se solteron as trutas do arco iris en Portugal.
 Armábanse as manxoeiras nas vicadas das preseiras. Nas propias caldeiras e nos remansos dos fondos dos pozos, onde a auga non  fora demasiada, pois eran os lugares onde as trutas “frezaban”.
 Podiase facer unha boa pescata se a primeira en entran na manxoeira era unha truta, pois detrás entraban machos, coido que hasta agotarse no pozo no que se fixera a operación.
 O dia vintetrés do Natal, meu pai e mais eu, cargando con cinco manxoeiras, feitas por él, baixémos o Tuela.
 Empecemos no fondo do pozo das Barreiras, armando a primeira manxoeira  na marxen esquerda do riu, casi en Parada. A segunda no pasadeiro de Veigadiz a Veigadarea, na marxe direita. O riu non viña demasiado grande, podiase pasar dunha borda a outra coas botas de goma, aquelas que chegaban casi a rodilla.
 A terceira armémola no cimo da charca do prado do ti Salvador, en Veigadiz. A penúltima no fondo dos prados do Prado Grande e a última nas vicadas da preseira do fondo de Penacoba.
 Alí durmiron toda a noite. Noite por certo na que empezou a chover de tal xeito que, o dia seguinte o riu crecera. Cando fumos a buscalas a mañá seguinte, decidimos que eu iría pola banda de Hermisende, para recoller a que habia no fondo de Veigadarea.
Ibamos casi a par un do outro. Cheguemos a primeira, no fondo de Penacoba. Estaba valeira, bueno valeira, valeira, non. Tiña dentro un nizcaro.
 A segunda, no Prado Grande tamén estaba valeira e a do fondo das Collostras de Veigadiz o mesmo. Valeiras.
 Cuando cheguémos a do fondo de Veigadiz, no pasadeiro, meu pai sacou a penúltima con algo mais de sorte: tiña unha truta. Mirando para min e berrando por enriba do bruar das augas do Tuela, díxome: ¡COMERÁS BERZAS!.
 Baixémos a última, a de Parada. A única que estaba na marxen esquerda do riu.
 Chegueí o lado onde se quedera a manxoeira, mais coa crecida do riu, non le chegaba, e desde a miña posición parecia que estaba chea de follas cousa que presagiaba mas notícias con relación a pescata.
 Busquei un pau cun gancho co que pudera sacar o artiluxio. Despous de un tempo, atopei o pau axeitado, acerqueime e enganchei a manxoeira e tirei dela. Aquello pesaba, polo tanto tiña que estar chea de follas e algunha pedra.
 Berreile o pai : ¡COMEREMOS BERZAS!.
 Turrei da manxoeira hasta sacala, e alí foi a sorpresa. Estaba ateigada de trutas.Foi tanta a ledicia miña que sen encomendarme a Deus e os Santos, queiteime os pantalóns e con eles, as botas e a manxoeira na man, crucei o riu hasta onde estaba o Pepe. Unha vez que xa entrei en calor de novo, tanto o Pepe como eu, calculemos que naquela manxoeira habería mais ou menos unha arroba de trutas.
 Foi unha boa navidade. Cenouse trutas a esgalla, e despois as consabidas terroxas, o unico dulce asequible daquela.
 ¡Tempus fugit!, aqueles endexamis volverán.

martes, 21 de diciembre de 2010

PARA MAYORES DE SESENTA.


 

Aqui os dejo una recreación del famoso mundialmente, pasodoble de San Ciprián de Hermisende, interpretada por Jambrina ayudado por Lamadrid y Plácido, el dia del homenaje a Horacio Rodriguez.
 Todos aquellos que recuerden los inicios del baile en "As airas das Pirlas", seguro que se le levantan un poco "os zamancoS" e inician el baile por los pasillos de la casa.
 Lo peor de estas cosas, sobre todo para los homenajeados, es que hay que estar "criando malvas" para que te "hojameneen".
Yo sé que hay mucha gente queriendo hacerme un homenaje, desde la presidencia del gobierno nacional, la oposición la JCyL, y su oposición, A Xunta de Galicia e oposición y el gobierno de Tras os Montes al completo con los ayuntamientos de la Alta Sanabria al completo tambien. Pero como uno es demasiado humilde, ( a tia Martina xa vai que morreu), prefiere que no lo hagan, pués tambien quiero estar traspuesto, por si es el caso.
Si os portais bien prometo subir algún video mas, realacionado con Val dos Marcos.

