sábado, 19 de diciembre de 2020

 


Este fué el primer libro que leí de Pereda, allá a finales delos cincuenta del siglo pasado. h

Hoy lo he vuelto a encontrar, y me pareció interesante publicar la primera carta, aqui-



                                                     PEÑAS ARRIBA

                                               Don José Maria de Pereda

    Copia de la primera carta con la que comienza el libro, y que leyéndola hoy, adquiere una cierta actualidad, si se lee hasta el final-




«Tus abuelos paternos -me escribía-, no lograron otros hijos que tu padre y yo. Yo fui el mayorazgo, y como tal, aquí arraigué desde el punto y hora en que nací. Tu padre, como más necesitado, echóse al mundo, y rodando mucho por él, adquirió buenos caudales y una mujer que no había oro con qué pagarla. De esta traza me la pintó cuando vino a darme cuenta de sus proyectos matrimoniales, y a tomar posesión, en pura chanza, de la pobreza que le correspondía por herencia libre de tus abuelos. Fuese a los pocos días de haber venido, y no he vuelto ni volveré a verle más en la tierra. Dios le tenga en eterno descanso.

»También yo me casé andando los días, y tuve mujer buena, e hijos que el Señor me iba quitando a medida que me los daba. Con el último de ellos se llevó a su madre. ¡Bendita y alabada sea su divina voluntad, hasta en aquello con que humanamente nos agobia y atribula! Como aún no era yo propiamente viejo y me sentía fuerte, y en estas angosturas y asperezas del terruño hallaban pasto y solaz abundante las cortas ambiciones de mi espíritu, aprendí a arrastrar con valentía la cruz de mis dolores, y hasta logré olvidarme, tiempo andando, de que la llevaba a cuestas: vamos, que me hice a la carga, y volví a ser el hombre de buen contentar y apegado a la tierra madre como la yedra al morio. De tarde en tarde nos escribíamos mi hermano y yo, y de este modo supo él mis venturas y desventuras, y yo tu nacimiento y el de tu hermana, el casamiento de ésta después con un americano rico que se la llevó a su tierra, la muerte de tu madre y los rumbos que tomabas con los libros de las aulas, según ibas esponjándote y haciéndote hombre.

»Una vez dio en faltarme carta vuestra más de lo acostumbrado, que era bien poco, y la primera que tuve al cabo de los meses fue tuya y para decirme que tu padre se había muerto de un tabardillo enconado, o cosa por este arte. Ausente tu hermana y cargada de familia y de bienes en la otra banda, quedábaste solo en la de acá, y aticuenta que en el mundo, aunque con medios de fortuna para bracear a tus anchas en él. Lo mismo que yo, salvo la comparanza de gentes y lugares. Te brindé con éste mío, desconfiando mucho, en verdad se diga, de que me quisieras el envite, hecho de todo corazón, porque barruntaba tu modo de vivir y conocía tu estampa por retratos que me habías ido mandando. Ni el uno ni la otra se amañaban bien con la pobreza y rustiquez de estos andurriales; me parecía a mí. Y no iba el parecer fuera de camino, porque eso resultó de tu respuesta, bien desentrañadas sus finezas y cortesías. Desde entonces fueron peras de a libra las cartas entre nosotros dos. Tú corriendo la Ceca y la Meca, y yo firme y agarrado a estos peñascales como barda montuna. Y así hemos ido tirando tan guapamente: tú sin acordarte dos veces al año del santo de mi nombre, y yo sin apurarme por ello cosa mayor, porque mientras tuve salud, tuve alegría, y a la luz de ella me tenía por bien acompañado con vivir entre estas gentes y estos riscos y hasta sus alimañas, que me parecían ya, a fuerza de verlos y palparlos, carne de mis huesos y sangre de mis propias venas. Pero tú eras mozo y tenías mucho tiempo y mucha tierra por delante; yo viejo y con muy pocas fantasías en la cabeza, y no sobrado de calor en la masa de la sangre; los muchos años hicieron al cabo una de las suyas, y ayer mañana, como quien dice, una pizca de nada, un sorbo de leche más de los acostumbrados, el aire de una puerta, el aletazo de un mosquito, me acaldó en la cama. Tardé en salir de ella, y salí como para entrar en la sepultura. El roble se bamboleaba como si le faltara la tierra que le sostenía, o se te despegaran de ella las raíces, o no pudiera con el peso de su propio ramaje. Ya me dan anseo las cuestas arriba con solo mirarlas, y la mano que ayer venteaba gustosa el apero o el hacha con que yo me entretenía en la tierra de labor o en la espesura del monte, hoy me pide el paluco del tullido, como el puntal de sostén el jastial resquebrajado; y lo que es peor que todo ello, que el ánimo va cantando al son de la osamenta que se descuajaringa y no puede ya con el pellejo. En suma, hombre: que en un dos por tres, y cuando menos lo esperaba, di el bajón que había de dar más tarde o más temprano. Es de ley que la tierra llame a lo que es suyo, y a mí no cesa de llamarme unos días hace. No te diré que tenga miedo, propiamente miedo, a ese vocerío que no calla día ni noche; pero es la verdad que a estas horas quisiera verme algo más acompañado de lo que me veo en la soledad en que me hallo. Soledad digo, porque con estar cada cosa de estos lugares en el punto en que siempre estuvo, y con ser estas buenas gentes lo que siempre fueron para mí, ahora resulta que tengo codicia de algo que me llegue más adentro que todo ello, por lo mismo que lo hay y sé por dónde anda. Sí, hombre, sí: has de saberte que toda la ley que tuve a mis hijos, y a su madre, y a tu padre, y a los míos, y que por tantos años ha estado como dormida en lo más hondo del corazón, se me ha despertado de repente, cebando su hambre envejecida en la única carne de la nuestra que conoce: en ti, para que lo sepas de una vez. Porque tu hermana, a la distancia que está de nosotros, es para el caso como si ya no viviera, y no quiero tener por de la casta nuestra a dos sobrinazos segundos míos, por parte de mi madre: dos bigardones de mala catadura y peor vivir. Hace no mucho tiempo bajaron de su pueblo a pedirme «algo», a tales horas y en tales términos, que tuve que darles el «Dios vos ampare» con la escopeta echada a la cara. Primera y única vez que los he visto.

»Pues bueno, y para fin y remate del camino que traigo y ya me cansa: creo que si tú te animaras y me dieras el regalo de tu compañía en esta casona, el vocear de la tierra me sería más llevadero. No hay cosa mayor con qué tentarte entre estos solitarios despeñaderos, a ti que estás avezado a las pompas y regalos de la corte; pero a todo se hacen los hombres cuando se empeñan en ello, sin contar con que también aquí hay su sol correspondiente; y aunque es cierto que tarda un poco por la mañana en trasponer los picachos que rodean el lugar, una vez arriba alumbra y calienta y regocija el ánimo como el sol más majo de cualquiera parte. Además, tu destierro no podría durar mucho por razones que yo me sé; y por último y finiquito, con salir de él en cuanto no pudieras resistirle, estaba el cuento acabado para ti.

»Ítem más: tengo ciertos planes en el magín, que me dan mucho que hacer. ¿Qué hombre anda sin ellos en mi caso? No tengo herederos forzosos, y no deja de haber en casa algo que echar a perder de mi propia pertenencia; algo que irá a parar Dios sabe adónde, si en mis últimas y postreras no topo al alcance de la vista con un ser que me haga un poco de cosquilleo en las entretelas del corazón.

»Por supuesto, que no trato de encender tu codicia con estas indirectas. ¡A buena parte iría! Pero es bien que todo se estipule y se tenga presente en horas como las que han empezado a correr para mí.

