Una de Música, de alto nivel ¿?.

 

  Queridos amigos, seguramente a ningun@ de vosotr@s les importe una higa, mis historietas, pero, aún con esta premisa, no me resisto a esta nueva experiencia mía, ya en época de senectud y, probablemente, sin que  pueda darle fin por causas de la intransigencia de la Naturaleza.

 Desde hace un poco más de un año, he decidido meterme la Música en la mollera, dura mollera, cosa que, después de iniciarme en ella, lamento mucho no haberle dedicado esfuerzo y tiempo, mucho antes, cuando las neuronas todavía andaba por el sistema neurológico. Ahora ya, algunas veces estas neuronas, cogen vacaciones sin previo aviso, y a veces se olvidan de sus funciones, a pesar del cuerpo y mente que las mantiene.¡Parecen políticos!.

 Como decía estoy dedicado, con más ahínco que capacidad, al estudio de la disciplina de la musa Euterpe.

 Después de un año dándole caña al instrumento y al solfeo, y también de mis peleas con las corcheas y semicorcheas, pasando por las sincopas y  demás nomenclaturas y jerga del lenguaje musical, he llegado a un punto en el que tanto mi “profe” de instrumento al igual que el director de la banda de los principiantes, quieren que, este final de curso, haga mi primera interpretación en público.

 Hemos decidido que mi estreno como interprete, (Poner todo entre comillas), sea el Adagio en Sol menor de Albinoni.

 Para vencer mi renuencia a ponerme delante, aunque solo sea de los “profes”, mi profesor de instrumento se ha brindado a taparme los defectos, tocando conmigo el Adagio. David, que es como se llama, tiene más moral que el Alcoyano.

 Estamos ensayando, seguiremos haciéndolo y que sea lo que Euterpe quiera.

 Quiero rendir, desde aquí, un homenaje a mis profesores: Al de solfeo y armonía, uno de los mejores compositores de Galicia: Ángel A. Montes Abalde, con una obra titulada La Creación y que es interpretada por varias orquestas de fuera de este país.

 Mi profe de clarinete, David Ferreiro, que dentro de unos pocos día leerá su tesis de fin de curso, sobre un músico gallego poco conocido. Cuando lea su trabajo, le pediré permiso para publicarlo aquí.

 El dire, de los principiantes Pedro, gran Saxofonista, del que también daremos noticias.

 Son todos unos estupendos docentes y gentes con paciencia casi infinita, sobretodo conmigo.

 Si alguno de vosotr@s le gusta la música le animo desde aquí a iniciarse, pués nunca es tarde.

 Cuando llegue el momento, si la cosa no es catastrófica y hay un alma caritativa que lo filme, será subido a este blog.

 Estar atentos, pué seréis los primeros en tener una audición. Los segundos serán los fieles del Carnegie Hall de N.Y.

 Aquí os dejo una interpretación magistral del Adagio en cuestión.
 La mia también será (¿Mejor?¿Peor?) ¡Ya veremos!

MUSAS EN FOLGA, OU ¿EN MANI?

 Hoxe non teño nada sobre que escribir. A Musa encargada deste negocio, deixoume socinho.

 Penso que no mundo das Musas, dos deuses, Herois e demais entes que influen sobre as teimas dos humans, e nos seus anceios e nas suas misérias, as veces abandoan-nos.

 Non creo que se foran de “mandra”, e moito menos que anden polas ruas manifestandose. Estou seguro que andan noutras lerias mais importantes e produtivas para elas. Seguro que andan nunha decrúa para despous facer sementeiras de cousas que necesitaran perante o próximo ano. Xa se sabe que os ciclos de alimentación son anuais. Os anos non foron decididos por un casual, senon por esa teima que ten a Terra de dar voltas arredor do Sol iniciando e cerrando ciclos.

 Eu, cual Musa pobre, tiñosa, e amiga de todo aquelo que non teña nada que ver co establismen actual, e emulandoas nos “quehaceres”, tamén estive por Val dos Marcos (lugar de musas, meigas, almas en pena durante as noites de lúa, etc.), facendo algo de decrúa e enterrando algún tubérculo para ver se sé le ocurre agromar e dar algo comestible, pous o asunto está mais que fodido, se non se ten unha pequena despensa. Eso sí, se facedes despensa, non lo digais a ninguén pois a facenda, e os politicos son capaces de decir que tamén eles tiveron algo no asunto e piden as súas prebendas.¡Capaces son!.

 Non solo enterrei tubérculos, senon que tiven tempo para departir co meu amigo Xetoño, de apreciar os adiantos como adulta da famosa Lupa, a miña Perdigueira de Brgos que xa cumpliu trece meses, e aprendeu algunha cousa nova.

 Tamén descubrin unha cousa que non me gustou nadiña: Estanse a cosntruir pola nosa bisbarra os túneles polos que algún día circulará ese famoso ave, que cando esto suceda será exactamente como o aeroporto de Castellón. Non terá xente que transportar pous aparte que solo para nalgúns lugares, no noroeste peninsular cada vez queda menos xente, a que queda é vella, e os € cada vez escasean mais. A xente non viaxará por falta de “money”, e coma sempre solo viaxaran os privilexiados de sempre, con billetes subvencionados co diñeiro de todos e que solo eles poden usar.

 Ben voltemos o principio, cando dixe que descubrin unha cousa que non me gustou nada. Desde a autopista das Rias Baixas, hai unha pequena estradinha, que leva a Hermisende, e enlaza con outra de Portugal, en definitiva son trece ou catorce kilómetros, feitos nos anos noventa, hasta entonces era un camiño de “mala muerte”.

 Por esa estrada solo poden circular vehiculos cun máximo de 10 Tm.

 Pous ben, os que fan eses túneles de despilfarro económico do ave, deixan escombros en Rañalobos. Circulan por esa estrada, que os nosos antepasados non coñeceron,  nun treito de tres kilómetros, uns camións de gran tonelaxe, que baixo o punto de vista dun profano coma min, teñen prohibido pasar, pola tonelaxe. Eu cruceime con tres e nos tres casos tiven que meterme casi na cuneta. Con ser esto peligroso, que o é, os fuxancos nunha calzada non preparada para soportar eses pesos, non tardarán en darnos algún disgusto, sobretodo se algún conductor no se da conta.

                                           (Riu Tuela)

  Preguntome, se o caso fose, ¿Quen será o ente responsable?. Xa sei que irresponsables haberá demasiados.

 Outra cousa, ¿Qué dí Meido Ambiente da desfeita sobre o Castro das Muradellas e do Rio Tuela?.