Saludos "Urbi et Orbi"

domingo, 19 de diciembre de 2010

UBICACIÓN DE VAL DOS MARCOS (Cartas para nietos)

                                El pueblo de nuestros antepasados (Hay agua al lado)

Querido niño de ciudad. Hoy quiero, desde mi rincon da Alta Sanabria, darte a conocer cosas de por eiquí , que seguramente no conoces, y, algunas puede ser que no las conozcas nunca.
 Verás: el rincón desde el que te escribo lo llaman Hermisende barrio de San Ciprián, no confundir con el barrio de Santa Maria.
 A mi megusta llamrlo Val dos Marcos, por ser éstos unos elementos existentes desde siempre para delimitar las propiedades.
 Para situar el rinconcito, y nunca mejor dicho, ya dré el porqué, te dire´que está situado geográficamente al oeste de la comarca de Sanabria, en el valle de desagüe de las aguas que se acumulan entre las portillas del Padornelo y de la Canda, a través del rio Tuela.
 Sanabria es una comarca que también está al oeste de la provincia de Zamora, provincia perteneciente al antiguo Reyno de León el que actualmente está enmarcado dentro de la comunidad autónoma de Castilla y León. Esto está en lo que se llama España, dentro de la peninsula Ibérica juntamente con Portugal.
 Como explicarte todo esta cuestión geográfica puede ser complicado en una carta, si tienes alguna duda pregúntale a tus padres y si ellos no te contestan, espera a ser mayor y buscate la información tú mismo.
 Lo de rincón es porque evidentemente, si se mira en un mapa se ve el rincón formado por los límites de Portugal y Galicia que casi forman un águlo recto(pregunta también), cuya bisectriz (pregunta de nuevo) es el propio rio Tuela.
 Si miras en un mapa, verás las distintas comunidades y provicias, separadas por unas rayas y pintadas de colores. De todas frmas no te fies de los mapas a la hora de localizar lugares, pués en el terreno no existen, por lo menos los colores que le han puesto y no coinciden con el color real de la tierra . Por lo menos por aquí,  pués en el mapa que yo tengo viene de color rojo, y yo lo veo entre ocre y verde, salvo que con la edad me vaya haciendo daltónico(nueva pregunta).
 Para que esta carta no sea demasiado aburrida y larga, hoy solo te hablaré de un elemento fundamental  en esta tierra : El Agua.
 Ya sé que en la ciudad, cada vez que quereis usar agua, solo teneis que acercaros a un grifo, girar la llave y ya sale agua.
 Aquí hay fuentes por casi todos los sitios. Son unos grifos que echan agua constantemente sin necesidad de abrir ningún grifo ni cerrarlo.
 Hay fuentes que tienen el mismo caudal todo el año y otras que dependiendo de la estación, dejan salir mas o menos agua de la Tierra. Esto es debido a la cantidad de agua caida de las nubes en el Otoño e Invierno, y sobre todo a la cantidad de nieve acumulada durante esas épocas en la montaña y sierras. Ya hablaremos de ellas.
 Para terminar te diré que gracias al agua de las fuentes, se producen y se inician los rios, que en su discurrir hacia el mar cada vez acumulan más agua. En el transcurso de esascorrientes los hombres han puesto obstáculos al transcurrir de las aguas, las encharcan y aparte de otras cosas, las llevan por tuberias hasta los grifos de las casas de las ciudades, por eso tú puedes abrir el grifo y sale agua. Jamás creas que esta es consustancial (nueva pregunta) a la casa  en donde vives.
 Seguiremos hablado de nuestros recursos, aquí en Val dos Marcos.
 Se me olvidaba, con la senilitud (Pregunta), a lo mejor alguna vez no me acuerdo y te escribo en el Idioma que hablamos por aquí. Supongo que siempre tendrás a alguién que te lo traduzca.
 Unha beixoca.