»En fin, hombre, anímate a venir por acá; y si no puedes hacerlo por gusto, hazlo por caridad de Dios.»

domingo, 14 de junio de 2020






                                              foto : Aurora Boreal sobre las Cies-

                                                                     BULOS



 Por los años sesenta. cuando por la Alta Sanabria, todavía no había luz eléctrica, a pesar de  que por la comarca pasaban los famosos postes de "Alta Tensión", las noticias por los pueblos eran distribuidas por "Radio Macuto", donde había verdaderos expertos y expertas en la transmisión y divulgación de las mismas.
 En una ocasión. después de una dura jornada en el monte haciendo hoyos para la plantación posterior de pinos, dos chavales bajaban al único bar que había. Después de merendar-cenar en casa, con la idea de echar una partida, para ver la manera de que un par de mayores les pagasen el café, ganándoles si o si en una partida no excesivamente limpia por su parte. Los mayores tenían unas pocas pesetas y ellos las pocas que sacaban haciendo hoyos todo el día.
 Bajando hacía el bar, como decía, había dos entrañables señoras algo más que cuarentonas. en sus respectivos balcones comentando los quehaceres diarios. Aquellos balcones al final de unas escaleras exteriores, con unas estupendas balaustradas, que servían para tender la ropa, para poner las mazorcas de maiz a secar y dejar aparejos de labranza, en ellos-
 Como decía, las dos buenas mujeres, estaban, una a cada lado de la calle. Los dos chavales al pasar, hablando para ellos mismos iniciaron la siguiente conversación:
 Parece que fué grave- dijo uno-
 Si, han llamado al médico - respondió el otro-
 He oído que lo tienen que llevar al hospital- dijo el primero-
 No pinta nada bien- zanjó el segundo-
 Llegaron a la puerta del bar, entraron y se sentaron alrededor de una de las mesas. esperando que llegasen los contrincantes, para la partida, solicitando al Sr, tabernero un par de cafés, como de costumbre-
 Cuando estaban tomando el café apareció por la escalera que comunicaba el bar con la parte superior de la casa, la señora del cantinero, que le contó a su marido lo que sigue;
- Al señor Xxxxx, se lo acaban de llevar a Zamora al hospital. Parece que limpiando un castaño en su finca, se cayó y se cortó con el hacha que estaba empleando, pués vino el médico y dijo que era mejor trasladarlo a Zamora. iba muy grave.-
 Los chavales que escucharon todo aquello, no pudieron aguantar la risa, cosa qui hizo que el cantinero, que era perro viejo, se diese cuenta del embuste, automáticamente le dijo a su señora, que no había que fiarse mucho del personal joven´
 El café se fue llenando, las mesas con los parroquianos de siempre, y durante aquella noche la noticia fue que el señor Xxxxx, en menos de una hora había sufrido un grave accidente, lo habían trasladado al hospital de Zamora, había tomado café como todas las noches en el bar.

 PARECE QUE ALGUNOS MEDIOS DE DIFUSION Y "EXPERTOS" PERIODISTAS HAN TOMADO COMO REFERENCIA, ESTA ANECDOTA.EN NUESTRO PAÍS.
 EL PROBLEMA RESIDE EN QUE ELLOS NO DICEN NI MENCIONAN LA "ANECDOTA"

 DEBERIA NUESTRO ALCALDE VER SI HABRIA POSIBILIDADES DE COBRAR DERECHOS DE AUTOR A ESTOS "COPIONES"

miércoles, 26 de febrero de 2020







                                   CAZANDO NA TEIXEIRA CO TI PEDRO.

 Decidimos, meu irman e mais eu, ir de caza a Teixeira, terra da nosa mai e donde eu nacin. Eu falárale da época da miña infancia, e daquelas noites de inverno, que invariablemente  todas, miña avoa, miña tia e mais eu, despous de cear iamos o fiadeiro a casa da tia Xabel e o ti Pedro que daquela vivian cos fillos: o Domingo e mais a Joaquina, pois os outros dous fillos que tiveran, un morrera no rio Gamoneda e o outro estaba traballando en Asturias,
 A min encantabame escoitar as aventuras de caza do ti Pedro, que, con bon verbo e moito xeitiño me contaba os seus andares pola Serra, a raia portuguesa, os Moares e demais lugares do termo do pobo.
 Abofé que era un cazador dos verdadeiros, non podia gastar un cartucho se o cobro da caza non estaba asegurado, pos o diñeiro non abondaba, e a necesidade de comer carne que non fora de porco, era eso, unha necesidade vital, pous os rixelos e os becerros habia que vendelos, se non obligaban as veces a entregalos a precio irrisorio.
 Contabame p ti Pedro o dificil que era cazar a pita do monte, eran moi listas e non se deixaban ver, salvo na época de crianza, cando o macho as chamaba para "galealas". momento en que se puña o descuberto e perdia a noción do perigo.
 Cheguemos, meu irman e mais eu a Teixeira, e fumos a buscar o ti Pedro, para que fose a cazar con nos. Aceptou sen antes advertirnos de que xa via mal, pous os anos, segun él non pasaban en balde.
 Decidimo ir a cazar a Portela, no limite co terreno de Hermisende.
 Meu irman tiña un can coelleiro moi bo e o ti Pedro unha cadela que non le iba a zaga. Eu coma case sempre cun Perdigueiro de Burgos, pero ibamos os coellos.
 Cheguemos o lugar que dixo o ti Pedro, pous como podedes comprender él era o xefe, quen organi-
zaba. A sua experiencia era o mais importante para nos, aparte de unha grande satisfacion de cazar cunha lenda viva no eido da caza. Hai que decir que o ti pedro xa rondaba os oitenta anos  e non se cansaba de decir que xa lle fallaba a vista.
 Distribuinos arredor dunhas pedras de pizarra que bordeaban un pequeno regueiro,  incitou os cans a que buscaran entre as urces e carqueixas que ali habia. Non tarderon os cans en dar os primeiros ladridos anunciando o levantamento dun coello.
 O coello intentou zafarse por donde mais monte habia, nos non o albisquemos e de sutaque o ti Pedro, disparou a sua espingarda, e casi automaticamente a sua cadela saiu do monte co lepra na boca
 Asi tres veces consecutivas, non nos deu a oportunidade a nos de poderle disparar a ningun coello.
 Decidiu que como xa tiñamos un coello para cada un debiamos suspender a cazata, cousa que fixemos.
 Camiño xa do pobo, eu dixenlle: Ti Pedro vostede di que xa case non vei, e nembargantes nos no tivemos, nin ocasion de ver o gazapos e moito meno de dispararle. ¿como é eso?, o que o ti Pedro contestou con bastante sorna non esenta de humor : dixen que via mal, pero non que estivese xordo, nesta altura da miña vida, xa me guio mais polo ruido e polo tanto polo ouvido, que polos ollos.
 Nunca averigüemos se nos engañaba ou non.
 Xa vai mais de cuarenta anos que o ti Pedro morreu-
 Un recordo agarimoso.

sábado, 11 de enero de 2020









                                           OS REIS POLA MIÑA TERRA
                                                           (E aledaños)

 Iniciase un novo ano, e un "abuelo Cebolleta" quere iniciar un relato sobre o que recorda das suas vivencias nunha aldea casi perdida entre un feixe de "raias", alí donde o paisano Don Miguel,
 natural de Cervantes, viña a definir como os Montes de León, e pra mais precisions eu diria; estribacions dos Montes de Leon, aldea enclavada na Alta  Xeabra, que, como decia o principio estaba entre un feixe de "raías" que limitaban o terruño con; o norte a mesma comarca, mais outras aldeas, emtre elas Castrelos a terra dá mina avoa paterna,  o sul Portugal, despous de ataravesar o riu Tuela, o leste dúas aldeas do concello, como Hermisende e A Teixeira terra da miña Mai,esta última terra, e a o oeste caseque co Reino de Galicia con Castromil no entremedio, que case o podemos considerar galego, pous a metade é Cstromil Galicia e a outra metade Castromil Zamora- Por certo, a divisioria das dúas aldeas case a fai o Regueiro de Anta que se mete en Portugal pola zona da Moimenta. ¿Por que o nome de Anta?,
 Despous de este introito, que alguns chamarian preanbulo,inda que non estrambotico, imos o que iamos,e como estamos a primeiros de Xaneiro, e inda nalguns lugares estan nas postrimerias dos Reis e as suas festas, falaremos dos:

                                               OS REIS ( os cristianos)
 Nos primeiros dias de cada ano, adoitabase celebrar a festa dos Reis, que era no dia 6 de xaneiro coincidindo con unha das epifanias católicas, inda que a xente nova adoitaba facer que a festa fose totalmente profana e nalguns casos, quita fames.
 Os dias previos o dia seis, os mozos, organizados, cantabanlle os reis a todolos veciños, casa por casa, esperando que o dia seguinte todos doneran un aguinaldo, pra despous celebrar as festas.
 O que se cantaba, se a memoria non me falla era;
                                        De oriente salen tres reies
                                        Todos tres en compañía
                                        No preguntan por posada
                                        Ni tampoco por comida.
                                        Preguntan por el portal
                                        Donde el Niño nacido habia.
                                        De quien es aquel sombrero
                                        que reluce en la cocina,
                                        Es de (Fulanito de tal)
                                        Que por muchos años viva-
 Os donos da casa invitaban a un grolo de aguardente, ou o que boamente tiñan, e a comparsa seguia cantando polo resto de casas.