 Noutra ocasión, que as Musas sean propicias, faleremos da morte do Tuela.

A Mezquita, Formigoso e a burra descansada.

 Levaba xa mais de dúas semanas con dores nos ouvidos. O médico, Don Santiago, facía o que podia, según él, pouco podia facer pous no sabía como arranxalo.

 As dores seguian, e co tempo empezou unha xordeira galopante. Xa case non escoitaba berros cercanos.

 O médico atopou unha escusa: A xordeira era hereditaria. Xa o avó era xordo.

 Tanto a nai como o pai non se conformaban coas lerias do médico da aviñanza. Inda non habia seguridade social.

 Falábase, daquela, que na Mezquita habia un novo “practicante” que solucionaba case todolos  problemas.

 Nun dia de feira, na Mezquita as feiras son os días 5 e 19 de cada mes, escanchados nunha burra, fíxose o camiño desde San Cibrao hasta a Mequita. Cuatro leguas, según os cálculos dos homes que cada feira ian e viñan co ánimo de vender algunha res. Moitas das veces ian coa vaca pola mañá e voltaban con ela pola noite. Non houbera sorte.

 Pra chegar a Mezquita, pasábase, por Castromil, polo barrio castelán e polo barrio galego, seguiase pola vella calzada roman, mais ben os restos, e pasabase polo medio do medio do Castelo de Formigoso, no termo de Santigoso. Daquela inda se albiscaban algúns resto de chabolos circulares, que según os arqueólogos foran dos poboados prerromanos. Seguramente a tribu dos Zoelas, que habitaran as comarcas de Tras os Montes, a Xeabra e as Frieiras. A referencia destes poboadores está marcada nos chantos de Chaves, na veciña Portugal.

 Co gallo das feiras, adoitában os veciños do Val do Tuela, averiguar quen ia a feira, e facianlle os seus encargos.

 Decian de un home que ia moito a feira da Mezquita, que tiña unha boa burra, que sempre le facian encargos de cousas. O bon home para non esquecerse pedia que o encargo lo fixeran por escrito nun papel. Pola noite, cando preparaba a viaxe, collía os papeliños coas demandas, púñale enriba do papeliño as moedas que le deran para mercar as cousas, e unha vez dispostos, soplaba sobre a mesa e todos aqueles papeles que non tiñan moneda enriba, voaban da mesa. Enton o feirante rosmaba: encargos sen diñeiro, descanso da miña burra.

 O rapaz e o pai chegueron a Mezquita, o practicante mirou os ouvidos, e fixo a receita.

 Dalí, direitiños a botica de Don Fermín, home coñecido en toda a contorna como benefactor de todo cuanto a él se acercaba, era un boticario con todas as da lei.Díxo que aquela receita levariale un tempo facela, tiña dúbidas de se tiña todolos herbascos e demais cousas para facer a méciña.

 O pai cando volvian pola pócima, ia algo acollonado, polo que podia cobrar o boticario.Temor infundado pous o bon de Don Fermín determinou que aquelo non era nada. ¡Solo fixera uso de uns herbascos!, según él.

 En menos de unha semana os ouvidos deixeron de doer, e recuperou a audición. Tamén aquel infante, viu por primeira vez un poboado, dos nosos antepasados, moi antergo, moi antergo, según todolos veciños da comarca. É un dos poucos poboados, da época seguramente do ferro, con doble foxo defensivo e pedras fincadas pola parte de arriba.

 Unha pequena homenaxe a Don Fermín!, e o Practicante, que coido que eran parentres.

 Munto obrigado

OS LUMIACOS.

 Vai pra unha semana, mais ou menos, que estiven a falar coa miña amiga Nemesia Lubián Lubián de Lubián.
 Non é motivo da conversa mantida pos nos, agora.
 Na conversa, despous de preguntarnos pola familia leriemos de outras moitas cousas, e nun momento determinado a Nemesia deixou caer a preocupación que ela tiña naquel intre.
 Espetoumo, así sen dó e sen "anestesia" previa: ¡ Hai meniño, vain-nos saír lumiacos, se non para de chover.
 Xa ía un feixe de tempo que eu no escoitaba esta verba.
 Acordeime dos lumiacos que había na escarallada Fonte do Souto. Lumiacos nos que adoitaban esconderse os cágados, cada vez que os rapaces tentábamos agarralos.
 Había lumiacos tamén ca caldeira do Muíño do Carrizal, no seu. paso polo Freixoeiro, xunto coas oucas, amorosiñas e rindeiras nas que tamén adoitaban acubillarse os alevins de trutas, aquelas negras, que os vellos do lugar nomeaban como "tizois". Trutas pequiniñas de tres ou catro centímetros, e que de boas a primeiras fuxían pra debaixo das oucas e dos lumiacos, cada vez que tentábamos collelas, espantando o mesmo tempo as ras que po alí andaban.
 Noutra ocasión falaremos dos estornillos que criaban nos castañeiros da beira da caldeira, deixaban as súas cagadas na barrela das mulleres. Esta barrela tamén seria cousa de falar dela, pous era unha maneira de lavar a roupa, con cinza e auga.
 Quede aiquí constancia da existencia dos LUMIACOS.  Despous de un tempo, con ledicia, entereime que ós de Lubián non le saíran lumiacos nos pés.
 ¡Unha aperta Nemesia!

RISSOTO CON QUEIXO DE OVELLA.

 Queridos amig@s. teimo de novo nas receita de cociña.

 No quere decir esto que non teña otra cousa das que escrebir. Desgraciadamente hai demasiadas, mais todas do mesmo cariz. Cando, polas mañás, empezo a miña viaxe polos medios de comunicación da escrita da rede, acabo cuns cabreos de “chupa de dómine”, pous cada vez estou mais convencido de que vamos de cú e marcha atrás, e inda por riba esa casta privilexiada que quere rexir os seus intereses en lugar dos comúns, ou como decian na Roma clasica, “a res publicae”, e despous de tanta merda, non se albisca que os responsables non acaben no “trullo”. Alguén dixo que a xusticia é xusta cos ricos, e protexeos dos pobres. ¡

 ¡Necesitamos a idea que os faga tremer!

 Imos alá coa receita, da comida de hoxe, de un servidor de ustedes e a miña compañeira:

 RISSOTO MADE IN BALEL.

 Atopei onte, en Hiperxel daiqui do meu bairro, Teis, unha cousa que eles chamaban setas del bosque. Merqueia, a ver que tal.