viernes, 17 de diciembre de 2010

¡Peligro!, deriva peligrosa


 Hoy, a las trece horas, he entrado en el bar de costumbre a tomar el vino de costumbre.
 Entro, me pongo en la parte final del mostrador, solicito un vino de los Arribes del Duero y un platito de jamón ibérico curado en la sierra cerca de Peña Trevinca. Por si alguien no lo sabe, siguiendo el sendero de la Laguna de los Peces, en dirección al pico mencionado, hay un viejo casón que engaña mucho. Parece una casa de vaqueiros de alzada, pero en realidad es un curadero de jamones ibéricos.Si pasáis por allí, no se os ocurra intentar entrar; hay mastines leoneses con ganas hincar el diente.
 Como decía me pongo en mi esquina favorita, desde la que domino todo el bar Metropol, y saboreo el estupendo jamón y el vino.
 Está la mujer del propietario, que es la encargada de sellar las quinielas y vender lotería, su marido, cuatro parroquianos. La tele dice cosas.
 En la TV, hablan de la reforma de la ley de pensiones. 65 años, 67, se acaba la pasta, en el 2040 no habrá pensiones si no hay reforma, etc., etc., etc..
 Un líder sindical protesta, más o menos dice que para aprobar la ley, tendrán que pasar por el cadáver de sus afiliados. La oposición que ella lo haría mejor, quitaría las pensiones y dari el dinero del fondo y de las ongs a la patronal, pués son los que crean trabajo. Otro partido que tururú que te vi que si es por ellos reparten todo y que trabajen los inmigrantes, les llega con la comida y agua porque en su tierra no hay.
 Dice la mujer del cantinero: lo que pasa es que estamos mal acostumbrados, queríamos vivir sin trabajar, todos a vivir del cuento y eso se ha acabado.
 Otro dice que hay que sacarle la pasta a los patronos, pués se la llevan cruda y viven de las subvenciones y de los dineros que sueltan los gobierno autónomos para formación de trabajadores y se queda en fornicación de los que no trabajan.
 La culpa la tienen los trabajadores, dice otro, trabajan poco, se dan de baja, y buscan otro choyo encubierto, no cotizan y otros que han ido al paro no quieren trabajo, pués hacen lo mismo.
 Que no, carajo, dice otro, lo que pasa es que los gobiernos han permitido las jubilaciones anticipadas y eso es una sangría, pués nadie quiere volver a trabajar, pués con el subsidio y la huerta, viven como agricultores franceses.
 ¡Haría falta una mayor concienciación en la gente, y que nadie abusara de los fondos sociales, pués al final perjudica a todos, dice mi amigo el que piensa que con conciencia y hablando se arreglan las cosas.
 De una mesa en el rincón mas oscuro se levanta un elemento desconocido, lleva corbata a rayas, traje de modisto de moda, camisa de “popelín”, zapatos italianos, y una pequeña afectación en toda su estampa y con voz alta y aflautada dice: lo que hace falta es un caudillo. Como Franco, que desde que se marchó se le echa de menos.Todo el mundo calló.
 ¡DEMASIADO CALDO DE CULTIVO!. Digo yo, y que Zeus nos coja confesados, esta monserga la estoy escuchando con demasiada frecuencia, a gente que por su edad no tiene ni puta idea de quién era el marido de “La Collares”.