 Continuará-----

jueves, 24 de octubre de 2019

GALOS EXTRESADOS





                                                          GALOS EXTRESADOS






 Días Atrás, lin por algún lugar que, unha cousa pra min descoñecida,  unha asociación ou partido politico, non o teño nada claro, chamada ou chamado Veganos , dicen que os galos violan as pitas.
Vala nos Deus, dixenme eu, teremos que intentar, amañar esto pous as violacions non estan ben, e unha cousa que merece a reprobacion de todos-
 Cheu de ánimo cervantino, non en vano somos paisanos,estiven on bo tempo rebuscando na parte de atrás do caletre, algunha piaxe que me alumeara a donde deberia dirixirme, se queria desfacer o entuerto do asunto das violacions-
 Como sempre, esa dupla de ser que temos, e que vaga por todo o infinito, seguindo a ser nos mesmos, púxose en contacto conmigo unha noite, a unha hora verdadeiramente intempestiva, as tres da madrugada, cando o sol inda no se sequera de todo, despous de aboyar do Tenebrosum, Francamente esas non son horas de leriar con un, mais, o asunto era; ou agora ou nunca, polo tando fixenme caso a min mesmo, inda que fora a miña dupla. (Os fisicos as veces, levannos a eidos extraños).
 Ese punto de enerxia, que di que son eu mesmo, pero fora, no universo infinito dando voltas, e o parecer aprendendo, mandoume dormir dicindo que cando dormido ia a explicarmo, pondome en contacto cun galiñeiro primixenio. Alá fun, durminme axiña, e a esperar-
 Entrei en contacto coas galiñas que estaban no galiñeiro-
 Deime conta que que, ou ben podian falar, ou ben eu as entendia, pois iniciemos unha conversa, Contaronme que eran as preimeiras galiñas existentes. Exactamenete eran doce, e xa levaban un eon de tempo naquel galiñeiro. Na realidade non era un galiñeiro, senon un lugar donde foran postas pra poderen vivir e reproducirse. Pero as pitas tiñan un problema, por moito que choqueran os ovos, estes non servian pra poder reproducirse, cousa que as tiña demasiado tristes, pous, dabanse conta que a sua especie acabaria extinguindose, xa morreran algunhas.
 Eu, recordei que na miña terra, a xente tiña galos, que servian pra duas cousas, fertilizar as pitas, e alimentar os mestres no dia das comadres.
 As galiñas fixeron unha solicitude os organos de arriba, para que les arranxeran o problema, cousa que foi arranxada no mesmo intre.
 Entrou na familia un fermoso galo, que automaticamente foi rodeado por todas as pitas solicitando e esixindo o ser fertilizadas xa.
 O dia seguinte o galo morrera, diagnostico: estres.
 O reclamar outro galo, apareceu con él un dos encargados do asunto da reproducion, decindole as pitas que deberian moderarse, pois poderia suceder o mesmo se o atosigaban de masiado.
 Elas deberia ter en conta que todos os dias puñan um ovo, e pra fertilizalos todos os de todas un galo solo era pouco, por eso traia dous, e despous cando sairan as seguintes niadas xa seria outra cousa, pous haberia galos de abondo, se non eran comidos cando pitos.
 Elas deberian facer a insinuacion, apachacandose diante do galo e este xa entenderia.
 Desde aquela, cando unha pita se apachaca diante de un galo este sintese obligado a cumplir coa sua razon de ser, xusto hasta que non pode mais, e, ou ben morre estresado, ou chega ó dia das comadres.









as










lunes, 5 de marzo de 2018




VIAJES POR LOS AÑOS SESENTA(SALIR DE SANABRIA)

Año de principios de los sesenta del siglo pasado (coño, que viejos vamos, ya contamos el tiempo por, casi-siglos), este pobre juntador de palabras que pretenden expresar algunas ideas, seguramente sin demasiada suerte, decía que pretendía contar un viaje, que aunque parezca que no, si me ha marcado, tanto para bien como para mal.
Era el mes de febrero, debía incorporarme al servicio militar.
Dos días antes, mi amigo y tío Manolo,al nacer el día vino a mi cuarto a decirme que ya tenia el café hecho-Que me levantase y fuera a su casa a desayunar, pues los días de Febrero eran pequeños.
Saqué el cuerpo de entre las sabanas y después de abrir los ojos con agua de la fuente “do Souto”, grifo de agua que, desde tiempos inmemoriales, no paraba nunca de regalarnos el agua, fresca y sabrosa.
La idea era ir a ver si conseguiamos algo de carne, de conejo o similar, pués los terneros iban a mesas de gentes que habían ganado una guerra. Ni los propios criadores, se podían permitir el lujo de comer carnes que no fueran de cerdo y eso sin estar el jamón en el consumo rural. Los jamones iban a almacenes de la provincia de Salamanca, previo cambio de 3 kg., del llamado tocino castellano por uno de Jamón, que luego seria vendido como la excelencia del mismo.
No os voy a cansar con la jornada cinegética, solo decir que fue lo suficientemente productiva para que dos familias participasen del despido del recluta, que no debería ir a Africa, cosa a la que todas las familias tenían pánico.
Mi incorporación debería ser en un día concreto e uno de los cinco regimientos que tenían su sede en Jaca (Huesca). Por razones que no vienen al caso, la partida se demoró mas de la cuenta,
Justo el día que tenia que subir al tren en Lubián, la noche anterior cayó una nevada de las que marcan época. Ahora eso es algo anecdótico, pero de aquella era normal.
Para llegar a Lubian, fué mi tío Manolo el que se encargó de empañarme. Como vehículo de transporte, alguien nos había prestado un asno, pués era lo normal y corriente en la época y en la zona. La Alta Sanabria siempre imprimió carácter a sus habitantes con sus exigencias, tanto climáticas como geograficas, de ahí nuestro cariño y querencia por esa maravilla  de tierra “Xabresa”.
Había nevado, seguía nevando, pero no parecía que la cosa fuera impedimento para dos “tios”, acostumbrados a pìsar nieve, y a veces sin el calzado mas adecuado.
Cuando pasamos Castrelos subiendo hacia Rañalobos, la nieve arreció y cuando llegamos a Lubián el asunto ya no tenia nada de broma. Había una cuarta de nieve. Cuando me subí al tren, mi mayor problema era saber como podría volver mi tío Manolo y la burra a San Ciprián.
A los tes o cuatro días me incorporé a La Segunda Agrupación de Cazadores Division Teruel 51., os cotaré en otra entrada mi primera ducha comunitaria, con nieve e Jaca, y seguramente a 0º, cosa que ya desde el principio, marcó el carácter castrense de la época, y diseñó l que sería “La Mili”.
o

sábado, 16 de diciembre de 2017

    A MORTE ESPEREITA.