 Habia diferentes fungos mesturados; boletus, cantarelus, perrechicos, e algún mais que non identifiquei. O precio non era esaxerado, ¡podiao mercar, sen quebrantar demasiado a nosa economia!

 Hoxe merquei un cacho queixo tenro de ovella, a falta do italiano que se recomenda.

 Nunha cazola, púxenhos a semifritir con algo de aceite, e cando foron quentando solteron a auga que levaban dentro. Cando ésta se foi reducindo añadinlle un chisco de albariño, e a reducir de novo.

 Nunha pucheira aparte, fixen un caldo de verdura e ingrediente secreto meu.

 Cuando os fungos ian estando, añadinle o arroz hasta que se foi churruscando algo, momento no que empecei a añadir, cacetada a cacetada o caldo previamente feito.

 Removendo, añadindo caldo e así hasta acabar o caldo e determinar que aquelo xa estaba feito.

 Unha vez posta a mesa, e o rissoto inda quente, añadiusele un chorro de aceito de arbequina, removeuse, serviuse e con bastante gusto deuse conta de todo.

 ¡Repetirei  a merca dos fungos, e a receita!.

 Acompañémolo cun copo de de mencia da zona de Monterrei, uns amouroces xigantes, e agora a botar unha sonecada escoitando esa cousa que se chama TV.

 Apertas a “tutti cuanti”.

RODABALLO GUISADO.

 Hoxe quero volver acompartir unha receita de peixe con  as papilas gustativas de todos vos. Eso das papilas gustame!.

 Hoxe tocoulle o turno a un rodaballo deses que quitan o hipo.

 Como solo somos dous a comer, foi debidamente troceado, conxelada a parte non cociñada, para outra ocasión e zampada con todos os honores a ración que consideremos para o “segundo almoço”.

 Ímos alá coa receita:

 (Antes de empezar, quero pedir disculpas a todos aqueles que estades terra adentro, solo uns poucos privilexiados coma nos podemos disfrutar das delicias con que o mar nos obsequia)

 Receita:  Nunha cazola, se é de barro alistano moito mellor, ponse un pouco auga (depende da cantidades de peixe), para un un peixe de mil quinientos gramos adoitase por unha taciña de auga. Añadese un vasiño de acaite de oliva virxe. Enriba ponse unha ou duas cebolas cortadas en rodaxas delgadas. Enriba da cebola deitanse tres ou catro patatas tamén en rodaxas non demasiado gordas, xunto con un par de pimentos verdes tamen cortados en tiras, cenouras tamén cortdas finas, chícharos (guisantes) arredor de douscentos gramos. Enriba ponse os cachos de rodaballo, unhas ameixas (almejas), estas son opcionais, salase e ponse o lume que se coza a fogo lento durante uns vinte minutos, e xa está.

 A hora de emplatar podese adornar con uns pementos roxos, se son do poquillo mellor, e uns esparragos.

 Acompañado todo por un viño albariño, se pode ser “ Do Ferreiro”, moito mellor, unha boa ensalada de alface (leituga) e cebola, e a ¡Zampar!.

 ¡Bon apetit!

XURELOS O FORNO

 Queridos amigos, chega a época na que os peixes empezan a estar no seu mellor momento e sazón.
 Non tódolos peixes están en sazón agora, mais sí os considerados de pobres por ser baratos. Xa Casteleao falou das sardiñas e do que seria no caso da súa escaseza.
 Benditos sexan eses peixiños, e deus nolos achegue nesta época hasta que  deixen de deitar a graxiña na codia de pan que os debe acompañar con unha boa xerra de viño.
 Hoxe tocoume a min facer parte da compra. Son o especialista da casa en peixes e carnes.
Fun o mercado municipal de Teis,  a falar co meu amigo e abastecedor de peixe Don Roberto.
 Tiña uns xurelos de catrocentos ou quinientos gramos, que estaban a dicir:¡Lévame!.
 Merquei dous e a moza que está co meu amigo, limpoumos e rachoumos como a min me gusta para facelos ó forno.
 O resultado tédelo na fotografía que, aínda que solo sexa para alporizarvos os xugos gástricos, poño o principio.
 Como me gusta compartir as cousas da boa cociña, vou escribir a receita que mais me gusta, a cal me traspasou a meu amigo o dono do restaurante A Oca, tamén de Teis.
 A receita:
 Cos xurelos abertos e limpos, sélanse na plancha a toda leche, pola parte contraria a pel, durante un par de minutos. A continuación colócanse nunha cazola de forno coa pel en contacto coa mesma, e dicir co selado hacia arriba, un chisquiño de sal, moi pouco, e metese no forno, quentado previamente o máximo, 280º no meu caso.
 Cando se considere que están no seu punto, isto dependerá se vos gustan pouco ou ben pasados, sácanse do forno, e emplátanse. E imprescindible, unha vez no plato, deitarle un chorriño de aceite de oliva virgen, tamén dependendo do sabor que mais nos guste do aceite.
 Unha vez limpo de espiñas ¡A comer!.
 No noso caso foron acompañados por unhas patatas “a lo pobre” e unha ensalada aliñada con aceite de oliva virxe e vinagre balsámico.
 Podo dicirvos que comimos, seguramente mellor do que comían os curas da tempos atrás, a carón das súas barraganas.
 Con esta entrada, vou iniciar unha serie de receitas feitas por min e pola miña xefa, se algunha vez probais contádeme o resultado, e se invitades “miel sobre hojuelas”, chamarei a estas entradas: As receitas do Balel.
 Bon apetit.

TAMAÑO DAS EMPRESAS.

 ¡Tempos!. Tempos aqueles, nos que inda non se inventera a era do despilfarro. Teño que definir o despilfarro como aquelo que desde o principio do século pasado está a pasar neste planeta Terra, sen que ninguén le poña couto. Claro, por iso esta querida Terra, estase a revelar contra todos.

 Vou tentar desenguedellar a parrafada anterior, e ver se son capaz de esplicarme.

 Para pornos en situación, solo temos que pensar no que está a suceder agora con unha empresa punteira galega do sector da extración e comercialización da pesca.(De un tamaño moi grande, opera en case todo o mundo) Coido que a situación desta empresa é paradigmática de case todas as grandes corporacións, non so da nosa terra, case me atreveria a decir que de todo o mundo chamado indebidamente “civilizado”.