jueves, 16 de diciembre de 2010

DE VIGAS E PALLAS


.
 - Dixeronme que á ultima hora, fóronse xuntos para a casa del.
 - Non -dixo outra- foi para casa dela.
 - ¡Perdeuse a vergoña, xa non se respeta nada!- apostillou a mais desdentada.
 O cabrón que presidia aquela especie de aquelarre, rodeado de varios castrois de menos enxundia, chamou a calma decindo:
 - Pensade que eles xa son xubilados, por idade, polo tanto é moito peor, pois fan-no con toda a consciencia. Deberia haber outro tipo de governo, pois agora todo se consinte.¡Que tempos aqueles nos que os verdadeiros cristians, co cura a fronte os apaleaban!
 Aquelo era o que, por debaixao da gateira, escoitaban os dous rapaces que, inducidos polas conversas dos maiores, que decian que cando se xuntaban, funcionaba “radio macuto”, foran a escoitar coa idea de que cantara “La Paquera de Jerez”.
 Volveron a casa, e contaronle ó avó o que escoitaran.
 O vello dixoles que aquelo eran cousas de xente ruin e noxenta.
 Sucedera que por aqueles días, coincidiran pola aldea dúas persoas, que na sua mocedade mocearan.
 Pasou o tempo e cada un colleu un camiño diferente pola vida. Desgraciadamente pasado o tempo un deles quedou solo, pois o compañeiro morrera.
 Coicidiron nuns dias de vacacións, faleron coma todos no centro social, que era o lugar de visita obligada para charlar cos vellos amigos.
 Volveron a coincidir un dia un momento breve, cuando andaban, un a procura de cogumelos e o  outro tentando facerle unhas fotos a unha manada de corzos.
 Charelron durante uns minutos, e cada cual marchou polo seu lado.
 Foron vistos por ollos suxos, eses ollos que solo ven a suciedade que agroma no cerebro do seu propietario. Son eses ollos e cerebros que demonizan todo o dos demais, e son incapaces de ver toda aquela porcallada que teñen encima e sobre a que están sentados e as veces agochados.
 Eso sí, eses redentores dos demais e amigos de espallar as plumas da galiña en dias de vento, son amigos de ir todolos dias a misa, e se pode ser estar nos lugares mais visibles, e non digamos se algunha vez son capaces de decir en voz alta: Deus concedeme esto ou aquello, prometote misas a cambio.
 Alguén le tiña que explicar aquela parábola do publicano humilde e o xudeo altanero que daba puñadas no peito, mentras o humilde nin a mirada sacaba da terra, e so imploraba.
 Esta eran as cousas que ensinaba Jhosúa ben Miriam, que polo visto xa foron olvidadas





martes, 14 de diciembre de 2010

"BURACO" DE GUSANO EN EL ESPACIO TIEMPO?


 La hora era indefinida. Estaba debajo de la parra de uvas do rei, de la casa del abuelo Antonio. Desde o souto venia un alboroto de voces fenomenal, mezclado con los bramidos de vacas.
 Estaba mi padre escuadrando unha torada, debajo de la parra. Miró para mi y entendí por su manera de mirarme que debía acercarme a Cova de Frade. Bajé bordeando la rectoral y al pasar por delante de la casa de a tía Aurora, ella estaba barriendo la escalera con un viejo barredeiro de xestas. Lo levantó en señal de decirme adiós . Al dar la vuelta por delante de la casa da ti Rosario, acompañóme Chencho hasta a aira das Pirlas . Al llegar allí, por delante de nosotros había una espesa niebla que no dejaba ver mas de un metro al frente. Iba en mangas de camisa y decidí dar la vuelta para ponerme un jersey. Al regresar a la plaza delante de a escaleira da tia Higinia, allí hacia un sol de justicia, y sentados delante estaban dos viejos que con las prisas no identifiqué.
 Subí corriendo hasta la entrada de la casa de mi abuelo. Cuando llegué estaba mi padre atendiendo a un guardia civil, que al verme dijo, mira ahí está.
 Me acerqué, y entonces el guardia me preguntó: ¿no estabas cazando los corzos? ¿Dónde los has dejado?. Un poco asombrado le miré y le dije: No, no estaba cazando.¿No lo vés?, estoy ayudando a mi padre. Eso ya lo veremos- contestó- ¿Dónde tienes la escopeta?. Ya un poco cansado de las maneras de aquel individuo le dije de forma no demasiado correcta- ¡Joder!, pareces tonto, la escopeta la tenéis vosotros en el cuartelillo desde ayer. La deposité por unos días. Aquí tienes el recibo firmado por el cabo.
 ¡Te voy a “meter” una multa de cinco duros por contestar mal a la autoridad!, dio media vuelta y se fué por la parte de atrás del sagrado , justo cuando llegaba al lado de mi padre O ti Víctor  que dijo, los cinco duros no te los salvan ni las ánimas benditas. A mi me los jodió por llevar ferrón na vara da guillada.
 Volví a bajar hacia a plaza do forno, cuando por el camino de la fuente do Souto ví bajar una enorme vaca con mulida na cabeza e as cornais arrastrando y siete u ocho mozos corriendo y dando voces por el camino de Falgueiras.
 Aquella enorme vaca, que en realidad era un enorme toro con cuernos como de ciervo, entró en la plaza dejando detrás de sí unha enorme borralleira y guiando por delante de la casa da tia Rosario, se metió por la canada das Mioquiñas arrastrando con él aquella negra niebla.
 Al rebasar a portela de Rebordelo me pareció verlo mirando hacia el pueblo, parecía ya más que un toro una especie de cabrón gigante, con dos caras. ¡Era bifronte!.
 Cuando regresé a la parte de o forno, las casas, la mayoría estaba derruidas, la calle asfaltada, O forno también caído y la parra de mi abuelo no existía. La casa rectoral y la de mi abuelo estaba caída, la fuente no existía. Lo único que encontré fue la imagen de San Cipriano que había en la pared de la casa. El Santo, tenía en la mano el aviso de una sanción por veinticinco pesetas a mi nombre que decía: Por faltar al respeto al guardia civil, a continuación venia el nombre que apenas se leía.
 El cabrón-toro, había regresado y desde la corona del castro soltaba un rugido similar a una carcajada debajo del agua.