 As datas son as axeitadas,
 No Nadal, adoitase facer unha cea, que diferencie o cotián con a data do nacemento dun dos redentores da humanidade. Despous de mais de oito mil anos, según o calendario chino, a humanidade, é salvada por algún "salvador" de cando en vez.
 O home da capa remendada. xa mo dixo no seu dia.
 Tamen me dixo que, todos os salvadores eran eso; salvadores. Nunca souperon comunicarse con a humanidade de xeito entendible pola mesma, do mesmo xeito que a humanidade non sabe comunicarse cos chamados animales.
 Todo isto non ben o caso, pous do que quero falar é da maneira de buscar un modo de comer distinto, no chamado equincio de inverno. creo que os intelectuais, chmanlle de outra maneira-
 Nas épocas nas que a humanidade, pasa penurias, una humanidade mais que outra, a maneira de comer as veces leva a diferenciar entre estar ben ou mal alimentado, cousa que é neste caso-
 Pra diferenciarse da maneira de comer no resto do ano, berzas, castañas, patatas e fabas con fariña de mandioca, según decia o Sr. Zé da Tresa, home sabio, que por accidente viviu na comarca, e que non por iso deixou de ser sabio.
 Era unha noite de Decembro de lua que alumeaba como un verdadeiro facho alá arriba, e que facia que as sombras dos castañeiros e carballos, debuxando perfiles na terra e nas leiras e prados, pareceran cousas fantasmagóricas, irreais e de outro mundo descoñecido.
 A primeira manxoeira, armémola no cimo do pozo dos Olmos, donde se decia que, o que chapuzaba alí, ali tiña que deixar de existir. Cousa inda non demostrada-
A segunda, foi no paso de Veigadiz a Veigadarea, xusto por enriba da rodeira dos carros.
 A terceira, por enriba da charca do "ti" Salvador, no cimo dos prados de Veigadiz
 A última no Prado Grande, na caldeira que sae do fondo de Penacoba, para regar o Prado grande.
 Unha vez acabada a faena volveuse para a aldea, xa coas sombras da lúa bastante alargadas. Selene xa ia montada sobre o Monte da Croa, altitude no concello de Vinhais fregesia da Moimenta e Montouto, terra do amigo Aleixandre, home sabio da zona aparte de bon xastre.
 O dia seguinte,pola mañanciña, antes de que os encargados de facer que as boas xentes non defraudaran a facenda estatal madrileña, habia que recoller por si era o caso.
 Escomenzouse a inspecion dos armadillos en sentido inverso, o feito na noite anterior.
 No primeiro armadillo nas vicadas da preseira do fondo de penacoba, solo habia un  nizcalo, cousa que si sucedia, xa non entraba ningunha bácora.
 No segundo, no fondo das callostras de Veigadiz, non entrera nada.
 Na terceira, no paso de Veigadiz a Veigadarea habia unha salmo fario.
 Pra revisar a ultima habia que pasar o riu pro outro lado. Empezaba a subir, pous debian de derreter as neve nas serras de Lubian e demais.
 Pensouse en deixar a manxoeira no seu sito, pous seguro que pasaba igual que nas outras : nada.
 Cuando se cruzou o riu, a hora de sacar a manxoeira, xa se pensou que estaba chea de follas.
 O tentar sacala, estaba tensa, parecia que estaba atada a algo. Seguro que a pedra do fondo era demasiado grande, e o arrastrala enterrabase na area.
 No últimp intento, pareceu que ali dentro algo se movia. Entonces tomouse a decision de ser mais concienzudo a hora de sacala.
 A sorpresa cando saiu a manxoeira foi grande, ali habia, polo menos unha arroba de trutas, negras como chamizos.
 Aquelas foron unhas festas saturnais, memorables. comeronse trutas, fritidas, escabechadas e en caldeirada, incluso as escabechadas chegaron para a noite de fin de ano
 O Tuela non estaba contaminado, inda non se construiran as autovias, e as augas non estaban preservadas, ou como carajo le digan agora.
 O Tuela quitou fames, quitou lixos, regou prados, moveu muiños donde se moia o centeo, coñeceu amorios, incluso nalgunha vez efixo que xentes irresponsables afogaran. Hoxe non fai nada daquelo salvo baixar augas contaminadas pra que algunha empresa teña mais beneficios. Xa non se poderian facer festas de mesa, pous as trutas xa case son solo recordo. 

miércoles, 29 de marzo de 2017





                                        MULHERES XABRESAS.

Era a época da sementeira. Andaban os homes, os que quedaban e inda servian pra algo, afanados en sementar o centeo.
Non en todalas casas habia homes que inda serviran pra facer as faenas agrarias de: levar esterco, despous de arrancalo das cortes, estercar as leiras, acubrilas e sembrar o grao.
Nas aldeas da Alta Xeabra, desde a época dos Zoelas, xa as mulheres, aquelas que vislumbraban que se podian quedar solteiras, tiñan un medio efectivo para asegurarse unha senectud medianamente pasable, e dicer, o equivlente a seguridad social actual. Adoitaban ter un fillo, ou filla, sen importarle demasiado que podia sero pai. O importante era telo fillo-a.
Aquelas mulheres, aparte de asegurarse a seguridad social futura, pra non morrer de fame ou como elas decian; morrer como un can, no medio da rua. Por si non vos desteis conta, tamén aquelas mulheres, eran conscientes de que o futuro dependia delas.
Eran mulheres que aparte de levar as cousas da casa, sembraban, non solo o centeo, senon o liño, as patatas, segaban a herba, acarrexaban a herba e o centeo no seu tempo, arrancaban torgos, e non se arredaban ante ninguen, nin tanxiquera ante os recaudadores de impostos,que chegaban os concellos a cobrar, e o primeiro que facian era deitar enriba da mesa unha pistola do nove largo, pra acollonar a todos os que non estivesen de acordo, ou se repucheran,
Eran mulheres de pelo en peito e de armas tomar que non se deixaban acollonar por homiños con zapatos de charol.(O de pelo en peito e unha figura literaria)
Unha de aquelas mulleres, que xa solicitera ter seguridade social nun futuro, nesta época de sementeira foi a sementar unha leira, na veiga correspondente. No medio da faena, a sua solicitude de pension de vellez, foi aceptada, e, ali mismo o que cando  chegara o dia da pensión tiña que axudala veu, e decir puxose de parto.
Pariu, embrullou o neonato no mandil, montou o arado enriba do xugo da xunta de vacas e, donde marcheran, tres o monte, retorneron catro.
Cando algún daqueles “machiños” que inda agora quedan, quixo facer mofa sobre o nacemento da criatura, e non se diu conta de que a muller estaba no local esperando pra pagar a contribucion, recibiu un soberano soplamocos que fixo que a sua soá medira unha parte do piso. Cando o home da pistola do nove largo quixo reacionar, atopouse con outro rijostio, quiteronle a arma en on puido cobrar mais impostos pous desapareceronle os recibís deenriba da mesa. Como él decia mais tarde, aquelo non foi o peor, o peor foi que, durante uns meses non atinou a mascar cousas de morder. Os dentes caeran polos furados das taboas do chan a corte, dos porcos.
 As cousas atraense unhas as outras; Dentes de porco cos dentes de porcos.


viernes, 10 de marzo de 2017

VIAXE A TRS OS MONTES (VINHAIS E REBORDELO)




              Queridos amigos:
Nos primeIros días deste mes de Marzo, dous matrimonios que adoitan saborear as cousas que o merecen, igual que os viños e a gastronomia das zonas rurales, tivemos a ocasión de coñecer cousas, que por estar o lado da terra na que nacimos, os dous varons do conto, non era o suficientemente coñecida por nos. Mais, como di un dito vello, “nunca es tarde, si la dicha es buena”, cousa que neste caso sucedeu.
Fumos a Xeabra, eu coa idea de sembrar patatas de cedo, cousa que non fixen porque a terra estaba pesada (sic) dito polos que entenden de estas cousas.
Tiñamos a idea de, unha vez acabada a tarea, ir a zona de Tras os Montes. Queriamos en primeiro lugar mercar un viño que nos gusta, e que, baixo o noso punto de vista, e moi bo, sobre todo na sua relación de calidade/precio. “Un euro por litro”. Viño de boa calidade, que ten unha cousa mellor que iso; da de comer a unhas familias da Terra Fria portuguesa, pous é unha cooperativa, donde os productores de uva levan o seu producto, na cooperativa transforman esta por o liquido con sabor e alcohol, que logo bebemos e que, nalguns casos, e en circunstancias soemos pagar mais de 15 ou 20 euros por botella. Quero decir con esto que o viño da coperativa de Rebordelo e un gran viño, e bebendo del axudamos a un monton de familias da comarca
Unha vez mercado o viño, diriximonos a Vinhais, donde encargueramos a comida, cando pasemos por ali, camiño de Rebordelo.Tiñamos encargada a encomenda nun pequeno restaurante chamado Vasco da Gama, donde os donos fan de todo a cociñeira, que sabe moi ben como facer de comer e o seu marido que fai as vece de maitre, camareiro e cicerone, axudan en todo o que poden os seus clientes.Como inda non era a hora de comer, recomenderon-nos que foramos a visitar o centro de interpretación de Fuemiro. En Vinhais, celebrase unha feira dedicada os produtos derivados da matanza e relacionada coa forma de vivir e alimentarse desde sempre dos habitantes da zona,Descubrimos que o centro de de interpretación referido, instalado nun bonito edificio de unha época pasada, que foi reciclado para dar a coñecer como se vivia e como se produce un dos mellores manxares da zona iberica. Os derivados da matanza do porco. Crian porcos de varias razas, pero os mais importantes son o porco celta e o iberico.Pra non estenderme moito, decir que se a calquera de vos, meus amigos, tedes interese no asunto,dadevos unha volta a primeiros de Febreiro por Vinhais, e a parte de degustar estas exquisitas viandas acompañadas deste viñorasmontano e emparentado cos do Alto Douro, e comendo no Vasco da Gama unhas alleiras exquisitas a un precio mais que modico, coñecendo a vida dos nosos atergos e o esforzo por dar a coñecer todo eso polos veciños e autoridades actuais de Portugal, non perderedes o tempo e teredes a oportunidade de estar de novo en contacto coa Natureza.