 Vereis, cando eu era un aprendiz neste mundo de ganarse a vida, tentei como case todos, formarme o mellor posible, dentro das miñas posibilidades, para desempeñar unha función no mundo da empresa `productiva. Cando digo productiva quero referirme a ese tipo de empresa que fai cousas cun certo valor añadido, é que pode servir de algo as xentes que esten dispostas a mercar esas cousas.

 Daquela, nunha ocasión, nunha clase na que se trataba do tamaño das empresas, tiven o convencimento de que este tamaño non deberia nunca ser esaxerado. Tamaño grande solo para aqueles proxectos que os estados estan obligados a facer e que son competencia propia deles. Unha vez feito o proxecto a empresa pasará a outras cousas, ou desfarase. Esto seria cousa de outra reflexión.

 As empresa medianas e pequenas, son as que mais postos de traballo crean. Son as mais fáciles de reconverter, se o sector no que estan toca o seu fin. Teñen uns gastos de estructura pequenos e por ende os gastos finacieiros, son tamén mais pequenos, e como case unha consecuancia é dificil que acaben en mans de especuladores, que son a carcoma deste sistema que está agonizando na actualidade.

 Hai que pensar que tal como se fixeron as cousas hasta agora, o sistema necesitaba de uns recursos, mellor dito, quíxose  que se necesitera, uns recurso finacieiros que nadie tiña. Habia que recurrir os prestamos, e o problema era que o dos préstamos era unha espécie de espiral que non tiña fin, hasta tal punto chegou que as propias entidades financieiras, tiñana que recurrir o mesmo, co que a espiral o fin no era tal, senón unha espiral que nun momento determinado invertíase en sentido contrário.

 Nunca coas empresas tradicionais e medianas e pequenas dedicadas a pesca, por moitas que fosen puxeron e perigo as especies mariñas, e sobre todo nunca se despilfarraba, cos medios de pescas artesanal, unha comida que dalgún xeito poderia servir para unha humandad, que, paradóxicamente, fai as mores extración de peixe, desperdicia moito, e nembargantes, unha cantidad inxente de persoas na Terra, pasan fame.

 Esto é un humilde blog, no que pretendo, por negro sobre blanco, polo menos nun principio, cousas e recordos dunha terraa que leva nos “entretiños”, e a que quero, tal é a terra dos meus antepasados, e non pretendo dar clases a ninguén, mais neste momento  que estamos a sufrir, hai cousas das que no quero pasar, e pretendo deixar eiquí as miñas impresións. ¡Xa sei que non servirán pra nada, pous a avaricia dalgúns non ten límite, ni nadie que lo queira por!.

 Deixo aiquí esta idea, e seguramente co tempo irei desarrollandoa mais, e a ver no que queda todo esto.

 No proximo blog, falarei da maneira en como eu vexo como os politicos queren arreglar a cousa, a base de foder os de sempre sen buscar culpables. ¡Habelos hainos!

VA SIENDO HORA DE QUITARSE LAS ALBARDAS.

 “¡Que admirable maquinaria!. Desde el primero hasta el último de aquellos leguleyos, togados y sin togar, sabian explotar al humilde, al pobre de espiritu, proteger los sagrados intereses de la sociedad  haciendo que el fiel de la justicia se inclinara siempre por el lado de la moneda.”

 Previamente, habla Don Pio Baroja del rebaño de humildes y miserables, empujado al matadero de la justicia, donde aparecían el usurero, el polizonte, la corredora de alhajas, el prestamista y el casero, y del cambalache de los mismos.

 “¡Oh lamentables ruinas de la desdichada Nicosia,  apenas enjutas de la sangre de vuestros valerosos y mal afortunados defensores!. Si, como carecéis de sentido, le tuviérades ahora, en esta soledad donde estamos, pudiéramos lamentar juntamente nuestras desgracias, y quizá el haber hallado compañía en ella aliviaría nuestro tormento: esta esperanza os puede haber quedado, mal derribados torreones, que otra vez, aunque no para tan justa defensa  como la en que os derribaron, os podéis ver levantados; mas yo desdichado ¿Qué bien podré esperar en la miserable estrecheza en que me hallo, aunque vuelva al estado en que estaba antes deste en que me veo? Tal es mi desdicha, que en la libertad fui sin ventura, y en el cautiverio ni la tengo ni la espero.”

 Así empieza una de las novelas ejemplares de mi querido paisano (supuestamente), Don Miguel de Cervantes. El Amante Liberal.

 Son lecturas recientes, éstas que un servidor de ustedes ha realizado estos día pasados.

Me ha llamado poderosamente la atención la coincidencia con los sucesos actuales en épocas muy distintas.

 Hablando de las mismas de forma cronológica, pienso primero en el comienzo de Cervantes precisamente en Chipre, que actualmente está en las noticias de todo el mundo, pero siguen siendo los desdichados los que, como siempre,  apechugan con la parte mas dura de todo. Seguro que cuando defendían los torreones, los políticos, reyezuelos o lo que fuese en aquel momento estaban a salvo de cualquier contingencia.

 El relato de Pio Baroja, está ya situado a principios del siglo pasado, y la definición que hace de la maquinária del estado es extrapolable, perfectamente a estos días que estamos viviendo.

 No me atrevo a hacer una critica, aunque debería, pero sí quiero resaltar que los dirigentes, si no se les pone freno siempre harán lo mismo :arrimar el ascua a su sardina. Y el pueblo, si no espabila siempre será atropellado y a veces apisonado como si de detritus se tratase.

  Un abrazo a todas y todos.

VOLTA AS ORIXES II

   Segunda xeira.

  Mentras tomaban a segunda parva a carón da lareira, lareira conservada con moito mimo polo tiu, éste foi contádole parte do proceso, do que o fin saia a palla pra aquel palleiro, que entre outras cousas servíale de toco o León. Era o León un mastin leonés, grande coma un becerro e bonachón a mais non poder. Eso sí, con xente descoñecida sé se pasaban nos seus dominios podia ser de tremer. Cando via en perigo a casa, a palleira ou calquera da familia, os pelos do lombo puñánsele como escarpias dirxidas hacia adiante, e mostraba uns incisivos de tal tamaño que non aturaba naide sen dar un berro. Nunca mordeu a naide, nalgunha ocasión non foi por falta de ganas.

 Mentras daban conta de unhas torradas cunhas lonchas de xamón, e unha pequena cunca de sopas de allo, feitas polo ancián, éste amosoule o Xé, un cuartillo de madeira, mediado de grao de centeu. Mira este grao é o que se leva as terras a sementar, do que mais tarde sairá a palla para o palleiro. Ante o abraio do rapaz e cun sorriso cariñoso, o tiu engadiu un motivo de asombro mais.