                                                   Foto: La parte clara.

lunes, 13 de diciembre de 2010

BUSCAR A MORTE ¿PRA QUÉ?

                  Val dos Marcos desde a serra da Teixeira.


 Era na época en que eu tiña sete ou oito anos. Vivia coa miña avoa na haba da Gamoneda, nese recuncho que se mete hacia Portugal no linde dos pobo de Montesinho, Vilarinho e Paramio, pobos os que vou con relativa fecuencia. Gustame moito ir por alí, buscando cousas que ver no campo arqueoloxico. E ainas, abofé.
 Ali na Teixeira, tal é o nome do meu pobo de nacemento, a miña avoa as veces mandabame a casa do Luis do ti Ricardo a buscar cousas. Unhas veces zucre, outras aceite ou arroz.
 Sempre sucedia o mesmo; saia da casa coa fardeliña a buscar o encargo, atopábame co meu amigo David, ou co Santos, ou con Leonardo, e a idea de ir a mercar algo subía directamente o limbo dos xustos, e eu non retornaba a casa hasta que a tia Martina viña a buscarme.
 Na casa chegaba un pequeno rapapolvos, no que a avoa tentaba inculcarme un chisco de sentido común, para non caer de novo no mesmo erro. Coido que nunca dou resultado, sempre seguín atendendo mais ós amigos que a avoa. ¡Perdoa avoa, xa sabes que o sentido común é o menos comun dos sentidos!!.
 Un dia, xa case sentados a mesa para comer, a avoa decatouse de que le facía falta algúnha cousa para acabar de facer a comida. ¡Habia que ir a casa do Luis!
 Algué suxeriu que fora o rapaz a mercar o que faltaba, ó que miña avoa respostou: ¡Non, e urxente!, ide un de vos, pous o rapaz desde agora é o encargado de ir a buscar a morte.
 Fiquei todo abraiado, con aquel novo cometido, ainda que un pouco de medo tiña, pous a señora da gadaña nunca me fixo moita gracia. O mesmo tempo sentinme orgulloso de que a avoa me nombrera oficialmente o encargadode ir a buscar á señora dos pasamentos.
 Pregunteille porqué me fixera aquel nomeamento e díxome, que eu era o mais axeitado pois sempre que ia a buscar algo, non volvia hasta que no me iban a buscar a min.
 Así e todo a morte é moi arteira, pois cando finou a avoa, que estaba en Val dos Marcos, eu estaba en Santiago de Compostela.
 Creo que manderon a buscar á Parca, a alguén, ou ben mais dilixente ca min, ou a alguén que non tiña amigos polo camiño.
 Un espiritual vico, avoa.

sábado, 11 de diciembre de 2010

SALVADORES DO MUNDO: ¡O CARALLO!