 Pido perdón polas faltas que hai, non podo correxir nin os acentos.





miércoles, 1 de marzo de 2017

ENSEÑANZA RURALEN ..........






ENSEÑANZA RURAL EN LA POSGUERRA Y SIGUIENTES EN LA ALTA SANABRIA
                           (QUIZÁ MEJOR “AS PORTELAS”)

Hace un tiempo, no demasiado, escribí en este mismo sitio intentando reflejar un estado de cosas que sucedían en nuestra tierra,en relación con la enseñanza. Intentaba reflejar las desventuras de un niño que estaba obligado a desplazarse ciento y pico kilómetros para intentar tener una formación, a la que desgraciadamente no podían acceder todos los niños de mi edad. Un día os contaré como fueron los pocos años de internado allí.
Bien, a lo que iba, la enseñanza en la postguerra : Yo comencé e ir a la escuela en el año 1.948, escuela que abría una hermana del cura. Mas tarde,probablemente al año siguiente, vino a impartir clases a la misma escuela una señora de la sección femenina de falange. Las dos señoras, seguro que no tenían mas formación que algunos de los muchachos, que habían tenido la suerte de ir a otra escuela.
Recuerdo que mi tarea de aquella, era portarme bien y no dar la murga, decirle a la maestra; al entrar “buenos días tenga usted” y al salir “ que usted lo pase bien”
Aprendí a leer gracias a la enseñanza de mi padre, lo mismo que a contar y algo de Aritmética.
Mas tarde mis padres decidieron que fuese a la escuela en la aldea de mi madre allí había un maestro al cual le precedía la fama de ser buen docente, os cuento mi primera experiencia con él.
El primer día que fui a la escuela de Don Mauricio fué y es inolvidable para mi.
Una vez sentado en un lugar que me dedicó y aleccionado por mi abuela en el sentido de obedecer y portarme bien, Había en la clase una niña que tenia fama de ser muy inteligente y ya era veterana en la escuela. El tal Don Mauricio la mandó salir a la pizarra (Una pared pintada de negro), para que desarrollase un problema, que al parecer se le había atragantado a la pobre muchacha y llegó a un punto en que no sabia seguir, abstraída como estaba delante de la pizarra y el problema no se dió cuenta que el tal Don Mauricio se la había acercado sigilosamente a su espalda, y le atizó un sobe-
rano cachete en la nuca que hizo que estampase las narices en la pared, y cuando se dió la vuelta su cara era como “un hece homo”.
Ni que decir tiene, que a mi abuela le costó gran trabajo convencerme para que volviese a la escuela.
Quizás lo peor de aquella no era la regla en las uñas, cosa a la que ya nos habíamos habituado sinó el nivel de enseñanza, que unido a la necesidad de muchas familias en aprovechar la mano de obra de los niños para ir con las vacas, hizo que un porcentaje muy grande de aquella generación terminase analfabeto o semi.
No quería terminar sin decir que, en la zona había personajes con grande carga de trabajo agrícola que no eran partidarios de que los chavales fuesen a la escuela, decían:! total para lo que les va a servir¡. Algunos de ellos tenían un hijo en algún seminario. Había que sustituir la mano de obra del futuro pederasta por un ser que no protestara y que trabajara por un cacho de pan.
Lo lamentable del asunto fué que, salvo pocas excepciones, esto era extensivo a casi toda Sanabria y “A Te
rra Fria”.

viernes, 20 de enero de 2017

EL PRIMER VIAJE FUERA DE SANABRIA




         EL PRIMER VIAJE FUERA DE SANABRIA

Uno, yo, tengo una querencia especial por La Alta Sanabria, incluso por Sanabria en general. A pesar de llevar viviendo bastante más de la mitad de mi vida, aprendiendo de tierras y costumbres distintas, lo de ser Xabrés, “marca”. Ya lo creo que marca.
Desde que apareció Sanabria:memoria del siglo XXI, me ha gustado la idea, y he tomado la decisión de escribir una especie de autorrelato o autobiografía, como queráis llamarle, donde intentaré contar, mis vivencias “xabresas” y las sufridas por un “xabrés” a lo largo de su, hasta ahora, existencia,
Las cosas, cuando se inician, siempre se deben empezar por el principio, es lo que voy a pretender hacer, aunque no siempre siga el orden cronológico de los acontecimientos.
Esta primera historia o relato, comienza cuando los hados deciden que un Altoxabrés, inicie una formación, hasta la fecha reservada solo a los que la empezaban en los seminarios de la época, otro tipo de formación en nuestra comarca solo estaba al alcance de los que habían ganado la guerra y a los buenos contrabandistas, cosa que no era el caso.
Los representantes de los hado habían decidido que el Xabrés de la Alta Xeabra, debería iniciar su formación fuera de la comarca, cocretamente en la comarca de La Vega conocida como Benavente.
La primera experiencia de la deslocalización, referida después de sesenta años mas tarde, es cuando menos cómica por no decir trágica.
El lugar de origen era San Cirpián de Hermisende, y es aquí donde comienza la odisea de un chaval de once o doce años.
La condición, sine qua non, para poder estudiar en aquel centro, debía llevar ropas de cama. Los frailes no acostumbraban a tener sabanas y demás utensilios para poder dormir, solo ponían los somieres encima de cuatro patas, el resto era cose del alumno y de su familia.
Llega el día de la incorporación. Mi padre pide prestada una burra, nosotros no teníamos, para desplazarnos con la pequeña maleta y la colchoneta enrollada con las sabanas y mantas que deberían servir para pasar las noches en sabe Dios donde.
El primer viaje, en burra, era hasta Lubian, donde deberíamos coger el tren correo que hacia el trayecto de Orense a Puebla de Sanabria, donde deberíamos dormir hasta el día siguiente .
Después de pasar la noche en la Venta de Pichiriche en casa de un primo de mi padre, nos ahorrabamos la dormida en casa de Las Moranas. Los dineros eran escasos en la casa de un carpintero.
A la mañana siguiente debíamos coger un autobús, que nos llevaría hasta Mombuey, donde había que hacer transbordo a otro, por la tarde que nos llevaría hasta Benavente, con toda nuestra carga de traperos.
Un trayecto que hoy, yo hago en una hora y cuarto, de aquella había que invertir día y medio, mas el tiempo de regreso del acompañante, nos llevaba a mas de dos días.
Como veis, este fue el primer contacto con un mundo totalmente desconocido por mi.
De la estancia en el centro de formación y sus vicisitudes hablaremos otro día.
Ahora me conformo con dejar constancia con como eran las comunicaciones en nuestra comarca en aquella época.
Eso sí, los viajes no daban tiempo al aburrimiento, sobretodo cuando se iba descubriendo un mundo detrás de las montañas que nos cobijaban cuando nacíamos.
Falaremos do mundo estudiantil prieiramente coñecido, pero ó mellor en galego-xabrés.


martes, 4 de octubre de 2016

EL TIMO DEL DINERO.