-         Mira, desde o momento de sementar hasta a nova sementaira outra vez, tanto o grao como a palla saida logo, e o novo grau, pasan polas maus dos labradores en cada proceso. É mais eu diriate que cada un dos graus e pallas sen excepción pasa polas maus hasta que acaban cada cual cumplindo coa súa razón de ser.Se non unha a unha, pouco le ha de faltar.

-         Tiu, alí no palleiro hai moitisimas pallas, e os graos tamén deben ser moitos, ¿Cómo é iso de pasar polas maus das xentes?

-         E sinxelo: cando chega o tempo da sementeira, despous de preparar e estercar as terras, o grau esparexe polas leiras. Faise a operación coas maus, polo tanto xa tes ahí a primeira pasada polas maus da xente. Despous cunha xunta de vacas e co arado, ese grau enterrase para que pasado un tempo xermine e naza o novo centeo.Cuando nace, saen como unhas herviñas verdes que mentras son pequenas chámanse més. Esta més nalgúns casos segase tenra e alimentanse algúns rixelos que poida haber nas casas. Cuando chega o vrao, o centeu xa medrado madura, a palla colle unha cor amarelante e as espigas inchan cargadas de graos.É entonces cuando os labregos  fan a seitura, que é nin mais nin menos a maneira de recoller todo, segando as pallas cunha fouce. Aiquí producese outra vez o que dixemos antes: cóllense as pallas na mau todas, inda que non sexa de unha en unha.Despous atanse os mollos, donde para facelo hai que volver a coller as pallas. Faise o medouco, acarrexando os mollos un a un. Mais tarde, outra vez de un en un carganse no carro como o de unha foto que ti coñeces,  faise a acarrexa hasta as airas, donde outra vez de un en un descarganse para facer a meda que queda preparada para a época da malla. Xa veras como logo, na malla, volvense a coller, tanto as pallas como o grau, e farase o palleiro e encherase o sitio. Diso falaremos utro día, pous agora temos de ir a cabar as viñas.

 Continuará……

VOLTA AS ORIXES I

   - ¡Ei, Xe.!. ¿Imos o palleiro?.

   -  ¡Vou xa. Deixame amalloar os zamancos ¡.

   O Xe, acabou de calzarse, e co carolo de pan torrado na man e na boca, saiu correndo a agarrarse da mau do tiu Marcelino, que xa estaba no curral, cunha verga na mau.

   O sair pola porta carral, case van de costas contra o chao, pous o abrirla estableceuse unha forte corrente de aire friu que viña do norte, e estaba acrescentado pola diferencia de temperatura de un lado con relación o outro.

   O Xe, agarrouse os pantalóns do tiu, aparte de ir collido a sua mau, e asi e todo case e barrido o interior do curral, decindo que casi era arrastrado polo vento.

  - Casi te encarta o aire, Xe.

  - Si, pasoume polos lados, se me chega a dar de cheo, vou voando hasta a corte da res.

  Con estas lerias, a parella chegou hasta o palleiro. Era inda cedo, e o chegar alí asusteron o León, que esba a durmir nun minoco que fixera dentro do palleiro. Saiu rosmando con mal talante, mais o descubrir a parella, acercouse a eles a lamberles, a mau o vello e as fazulas o rapaz.

  Empezou a chover a ceo aberto, naquel momento, e para salvaguardarse da auga, meteronse os dous dentro da pallarega.

  -Tiu, ¿de onde sae a palla esa que está no palleiro?.

  - Sae das leiras, filliño.

  -¿Das leiras?. E ¡Como é que esta agora aiquí!.

  - Pous porque a seguemos nos. Teus pais e eu, trouxémola, desde as leiras da Cruz de Pedra e as das Carbuizas.

  -Tiu contame como é eso.

  - Pous é bastante sinxelo. Sementase o centeo, e cando está maduro, ou seco que tamén así se le chama, ségase, átase, acarréxase hasta a aira onde se malla. Unha vez mallado o grau lçevase o Sitio, e a palla traese aiquí o palleiro.

  - Tiu, ¿Por qué meus pais non tein palleiro nin leiras?

  - Pous porque vos vivís nunha cidade, ainda que pequena, cidade o fin, e a maneira de vida que artelleron teus pais, é distinta a de aiquí.

  - Tiu, eu cuando sexa grande quero vivir aiquí, contigo, cos avós e co León.

  - ¡Ja, ja, ja ¡ eso está moi ben, mais o mellor eu e os avós non teremos tempo de facelo , hasta aquela!

  - Bueno tiu. cuntame polo miudo como se fai a palla, e como se fan os palleiros.  

  -  Cuando levemos a palla a corte da res, subiremos a lareira, e cunha cunca de sopas de allo diante, contareite todo o proceso. ¿Vale?.

  - ¡Vale!

  

   Continuará…….

 

¿ESTÁ EN CRISE O MUNDO DOS MEDOS?

Pareceume velo. Non estaba seguro. Pensei que debía estar errado, pois estaba a chorar, ou polo menos iso era o que parecía.
 Fíxenme o distraído, como se non o houbera ollado. Acerqueime soturnamente hasta que él xa non puido fuxir, pois xa estaba descuberto.
 Efectivamente estaba a chorar.
 ¿Qué te pasou?. ¿Non será unha artimaña túa?, pois non creo que te de resultado. Xa fai demasiado tempo que nos coñecemos, e tamén xa fai moito que a min as túas argalladas, nin me fan gracia, nin me producen nada. ¡Fíxenme vello, amigo! E o tempo encapsula a un.
 ¡Que mais quixera eu!, xa nin argallar cousas se me é dado. A miña fución neste mundo xa está periclitada, xa non teño influencias por ningures, nin os rapaces me fan caso. O problema non é so meu, os colegas de choio están todos o mesmo.
 Cando vostede chegou estábamos nunha xuntanza tratando o tema, para ver se tiña solución e se non teriamos que ver a maneira de desaparecer deste Planeta. ¡Aquí xa non facemos nada!, mellor buscarnos a vida na emigración. Fálase de que no Planeta desdoblado da Terra, alá na galaxia paralela a esta, inda teriamos moito que facer.
 Empiolouse nun cabaco do trobo castañeiro, e quedou nunha postura que denotaba a sua tristura, ollando para min con ollos de carneiro degolado.
 Nunca eu vira o Rampoño daquel xeito. Efectivamente era o Rampoño, ese medo que sempre andaba meténdose no corpo dos nenos pequenos, espereitandoos desde os lugares mais escuros. Eles nunca o viron, pero sabían perfectamente cando estaba alí, pois a súa mirada arrepiaba-os.
 O ver que o Rampoño falaba comigo, polas fisgas do vello castañeiro que naquel tempo xa espantaba mais que os diferentes medos, foron asomando o Ronco, A Mau Peluda, O Farrampón, O Estalalouxados, e demais seres encargados de facer durmir os rapaces e os non tan rapaces. E tamén espantalos dos eidos perigosos.
 Estiveronme a esplicar que nesta época os rapaces xa non le facían ningún caso, e inda o que era peor os pais xa non se acordaban deles.
 Os rapaces nestes dias xa nacen con un wasap (Non sei se está ben escrito), incluso xa se ten dado o caso de que algún xa se comunicaba co mundo exterior cun aparello deses desde o útero da nai.
 Efectivamente nestes dias que están a correr, coas técnicas modernas de comunicación, os medos foron arrumbados nas esquinas do esquecemento, que é o peor lugar para calquer ser existente.
 Un deixa de existir cando xa non hai ninguén que o teña en conta, nin falen del. Parece ser que no mundo da Física Cuántica, algunhas cousas se non teñen quen as mire, non existen.
 Marcheime cabizbaixo, pensando que non solo le pasaba ós Medos ancestrais. Os que tiñan profesións moi ligadas a realidade da Terra, tamén empezaban a ter os mesmos problemas.
 Polo menos, moitos deles xa empezan a emigrar, non a outras Galaxias, pero casi.