                           ¿ QUEN COÑO É ESE TRICHET?

 Un, que xa peina canas, calza espolóns e fundamentalmente está hasta os mismísimos, de uns colectivos que pensan que son os elexidos e que estan en posesión da verdade absoluta e o que mais me fode: que pensen que estan por enriba do resto dos humans, solo porque alguén, algún dia os puxo ahí.
  Os pais, as veces, facemos que os fillos se emcumbren e logo pensen que o mérito e deles. Traballando e formandose, quería velos. A metade dos piñeiros da contorna de San Cibrao  non prenderon por culpa de que os facedores de cobas estaban pensando en emigrar.
 Coa digresión precedente, so queria decir que todos nacemos polo mesmo burato(perdón ós puristas) e que solo nos separa a desfachatez de cada cual, que polo visto e moita.
 Parece ser que a este Trichet, membro de honor de Institut Aspen France, Institute for Internacinal Economics,un importante “thint tank” de Washintong. Convocado a reunións de convocatória pública mais de contido secreto do grupo Bilderberg durante moitos anos, quere decirnos “urbi et orbi”, o que temos que facer. ¡(Ten c…óns)!
 Eu non mefio dun elemnto que, cando é elexido funcionario maior do banco europeo, renegue da súa nacionalidade decindo textualmente:i am not a frenchman.
 Seguramente ten uns emolumentos mais gordos que os dos controladores aéreos españois, e o mellor non é quen de querer decir de onde proceden todos.
 Xa se sabe que polo mundo aéreo de finanzas, especulación e demais, sempre hai alguén detrás de cada quen, que para non quedar mal coa própia imaxen, hai que agochar.
 Este individuo agora quere decirnos ós españois, que os nosos pensionistas cobran demasiado, que os traballadores tamén, mais olvidase de cuando eses españois, na emigración, fixeron que, tanto Francia como Alemania, chegueran a crecer por enriba do resto da Europa restante. Os nazis foron vencidos e rescatados des pois polos EE.UU, e os franceses que a sua vez foran vencidos polos nazis, pasoulles o mesmo. A diferencia coa Peninsula Ibérica foi que os nosos dictadores non estaban nun sitio nin noutro. So querian medrar eles.
 Bueno xa me cansei de escribir, non sexa que algún chocalleiro me denuncie e pague eu coma os de Wikileaks.
 Todo o de trichet (a minuscula é intencionada), está na prensa dixital de hoxe, onde se di que este individuo acaba decindo que a reforma laboral española, parecele insuficiente.
 A min a súa berborrea pareceme “demasié”
 TEÑO UN GRAN PROBLEMA PRAS PRÓXIMAS ELECIÓNS : ¿A QUE CARALLO LE VOTO?.
                                          ¿As curvas, sempre son a direita?

jueves, 9 de diciembre de 2010

FIN DE PUENTE Y........ DE WIKILEAKS QUE?

                           ASÍ ESTABA LA COSA


 Se acabó el “puente”, se acabó la nieve, mejor dicho, se derritió y ya de nuevo a nivel del mar de Vigo, con una diferencia térmica de unos  10ºC , lo mejor que se me ocurre es subir unas fotografías que tomé por el Valle del Tuela.
 Otra cosa: intenté comprar unos manzanos autóctonos en el mercado del Puente, concretamente la variedad CAMUESA, cosa que no conseguí y al final la encontré en el pueblo de mi abuela paterna, en Castrelos de Hermisende, un pariente, todavía conserva esta casta. Gracias Cesar.


LOS PERROS ESPERANDO
ASÍ BAJABA EL TUELA 

ASI SE VEIA DESDE LA COCINA 

No quiero despedirme sin dejar un recuerdo para el fundador de Wikileaks, parece que ahora todo está en su contra.
Si él ha descubierto papeles de la suciedad politica y de los politicos, estará muy bien que pronto aparezca la verdad sobre las acusaciones, que vaya por Dios, aparecen ahora.
¡VIVA LA LIBERTAD DE EXPRESIÓN!
(Aunque joda)