 Cosas veredes amigo Sancho.
 Le decía el desfacedor de entuertos a su fiel escudero Sancho Panza.
 A estas alturas de mi vida, donde ya casi nada me llama la atención, me he encontrado con algo, que desde que en mi época de párvulo estudiante, leí en algún libro de historia, que la moneda se la debemos a los Fenicios, no he parado de pensar que, malaya con los fenicios.
 Eso de transformar el esfuerzo individual de cada cual en unas piezas metálicas, aunque para ellos fuese práctico, puesto que con un metal elaborado, coseguian llevarse el esfuerzo de las gentes de otros pueblos, para ess pueblos productores no era lo mismo.
 La cosa no paró ahí. Con el transcurso del tiempo otros fenicios, no de origen, sinó de latrocinio siguen haciendo lo mismo.Con la única diferencia de que en un tiempo no muy lejano, esos metales que le servian para el intercambio del sudor de unos, para satisfacer sus necesidades y no necesidades, estaban avalados por lo que ellos mismos pusieron como referente: el oro. Metal que escogieron por su escasez.
 Pasado el tiempo lo que se llamó moneda, fué avalado por las reservas del susodicho metal y otros tenía cada estado, que casi siempre habia sido habia sido previamente espoliado a sus verdaderos propietarios.
 Cuando el metal no servía, porque era imposible decidir cuanto valía, a efectos de evaluar lo que cada cual tenia, bien por qe no lo tenian o bien por que lo qe habia no llegaba para que cada ciudadano tuviese un metal pequñito, inventaron la riqueza en cuenta, cosa que los bancos llevaron a sus últimas consecuencias.
 Corren tiempos en los que eso de tener efectivo en C.c., ya no es buena para las oligarqias, ni para lo gobiernos existentes e inmovilistas, pués podria darse el caso de que todos decicidieran llevarse sus reservas a casa, cosa imposible pués, tal como han montado el tinglado, no habria para todos.
 Ahora intentan que la moneda no circule, pué asi controlan mejor el percal, incluso pueden determinar que no circule nada, con lo que controlarian incluso las voluntades mas ferreas, puesto que ante la tesitura de pasar hambre, todos pasaremos por el aro.
 Excepto aquellos que tengan un par de mtros cuadrados que explotar plantando o sembrando cosas para no morir de hambre, aunque esto nos llevaria a otra forma de enfocar la vida de cada cual, que al no depender de nadie, no les gustaria a los que no dan palo al agua, y viven de infundir miedo.

lunes, 27 de junio de 2016

IMPOSTOS A LUZ DO CÚ.




                                           LUZ CULEADA.(Solo luz)
  Neste fin de semana próximo pasado,fumos a Alta Xeabra a enterrar plantas, que esperamos que produzan algo co que podamos subsistir, no caso de que as cousas vayan a peor.
  Do que escribí anteriormente non é do que qeria referir.
  Cando estábamos na Alta Xeabra, concretamente na marxe direita do riu Tuela, ou se queredes mellor na haba do Ladeairo, nun lugar  chamado  San Cibrao, pertencente o Val de Hermisende, e que o Mestre Don Vicente Risco, chamaba o Val dos Marcos.
  Eso do Val dos Marcos coido que viña a conto, dixo-o o ;Mestre, porque no minifundio existente entre horta e horta habia un marco, ou fito según o idioma portugués.
  Fóramos a aldea a espetar cebolas, pementos, tomates e demais plantas de espetar . Cenábamos en casa de un amigo, Mestre de profesión, dos que sempre se aprenden cousas, por algo se chaman Mestres. Este chámase Carlos, bisneto do ti Carlos e sobriño neto de un tal Carlos estudiante de crego e morto antes de cantar misa (non sei por qué eso de cantar misa).
  Enterréramos as cebolas, as patacas, os pementos, e despous de cear unha  “zaragallada” condimentada e cociñada por este pobre aprendiz de contar cousas, a miña dona e mais eu iniciemos o camiño hacia a nosa casa que fai linde coa Igrexa do lugar.
  O chegar a altura da antiga pallarega dos Mikaelos, nun recuncho donde non entraba a luz dos faroles eléctricos que alumean os camiños, estaba, todo pancho un coco relumbrón.
  Falémos del e de como se chama en Galicia o mesmo bichexo: Vagalume.
  A noite seguinte, cando volviamos de novo para casa, o coco relumbrón estaba no mesmo lugar. todo teso e pancho
  Dicen que estes animaliños estan neses lugares, e desprenden esa luz, porque andan buscando parella, para reproducirse.
  Seguramente é verdade, mais por si é o caso eu avisei o bichiño, que debia comunicar ós seus conxéneres a lenda. " Tende moito coidado cos gobernos actuais do estado das Españas, pous como se volva a nomear un mínister igual que o sainte, ides ter que pagar un imposto a luz eléctrica, inda que sexa producida polo “CU”.
 

martes, 31 de mayo de 2016

¿CUANDO SE PERDE A SOMBRA?




 
                    UN INTRANSLÚCIDO
Mañá aquela, na cual o sol estaba escondido detrás duns nubeiros enormes, que desde o alto do Monte Muga hasta o Alto do Ladeairo, non deixaba que as sombras acompañaran os intranslúcidos.
No noso conto, habia un home, que vivia no val entre os dous montes mentados, que naquela mañá estaba anguriado, sen saber moi ben o porqué- Tiña unha desazón no peito que non o deixaba ser quen en realidade era. Non sabía o porqué daquela anguria
Sabía que aquel día tiña que ir a tapar a auga pros prados da serra, e, como o camiño de ida e volta seguro que le facía consumir unhas seis horas, foí polo que, nada mais tomar a parva, empezou a subir de cara a serra.
Na metade do camiño, seguía coa mesma sensación e anguria. Faltaballe algo e non sabia o qué.
Cando xa chegaba a mallada da serra, escomenzou o sol a lucir. Deuse conta porque le caia na testa, e facia que le fose difícil o camiñar, por mor de que o sol dáballe nos ollos. Maldeciu que non se acordera de levar o chapeu que adoitaba ter pras ocasións parecidas.
Tapou a auga dos regos para o seu prado da Farrapada. Mentras estivo atareado cos regos, os terrois, e dirixiu a auga hacia as tobeiras dos lirgois, ós que a cadela ía agarrando e pondo nun montón na beira da poza.
Cando acabou o traballo, despous de limpar os borceguís, e amalloarse de novo ós amallós, iniciou o camiño de volta hacía o val.
O baixar pola ladeira, o sol incidialle sobre as costas. Nun principiu non se fixou, pero escomenzou a darse conta de que algo raro sucedia. De Repente, caiu no que pasaba: O sol daballe nas costas e sin embargo él non via a sombra. ¡No facia sombra!
Revolveuse mirando para todolos lados, e ¡nada, a sombra non aparecia!
As veces a sombra aparecia fugazmente e de xeito insospeitado en calquer lugar, e a él parecialle que se mofaba. Polo menos bulra facialle dabondo. Foi baixando pola ladeira do monte, coa sombra aparecendo donde menos o esperaba, unhas veces con cara de bruxa malosa, e outras rindo de maneira endemoniada, deixando ver un solo dente naquela boca fedorenta, e chea de arnelas no resto das enxibias.
Cando chegou o val,tiña que pasar o riu nas poldras, e o ir no medio resbalou e caeu na cachoeira.
Non se resistiu.
Alguen que o viu relatou que ia riu abaixo, aboiando e cos brazos en cruz, hasta chegar o Fervenzón donde deapareceu definitivamente e nunca mais se soupo del.
Por aqueles dias, un incrédulo home dun dos lugares, morreu coincidindo coas datas ateriormente relatadas, morrera pola mañá, e na mesma hora na que o noso home caeu polo Fervenzón, foi enterrado na parte impia do Sagrado. O lugar sagrado era pros que pagaban a bula.

viernes, 27 de mayo de 2016

O CADAVER PANTASMA.