LOS AMIGOS DE PETER

 Ya estamos de nuevo en la ciudad olivica, casi al fondo de la ria y también casi al lado de las islas Cies, esas dos maravillas que la Naturaleza ha tenido a bien ofrecernos.

 Los que tenemos la suerte de vivir en estos pagos sabemos de que hablamos y yo que no me debo a nadie ni a ninguna toponimia, salvo la de “A Alta Xeabra” por razones evidentes, digo alto y claro, que vivo en la mejor comarca del mundo, con unas gentes con las que me embarcaría e cualquier aventura que lo mereciese.

 Bien, como decía, ya estamos en Vigo después de un fin de semana en la capital del reino, ciudad a la que fuimos a alentar a un manojo de actores y actrices amateurs, que como recompensa a su esfuerzo alquilan pagando de su bolsillo el teatro en el que quieren hacer su representación. Esto se llama afición al teatro y nulidad para recibir esos sobres tan de moda por algunos colectivos.

 La obra que fuimos a ver es la titulada Los Amigos de Peter, de la cual hay una película, que para mi desgracia no he visto.

 La obra de teatro, adaptada por personal del propio colectivo, colectivo que se hace llamar Errantia, estuvo francamente bien. Una interpretación de todos los integrantes del plantel, habida cuenta de su amateurismo, fenomenal, bajo la dirección de la “instructora” del grupo.

 Puedo decir que el tiempo que duró la obra, se me pasó casi sin enterarme, y creo que como a mí, le pasó a una platea casi llena y disfrutando del espectáculo.

 En definitiva podría decir que hay un buen embrión de buenos actores, que seguramente si no fuese porque creo que todos tienen sus profesiones, y  la suerte de tener trabajo actualmente con la que está cayendo, que seguramente hará que podamos seguir disfrutando de alguna obra mas cada año, sin necesidad de que ellos abandonen sus profesiones, pero que si vienen mal dadas, a lo mejor puedan recurrir a sus dotes interpretativas.

 Dejo aquí constancia del buen hacer de unos aficionados, que han robado tiempo a sus “tiempos” de ocio.

 En espera de recibir un video de la representación, os dejo aquí unos segundos de lo que he podido grabar con mi cámara antes de que se agotase definitivamente su batería. Espero que os guste.

VIAXES E TEATRO.

 Nalgunha maneira de Filosofia, a estancia humana enriba da Terra amosase coma unha gran roda, a cual, polo que as veces parece, pasa moitas  polo mesmo lugar e tempo.

 Vou tentar desenguedellar a parrafada anterior:

 Pasado mañá, se o tempo o permite e a autoridade non o prohibe, a miña santa señora compañeira e mais eu imos de ir a capital do reino. Concretamente a Villa de Magerit.

Pensando en que o tempo pode tentar non permitilo, e a autoridade xa veremos, iremos en tren desde Vigo hasta a estación de Principe Pio (¿Por qué se chama así?).

 Precisamente a forma de trasladarnos a Madrid, é a que me deu que pensar noutros tempos xa lonxanos, nos que a única maneira de viaxar era en tren ou en burro. As diligencias tiradas por cabalos e carretas tiradas por mulos, xa non funcionaban.

 Naquelas viaxes, que os da miña xeneración faciamos a Barcinonova ou a terra euskalduna, era case unha aventura como a de pasar o charco polas xeneracións que ian a facer as americas, e voltaban case todos igual que cando marchaban coa deuda pendiente do diñeiro pedido para marchar añadindo o que tiveran que pedir para volver. Esto recordame eses contratos que dicen que le fan ás mulleres que unha panda de fillos de puta as prostituen a má cara. Esto pareceravos unha esaxeración, mais se seguides atentos veredes que non é tal.

 Cando saía un da aldea camiño das ciudades onde habia choio diferente o de tentar sacarle cousas pequenas a terra, era case o mesmo que tentar chegar a Cuba, Venezuela ou Arxentina; ir hasta Vigo subir a un barco que fora para alá e esperar un feixe de días.

 Saiamos da aldea, no meu caso distante doce kilómetros da primeira estación de tren na que solo paraban os trens cor  reo comarcais. Polo tanto, habia que chegar a unha estación onde parasen os de grande percorrido, hasta uns puntos chamados nós ferroviarios nos que habia que facer transbordo, collendo outro tren a outra dirección que te levaria cerca do teu destino, se o peor non tiñas que facer outro transbordo.

 Outra cousa era a velocidade don comboio. Habia algúns que na época da vendima, o pasar polas viñas, daba tempo a baixarse coller uns cantos ácios, comelos a volver a subir sen demasiado esforzo.

 O mais bonito de todo eran os enamoramentos, que tiñan lugar nunha viaxe daquelas. Coñecianse conxéneres do sexo contrario e a pouco que un o procurera acababase con promesas de amor eterno mentras durase a viaxe. O chegar o destino o mais probable era que nunca mais se volverian a ver.

 Naquel camiño habia tres estacións das cuales conservo recordos imborrables. A primeira a de Lubián, estación na que habia que subirse a un tren hasta Puebla de Sanabria, uns trinta kilómetros de percorrido, tres cuartos de hora de viaxe, solo habia dúas estación intermedias: Requeixo e Pedralba.

 A estadía na estación de Lubián podía ser de un par de horas, pous  o acompañante e maila burra tiñan que volver e habia unha boa camiñata hasta a aldea. O chegar a Puebla, tiñas que esperar cinco ou seis horas esperando algún dos expresos que chegueran a Medina del Campo. Estas eran as tres estacións das que falaba antes.

 Na estación de Lubián rara vez se coicidia con outros viaxeiros, porque habia poucos e os que eran da bisbarra chegaban co tempo xusto. Habia que entreterse cos lagartos e os merlos e carrixas que por alí andaban.

 Na de Puebla aquelas horas que habia que pasar daban para moito e para pouco. Moito aburrimento e pouco tempo para baixar a vila. Si era no inverno habia unha estufa de leña que se enchia de xente ó seu arredor.

 Na de Medina del Campo pasaban tres cuartos do mesmo, ainda que alí a espera era mais pequena. Podian ser un par de horas. O problema era ó subir o novo tren donde o mais probable era que non se atopera onde sentarse. Se habia sorte podiase atopar algún incipiente ligue que fixera a viaxe, inda que fora de pé, o mais gradable posible.

 Neste xoves próximo, iremos a capital do reino, pasaremos por esas estacións sin tempo nin tanxiquera para velas, os ligues xa van feitos, o tempo non será excesivo, unhas seis horas. Levaremos un bon libro para eses momentos nos que non apeteza espereitar polas fiestras, e esperemos que o chegar alí o tempo non sexa demasiado de invernia.

 Imos o  estreno de unha obra de teatro, na que participa un membro desta familia. Levarei camara, papel e “caneta” para tomar notas que a volta tentarei de por negro sobre branco, es converterme por un día en critico teatral.

 ESTO É O QUE IMOS VER.

A SUS, NO, ORDENES.

 Hay momentos en los cuales, a uno se le van unas cosas, se le vienen otras. Todo esto viene a cuento para no soltar algún exabrupto y decir cosas, que estando como está el patio, podrían llevarle a uno ante los tribunales, por decir cosas inadecuadas.

 Vayamos por partes: Estoy hasta los eggs, del caso Barcenas, de las mentiras de los dirigentes del partido en el poder, del acojone del partido de la oposición, y del enmerdamento de aquellos políticos de partidos minoritarios que a la hora de tocar poder también intentan llevárselo crudo y hacer mangas y capirotes.

 Lo de la iglesia romana, también tiene su tirón negativo. Que alguien intente convencer a un pobre estudiante de los años sesenta al que obligaron a estudiar la religión porque formaba parte sine cua non del curriculum de los expedientes académicos, aparte de que por su cuenta trataba de averiguar que había de bueno y de mangoneo en los escritos, desde la época de Constantino.

 Para seguir en el hilo de lo que se pasa por la cabeza de uno, direles señorías, que uno hizo el servicio militar, sin cobrar un duro. Manutención obligada por parte de ellos, porque sinó uno con arma en la mano podía buscarse la pitanza en cualquier parte. En esta época del servicio militar, uno aprendió, por los ejemplos de su General Gobernador Militar de la Plaza, en la que estaba, que lo bueno era llegar ahí. Siempre habría un sodadito que por eggs, le llevase a la cama totalmente trompa. Esto sería anecdótico si fuese una vez al mes, pero la cosa era consuetudinaria. Eran tiempos del estreno en este país, de “Lo que el viento se llevó” y de aquellas famosas guardias de los soldados en las calles, “La Vigilancia”.

 Hoy salen las declaraciones de un General, que seguro es más joven que yo, pero inmensamente mas reaccionario, que dice que la Constitución solo es una ley y que en caso de que él y colegas lo consideren, se la pueden pasar por el forro.

 Este militar, por muy general que sea, cobra de lo que el resto de los españolitos llamados pueblo cotizan produciendo riqueza real, y no servicios. Debo aclarar que hay servicios inmensamente necesarios, tales como enseñanza y sanidad, que está por encima de todo. Del resto podríamos hablar de los que son prescindibles y no.

 Señor general (con minúscula), usted está ya en la reserva, cobra mucho más que uno, mejor dicho, que muchos unos. Quédese en su retiro lamiéndose la heridas de guerra, si las tiene, pero deje de tocar los eggs.

 Como soldado en la reserva, sin privilegios y sin sueldo por ello, no me sale de tal parte, cuadrarme, saludarle, y, solo darle este parte.

DE ARAÑAS Y BICHITOS

  In illo tempore, en el cual, cuando en la familia y entre los amigo había que celebrar cualquier cosa digna de tal, para celebrarlo se recurría al degüelle de una botella de un litro de “La casera”. Bebida espiritual donde las haya, por aquello del gas.

 En aquel tiempo, en este país, que ya desde tiempos de Indibil y Mandonio se levantaban voces contra los de siempre: esos dirigentes que siempre nos han sodomizado.

 Decía que en aquel tiempo, tiempo feliz pero sin llegar al siglo de oro, el noventa por ciento de los súbditos de este país, o más, de ese porcentaje, habíamos pasado de la nada a la miseria mas absoluta (perdón señor Groucho Marx), por eso las celebraciones eran como eran. Como decía mi amigo Silverio, comíamos jamón cocido, jamón crudo y jamón sin cocer y de postre tocino castellano. Y que no faltase “La casera” y “O viño do repiso”.

 Por aquel tiempo tuvimos en casa un evento de gran magnitud. Se casaba uno de los hermanos.

 Como ya todos sabéis o habéis adivinado, nosotros somo marineros de alta montaña, por eso el pescado, de aquella, mas conocido eran las sardinas por todos los Santos, y sobre todo aquellas que decía un amigo, las que se comían en casa del cura y que con el aroma que trascendía los muros de la casa, algunos merendanban con un buen mendrugo de pan y el aroma.

 Bien, para la boda, nos arreglamos para llevar desde Vigo algo de marisco, cosa no demasiado conocida en la alta montaña.

 Cuando nuestra madre vió aquellas “cosas”, dijo textualmente que los centollos eran unos arañones y que seria un asco comerlos, lo mismo dijo de las almejas. Al final las probó después de saber que ella no las iba a comer crudas, sinó a la marinera.