                      O CADAVER FANTASMA

      En toda a ladeira, desde as Valiñas hasta Valdabutre, habia unha cuarta de neve. Subir desde a beira do Tuela foi unha aventura demasiado estresante. O cadaver que subiamos peasaba arredor duns cuarenta kilos, cousa que facia que cada tres ou catro metros tiveramos que relevarnos no seu transporte. O desnivel debia ser polo menos de un trinta por cento.
   Por fin cheguemos o alto do Marabón, lugar desde o que xa todo era costa abaixo, e tamén habia camiño de carros. Xa non era o mesmo. O cadaver podiase levar entre dous nunhas padiolas feitas a propósito, e os relevos eran mais espaciados.
   O chegar as Pombeiras, decidiuse descansar un pouco, pous a subida fora forte e o cargamento, camiñando pola neve, pesaba mais do normal. O friu tamen facia que se necesitera descansar, incluso os pantalóns habia veces que eran dificiles de doblalos polos xeonllos, endurapabanse debido a neve.
    Levavamos uns dez minutos descansando, sentados diante de unha fraga, o abrigo do vento que soplaba do norte, e o estar orientados hacia o sur o sol case nos adormecia.
   Fun a beira de un compañeiro a coller o mechero para encender o cigarro de “Celtas”, e o levantarme deime conta de que toda a roupa, estábese a encarouxar.  Aquelo era perigoso, pous os sintomas eran todos os de unha incipiente conxelación. Empezemos a decirle a todos que tiñamos que pornos a camiñar pous podiamos ter problemas coa tardiña, pous o sol ia pondose e cada vez era mais dificil manter o calor corporal.e como consecuencia chegabase a un estadío de benestar incrible donde non se sentia friu e nembargantes a sensación de placer levaba a un a unha conxelación segura.
    Traballo nos costou os que nos dimos conta da situación, poder convencer ó resto da pandilla de que debíamos pornos a andar.
    Decidiuse que o cadaver iamolo deixar alí, pous como xa ia teso, pola noite conxelariase e o dia seguinte poderiamos volver por él con tempo e se facia falta transportaríamolo o lombo de un burro.
   Efectivamente, o dia seguinte volvimos o lugar onde deixéramos o cadaver, e a sorpresa foi gorda; alí xa non estaba.
   A neve arredor do lugar onde se deixara, estaba todo pateado, pisadas de lobos e tamén de botas de  humanos. Aquelo tiña toda a pinta de que alí houbera unha trifulca entre homes e lobos, mais o cadaver non apareceu.
   Escanchados no burro voltemos o lugar, lamentandonos, do acaecido.  A festa xa non a podiamos celebrar tal como estaba previsto, pous o cadaver da corza desaparecera.
   Pasado un tempo descubriuse que a farra, fixeranha os do lugar veciño que estiveran asexandonos o dia anterior.

sábado, 21 de mayo de 2016

Diogenes buscando, con farol y de dia, un politico honesto.








   Tengo un amigo que trabaja en una empresa ubicada en la ría de Vigo. En realidad él trabaja para una concesión de esa empresa, desde hace, según é,l un montón de años.
  Tiene trabajo todo el año, pero, siempre tiene que haber un pero, los contratos suelen ser en el mejor de los casos, de una semana, la mayoría de las veces son de un día. No puede protestar porque a los que antes que él protestaron, no les volvieron a llamar, pués siempre hay esperando treinta o cuarenta trabajadores para cubrir ese puesto.
  Otra de las razones que aduce para mantener el status, es la de que tiene críos pequeños y si se queda sin trabajo, ¿que va a ser de ellos? , pués seguro que no le vuelven a llamar.
  Esta situación me recuerda a una “peli” de los años cincuenta donde Marlon Brando es un rebelde dentro de un sindicato, y otra serie de TV que creo que se titulaba Kunta Kinte(No estoy seguro de que se escriba así, escribo de memoria)
  Cuando creía que la sociedad española había avanzado en este terreno, veo que me he equivocado. Mejor dicho hemos avanzado, pero hacia atrás. Nos pasa como a Sísifo, cuando lleguemos al fondo reiniciaremos el camino, hasta volver a repetir el ciclo.
  Lo triste de todo es que este ciclo depende de nosotros y no de dioses, ni de la Naturaleza o de los eclipses de sol. Pienso que la mayoría del genero humano, por unas razones o por otras, solo podrá avanzar en círculos elípticos, si es capaz de romper los círculos circulares.
  Lo del trabajo, depende de nosotros y de las leyes que regulen esto (sin leyes aquí no funcionamos y aun con ellas tendemos siempre a lo mismo)
  Necesitamos políticos valientes que sean capaces de imponer el bien común sobre ambiciones particulares o corporativas, con leyes justas y honestas, que destierren toda esta miseria.
  Las empresas deben obtener beneficios, proporcionales a su esfuerzo tanto personal como económico, siempre contribuyendo al bien común con los impuestos justos y equitativos, JAMAS ABUSIVOS.
  A mi amigo le he dicho que es él el que debe coger las riendas de su destino, y no dejarlo en manos de aquellos que todo lo hacen en nombre de una hipotética patria, muchas veces desconocida.

martes, 17 de mayo de 2016

DIA DAS LETRAS GALEGAS




                                  


   Hoje, día das letras galegas, eu tamén quero rendir unha homenaxe, mais no idioma da Alta Xeabra, se deus non me da a entender que o estou facendo mal.
 Como un xa anda un poco encurocado,porque os anos no la perdoan nin o cristo-negro que diría o tí Dario, cando estaba diante do SEÑOR cura, por si era o caso de que se necesitera o certificado de boa conducta, que de aquela era cousa dos cregos, ou que lle dixeran a un que era, algo “rojillo”, cousa que queria decir que era irreverente, e que o mellor era chamarlle a atención sen desleixalo.
 Habia na miña terra un home revesgado,  que de cando en vez puña os tildes enriba das ies, decia unha vez que estaba atarabancado nun pitareco demasiado gordo para sair del por culpa do alabeo do castañeiro no que estaba buscando un bulló do magosto feito na troba do mesmo arbol, por culpa de unha sacada de casca para fecer un zerrungón, daqueles que se ouvian desde a  Moimenta.  Todos sabedes que o entrecasco dos castañeiros é dun color acafetado, e dun sabor parecido e amargante case como agridoce, cousa incrible.
 Buscando nas arraigadas dos amieiros nas bordas dos rius, moitas veces en vez de lontregas, collianse trutas, daquelas que os antergos chamaban bácoras, e os templarios camelas, cousa que adoiteron a chamar tamén or falantes dos arxinas das canterias, arraigados no norte de Portugal. Estes  homes levaban nas entretiñas os gogos gordos da fala, coa que non querian ser descubertos.
 O Xosé do ti Alexandre(outros dicen que o Pepe da Manuela), unha vez que ia a abrir a poza da auga o chegar a beira do bocal atopouse cun sanguiño dunha boa e regular envergadura, o noso amigo non se le ocorreo mellor ocurrencia(que diria Cervantes), que facer uns atributos masculinos, para intertar vendelos o dia da festa mayor.   El decia que expostos nuns cordeis atravesados na aira das,  Pirlas podia facer que se venderan,  pous era cousa novedosa na comarca despous de xogar o xogo da chapas.
 O baile escomenzou, cando o gaiteiro Luis, atacou a Empreñadora, o Silverio tocou o bombo, e xa non recordo quen tocaba o tambor.
 Na hora da Muiñeira e xota, os bailantes, tiñan solo unha idea: era  a de non caerse. 

 O ti Carlos decia que non baiñlaba ben, mais que bailaba moito e nunca caera.