 Hemos dado un salto, ahora, hacía atrás, pués económicamente casi estamos peor que de aquella, y no solo eso es el problema, sinó que hemos degradado tanto la Naturaleza que ya no hay “arañones” ni bichitos, por lo menos que no sean de cultivo.

 Ya no estamos casi en el siglo de oro, sinó un poco por debajo del de plomo.

 Pasado un tiempo, nuestra señora madre preguntó ¿Xa non quedan bichiños?.

¡HAI QUE CAMBIAR OS PRINCIPIOS!

 Coa que está caendo agora, un acórdase dos tempos aqueles nos que o “pater familia” era o único que aportaba os reais á casa. Na casa non habia de nada, pero non faltaba de nada.

 En Val dos Marcos, habia cuatro familias que vivian do oficio dos “pater familia”. Dous carpinteiros, un pedreiro mais tarde albañil, e un ferreiro, aparte dun cura e os carabineros, o resto eran labradores, gandeiros e xornaleiros.Nalgures habia xa politicos.

 Non se sabe exactamente quen de todos eles vivia peor. Seguramente todos as pasaban”putas”.

 O iniciar o relato, acordábame dos tempos actuais, no senso en como se afrontaban as cousas por aqueles homes que tiñan un oficio, que, por que o creian así, ou por que non le quedaba outra, a hora de taballar, primeiro facian o “choio”, e despous cobraban, se podian.

 O normal, e falo por meu pai, era que traballera a xornal. O xornal podia ser a “secas” ou a “molladas”. Esto consistia en que o patrón dera de comer, ou fora a comer a súa casa.

 Recordo que nunha época, o meu pai cobraba a molladas vintecinco pesetas/día, e a secas trinta.Esto leva a un a pensar que a comida diaria valorabase solo en cinco pesetas.Uns quince céntimos de agora,

 Na maioria dos casos, o xefe, prefería traballar a secas, non polas cinco pesetas, senón porque moitas veces tiña que sobrecomer na casa.

 ¡Moito muderon os tempos!

 Chegou unha época na que moitas obras xa eran axustadas. Daquela tamén xa habia os que non podian pagar, pero nunca foron desahuciados, nin obligados exactamente a nada indigono.

 Nunha ocasión na que meu pai e un compañeiro axusteron unha casa para que viviran nela os membros dunha familia, alguén les dixo se pensaban cobrar todo. O Pepe respondeu: ¿Entonces deberian vivir debaixo da ponte?.

 Eso non foi o peor, senon cando, o rematar a casa, sobrou un pouco de material, e o xefe decidiu quedarse con él. Pasados uns cinco ou sei anos, o interfecto achegouse para darle unha parte da deuda, e o facer contas, descontoule o material que se quedera, actualizando o seu precio, mais o Pepe non actualizou o coste dos seus “xornes”.

 ¡Todos morreron xa, e foron enterrados no mesmo cemiterio!.

 Tempos aqueles, que inda que nadie denominou de ouro, eran polo menos humanos.

PROMESAS SON AMORES..

 Xa se falou nesta Agora do Quilombo que os retornados do outro lado do charco, querían montar en Val dos Marcos.
 Tamén se describiu a forma na que debería estar regulada a maneira de pagar, pous había cousas de demasiado volume para levar como elemento de pago, e outro demasiado pesados.
 Aparte de de que levar cestos con produtos do campo, tales como castañas, zreixas, patacas e repolos, era motivo de cante, pous ver un home indo as agachadas camiño do burdel con un cesto, ou saco cargado, espereitado polos rapaces que as veces adoitaban tirarle pedras o home que se acercaba o quilombo, tiña como problema que podían ser obxecto de mofa e befa calquer outro home que, por motivos de traballo tamén podía ir cargado con calque recipiente daqueles.
 Imaxinádesvos que tamén vaian na mesma dirección mulleres cargadas con cestos de cousas apañadas nas cortiñas, entón poderían ser tachadas tamén de “visitadoras”.
 A min ocorréseme imaxinar o crego, na mesma dirección, levando as varas de pau do Palio. ¿Seria para o mesmo?. Seguro que o crego tiña outro medio de pago menos ostentoso. Os diñeiros dos responsos avultan pouco.
 Foi famoso o que pasou cun “visitador” , que ía cargado cunha columna de pedra da súa casa que a raíz daquilo quedou como se fose parte do Castro das Muradellas.
 Cando os tempos azancaron (os tempos avanzan xunto coa ciencia, a pesar dos homes), entón as cousas cambiaron sobre todo no eido desa cousa que o parecer non ten emenda.
 Este novo sistema de pago, na zona rural e empobrecida colleu outras maneiras. Alá polos anos sesenta, sucedeu algo que excedeu o ámbito familiar do interesado por unha falta de prudencia da “hurí”.Esas señoras que acompañan os homes dunha determinada relixión cando van o paraíso.
 Parece que o noso home, viudo desde facía moito tempo e inda con calenturas, tivo trato coa hurí de marras, fermosa pastora da comarca e que aproveitando o sestear das reses que apacentaba, retozou co noso viudo a sombra dunha urces reáguedas que crecían  na beira dunha fonte de auga limpa e fresca, na que previamente introduciran, tamén, unha botella de vinho verde.
 Aparte de satisfacer a libido de cada cual, o galán prometeulle unhas mañuzas de lá para uns “miotos”.
 Pasou o tempo e a hurí non acababa de recibir o prometido. Xa se sabe a pouca seriedade dos homes a hora de cumprir as súas promesas amatorias.
 Nunha mañá, a hora de xuntar as cabras para levalas os montes, a hurí-pastora, diante de varias mulleres mais, que axudaban a sacar as reses do souto dos castañeiros, dirixiuse con un esceso de contundencia a unha filla do inda acalorado amante da hurí, nestes términos:
-    Ten que darme vostede un guedello de lá.
-    ¿Eu, por qué?- respondeu a interpelada con asombro.
-    ¡Prometeumo o se pai de vostede! Dixo a hurí.
-    ¿Qué clase de negocio teñen vostede e o meu pai?. Que le   pague él o que le prometeu!.
-    Díxome él que lo pedira a vostede, que é a que ten a lá.
-    Pero, porque le teño que dar lá.
-    Pous porque a foda xa a votemos, e a cambio el prometeume eso para que fixera uns “miotos”.
 Como boa filla, esta entregoulle o famoso guedello.
 Da conversa entre pai e filla non transcendeu nada.
 Quedou o dito aquel que dice,” se non tes a lá a mau non retoces baixo as urces”