miércoles, 11 de mayo de 2016



     
                                RECUERDOS DE LA MILI


 Hoy toca una historia del abuelo Cebolleta.
 Me ha venido  las mientes un acaecido de la mitad del siglo pasado, cuando este próximo abuelo, que hoy quiere emular al abuelo Cebolleta, que decia que si no jugaba Kubala no habia nada que hacer.
 Vereis, estaba yo haciendo lo que de aquella se llamaba el servicio militar, mas conocido por “la mili”, seguramente ya estaba a la mitad del contrato obligatório con el Ejercito, contrato por el cual, teniamos la obligación de defender el pais, a cambio de lo cual no te pagaban nada. Eso sí te daban la comida y cama gratis, a cambio debías obediencia ciega a tus superiores. ¡Hay de ti si no lo hacias!.
 Aquel dia me tocó Vigilancia, cosa que mas tarde hacia la Policia Militar.
 La vigilancia consistia en eso: vigilar a los soldados por las calles de la ciudad, y de alguna manera procurar que no se desmadrasen, cosa de por sí bastante improbable dada la dureza del código militar imperante.
 Bien, aquel dia, yo con una patrulla, “apatrullaba” la ciudad militar en la que estaba. En uno de los dos cines que habia, proyectaban la pelicula famosa que tenia por titulo Lo que El Viento se Llevó, pelicula que la proyeccion duraba, yo no recuerdo bien pero creo que por lo menos dos horas. Quiere esto decir que cuando salimos ya era de noche y los soldados ya estaban recogidos en los cuarteles. Habia que aprovechar, pués los componentes de la vigilancia entraban gratis.
 Era una hora poco usual para que los soldados estuviesen en la calle. Para ir al cuartel teniamos que  cruzar casi toda la ciudad. Buscamos la calles menos concurridas evitando encuentros con jefes que nos pudieran echar la bronca.
 Al pasar por una de las calles, en un cruce y sin previo aviso, nos encontramos con un militar muy alto y que caminaba un poco a trompicones. Nos dimos cuenta que era el General Gobernador de la Plaza. Como nos habian enseñado nos cuadramos delante de él y le dimos la novedad de la vigilancia. Entonces el General , llamándome a un lado, me ordenó que mandase la patrulla para el cuartel y que yo le acompañase a la Ciudadela, donde él tenia la residencia.
 Sirviéndole prácticamente de bastón, y evitando que cayese, pués la intosicación etílica era de padre y señor mio, llegamos al recinto militar, que ya tenia las puertas cerradas, cosa que me trajo algún quebradero de cabeza.
 Al llegar  al portón llamé al timbre, y por el otro lado contesto un soldado que estaba de guardia. Le dije que abriese la puerta, que yo era de la vigilancia y necesitaba hablar con el Jefe de Guardia, a lo que él me pidió el santo y seña, cosa que yo no sabia ni tenia por que saber, el General que estaba al lado le soltó un berrido llamándole algo feo, y exigiendo que abriese, cosa que empeoró la cosa, pués el soldado pensó que eramos un par de borrachos dando la murga.
 Tuve que convencerle que avisase al oficial de guardia para que viniese al portón, cosa que al final hizo.
 El oficial debia estar medio dormido pués vino de bastantes malas pulgas, soltando sapos y culebras por su boca, cosa que cambió de súbito al reconocer a mi acompañante.
 Saludo gordo y mandar formar la guardia para el General, que se dirigió a mi diciendome que nos les hiciese ni puñetero caso, y que le acompañase a su de guardia y le acompañé a su residencia, donde dándome las gracias y pidiresidencia. Le seguía sirviendo de cayado. Así fué, pasamos por el cuerpo dendome mi nombre me dejó marchar a mi cuartel, sin antes ordenar que me llevasen en un coche oficial.
  Cuando volví a cruzar el cuerpo de guardia, estaba tada la guardia, con un teniente al mando esperando que saliera. Querian saber todo lo que habia pasado. Cuando les dije que el General quería que me llevasen en un coche a mi cuartel, aquello fué algo descojonante, pués no habia por allí ninguno. Decidí irme caminando, pués era cuestión de media hora de paseo.
 Alllegar a mi cuartel tuve que contar la historia al capitán de cuartel que ya sabia la noticia por mis compañeros de vigilancia, bebimo unas birras contando las aventuras, delante del soldado encargado del hogar del soldado, que fué obligado a abrir el bar para la cosa de las birras-
 Mi relación con el General no terminó aquí, pasado un tiempo volví a tener un encuentro con él, cosa que fué bastante agradable, aunque hubo quien dijo que yo era el recomendado de Jefe.

sábado, 9 de abril de 2016

¡¡¡   HAI QUE ELEXIR COMO SECRETARIA XERAL DE PODEMOS GALICIA A

                 CARMEN SANTOS QUEIRUGA!!!



 NUN MONTE GALEGO, ESTA MAÑÁ CANDO VI CORRER POLO MEDIO DOS EOLICOS UNHAS CORZAS. O  PREGUNTRLLE A UNHA O PORQUÉ DAQUELAS CARREIRAS, DIXO QUE TIÑA QUE CHEGAR AXIÑA A UN LUGAR CON WIFI, POUS QUERIA VOTAR NAS ELECCIOÑS DE GALICIA DE                                                             
                                              PODEMOS 

                  A CANDIDATURA  DE  UN MAR  DE  XENTE

jueves, 3 de marzo de 2016

QUIERO MORIRME YO SOLO.



        YA HA EMPEZADO EL DESAHUCIO DE LAS VIDAS DE LOS          PENSIONISTAS.

  Siempre, o casi, escribo, por lo menos lo intento, en el Galaico-portugues-sanabrés de la tierra de mis antepasados. Pero en esta ocasión quiero hacerlo en el idioma castellano por si alguien lee esto y pone la disculpa de que no se entera por no conocer en que idioma está escrito. (También puede ser que ese alguien, no se entere de ninguna manera, sin ser culpa del idioma).
  Aquí el desahucio de la vidas de los pensionistas esta en manos de la Conselleria de Sanidad.
  Intentaré explicarme : Los hospitales en Vigo los están llevando fuera de la ciudad(como aquellos ghetos de leprosos) y como consecuencia de tal situación el mero hecho de acercarse a él ya es un problema. No todos tienen coche, los servicios de autobuses, suelen andar a su aire. Encima, los que se acercan en coche no tiene donde estacionarlo, y lo de ir y venir e taxi es excesivamente gravoso para unas economías ya de por sí deterioradas.
  En Vigo en los últimos años se han habilitado dos hospitales en Valladares y en la zona del Meixoeiro. Mi sorpresa vino cuando me enteré que el Xeral era cerrado, con el consiguiente traslado del personal a los mencionados. No ha quedado en el centro nada que pueda ayudar a una urgencia urgente. Pude darse el caso que cuando llegue el paciente a cualquiera de los dos nuevos ya sea tarde.
 En principio decían que el edificio del Xeral estaba obsoleto, después de haberse gastado hace muy poco tiempo un dineral en, por lo menos la fachada. Ahora resulta que quieren llevar al viejo Chuvi, la ciudad de la Justicia. Parece que para eso no está obsoleto. Yo me pregunto, porque no al revés. De todas formas la Justicia tiene un par de buenos edificios en la calle Lalin y son todavia nuevos.
  Continuemos con el desahucio, estos días una molesta gripe se habia apoderado de mi cuerpo, nada particular, hasta que una tarde la fiebre se puso en 38º . Sabia que no debía tomar un determinado analgésico, pues soy consumidor habitual de Sintrom, y ese en concreto ya sabia que no debía usarlo, pero entre los restantes también podría haber alguno que hiciese el mismo mal efecto.
  Como no era una cosa muy grave, pensé que por teléfono podría solucionarlo, que el galen@, me dijera cual podía tomar para bajar la fiebre. Aquí pasó como a Don Quijote y Sancho, que con la iglesia había topado. Después de pelearme con una o varias máquinas, conseguí hablar con un auxiliar, que me dijo que tenia que pedir cita y que dada la hora tenia que ser para el día siguiente, le explique lo mejor que pude que solo quería saber que analgésico debería tomar para que no interfiriera con el Sintrom que estoy tomando. Pués que no
  Solución voy al centro de salud a urgencias, así lo que podía soluccionar una llamada en dos minutos, llevaría, a mi una hora ocuparía unos minutos largos a un galen@, solo para hacer una pregunta. Bueno, pienso, de paso me pueden auscultar la garganta y decirme como va la gripe.
  Llego al centro de salud, en el mostrador pido la consulta “urgente”, me encamino hacia la planta correspondiente, en el camino me cruzo con el Galen@, que me corresponde que se iba le explico que, que bien que está ahi y que voy por lo que ya he relatado. Llevaba prisa, ya había terminado su jornada y yo debería darme prisa pués no tardarían en cerrar el centro, con lo que yo ya me veía en urgencias de uno de esos nuevos hospitales. A saber que pasaría.
  Me recibe el-la responsable de urgencias ese día,  me pregunta que qué me pasa, le digo que tengo una buena gripe, cosa que asusta y lo primero que hace es ponerse  una mascarilla.
  Me dice que analgésicos debo tomar y punto final.
  Yo esperaba que por lo menos me tomara el pulso o la fiebre. Pero ni por esas.
  Es decir, la gripe se está retirando gracias a las defensas de mi cuerpo, pero no a la sanidad.
  Todavía estoy echando de menos aquellos médicos, mas o menos de mi edad, que se convertían en amigos, y que eran capaces, en medio de la calle de pararse contigo y preguntarte como te trataba la vida.
  Esto me lleva a una reflexión: Aveces nos quejamos de los políticos (con razón), pero no nos damos cuenta que somos nosotros mismos los que mas colaboramos al deterioro de las cosas, por pereza o por abandono.

 Ah, a aquellos médicos de mi edad, pocos de los actuales le llegarían a la suela de los zapatos